Zaterdag 22/02/2020

Ontmantel de NAVO

We reizen over dezelfde rails waarlangs het Amerikaanse leger ten oorlog trekt in Irak of Afghanistan

Elvis Peeters e.a. wensen niet tot een generatie schrijvers te behoren die over de oorlog schrijft

@5 INFO Opinie:Elvis Peeters is schrijver en zanger en voert campagne voor Vredesactie.@4 DROP 2 OPINIE:Op 11 november sluit de Boekenbeurs. Daarna verdwijnen de schrijvers van het toneel en in stilte gaan ze weer aan de slag met hun volgende boek. Of niet?

Op 11 november wordt ook het einde van de Eerste Wereldoorlog herdacht. Het is een vreugdeloos herdenken, want sindsdien werden talloze nieuwe oorlogen gevoerd. Deze week nog werd in Amerika gesproken over een Derde Wereldoorlog als Iran niet stopt met zijn nucleaire programma.

Schrijvers hebben vaak over oorlog bericht. Er werden indringende romans over geschreven en prachtige oorlogsgedichten. Niets onmenselijks is de schrijver vreemd. Maar zoals politici moeten vaststellen dat verkiezingen niet volstaan om een gemeenschap op te bouwen, stellen schrijvers vast dat literatuur niet volstaat om in de wereld aanwezig te zijn. Dezelfde bezorgdheid die ons ertoe drijft in onze boeken maatschappelijk relevante thema's aan te snijden, zette ons er in 1999 toe aan om mee de campagne Bomspotting uit te werken. De Bomspotters willen kernwapens de wereld uit, om te beginnen de NAVO-kernwapens uit België. Samen met Vredesactie hebben we ons erin vastgebeten, jaar na jaar. En met succes. Het Belgische parlement keurde als eerste parlementair orgaan binnen de NAVO een resolutie goed die de kernwapens weg wil.

Maar een resolutie is niet genoeg. De harde feiten blijven ongewijzigd. De kernwapens liggen er nog steeds. Meer zelfs, kernwapens krijgen een nog grotere rol toegemeten in de nieuwe interventiepolitiek die binnen de NAVO wordt uitgetekend. Vooral de VS hebben grootse plannen met de NAVO: het moet een wereldomspannende militaire alliantie worden, bewapend met een tactisch en praktisch inzetbaar kernwapenarsenaal.

Wat we daaraan ook willen veranderen, we botsen altijd opnieuw tegen de NAVO aan. België durft als klein land niet ingaan tegen de grote NAVO. De NAVO lijkt een onbespreekbaar heilig huis dat nochtans fundamenteel ons veiligheidsbeleid bepaalt. Ons lidmaatschap van de NAVO zorgt ervoor dat we betrokken worden bij oorlogen die we niet willen. België is de logistieke draaischijf voor het VS-leger dat naar Irak trekt. Duizenden Amerikaanse legervoertuigen worden per trein, binnenschip of gewoon over onze wegen vanuit Duitsland naar de haven van Antwerpen gevoerd, om vandaar naar de Golfregio te worden verscheept. De Belgische regering legt geen strobreed in de weg: ze verklaart gebonden te zijn aan geheime NAVO-akkoorden met partner Amerika.

En het houdt niet op. In juli 2007 vertrok het 2nd Cavalry Regiment met 300 Strykerpantserwagens en een resem ander materiaal uit Vilseck. Momenteel gaat het hoofdkwartier van de 1st Armored Division uit Wiesbaden naar Irak en in februari 2008 passeert het materiaal van de 1st Armored Division, 2nd Brigade uit Baumholder met dezelfde bestemming. Wapenstilstand?

De NAVO bezorgt ons meer problemen dan ze oplost. Wij hebben geen nood aan een machine voor wereldwijde militaire interventies of aan een militaire alliantie die de rest van de wereld bedreigt en zo vooral vijanden en tegenreacties creëert. We kunnen de NAVO als een laatste overblijfsel van de Koude Oorlog daarom beter ontmantelen.

De NAVO is niet groter dan we zelf willen. Het gaat om een verdrag tussen soevereine staten en niets belet ons onze eigen parlementaire resolutie, die de kernwapens weg wil, voorrang te geven op de verzuchtingen van het Pentagon en een Amerikaanse regering, die al vaker zichzelf en anderen in uitzichtloze avonturen hebben gestort. Niets belet ons oude geheime NAVO-verdragen op te zeggen, zodat we niet langer mee verantwoordelijk zijn voor oorlogen die we niet willen.

Als schrijvers weten we dat wanneer een verhaal vastloopt, we het over een andere boeg moeten gooien. Met de campagne Bomspotting geraken we niet verder. Maar net zomin als we onder een roman 'einde' willen zetten wanneer hij niet af is, willen we ophouden bij een resolutie in het parlement waaraan geen gevolg wordt gegeven. Als blijkt dat de NAVO iedere vooruitgang in het kernwapendebat onmogelijk maakt, moet de NAVO zelf worden aangepakt. Daarom zetten we nu onze schouders onder de nieuwe internationale campagne 'NATO GAME OVER' van Vredesactie. Internationaal, want in andere Europese NAVO-landen zijn gelijkaardige bewegingen in opbouw met dezelfde bezorgdheden als de onze.

Wij wensen geen nieuwe generatie schrijvers te zijn die een oorlog meemaakt en daar gruwelijk prachtige literatuur over schrijft. Als Curzio Malaparte, E.M. Remarque, Ilse Aichinger, Isaak Babel, L.P. Boon en vele, vele anderen ons met hun oorlogsboeken iets wilden bijbrengen, dan is het wel dat dit soort verschrikking te allen prijze moet worden voorkomen. Als wij literatuur ernstig nemen, kunnen we niet anders dan ervoor ijveren dat niet meer geschreven moet worden wat al te boek staat. Het is dit dat ons ertoe aanzet achter onze schrijftafels vandaan te komen en de NAVO in vraag te stellen. Opdat wij straks andere boeken zouden kunnen schrijven.

'NATO GAME OVER', inderdaad, want er staat te veel op het spel. Dit weekend, het weekend van de wapenstilstand, beginnen de Bomspotters eraan. Met een speldenprik. Onder het motto: Amerika-Irak: ook via ons spoor! Op tientallen plaatsen in ons land worden ludieke acties gevoerd, in en rond stations en op treinen. Want achter de passagierstrein waarin wij zitten, volgt regelmatig een militair transport naar oorlogsgebied. Hoe voelt het om te weten dat we reizen over dezelfde rails waarlangs het Amerikaanse leger ten oorlog trekt in Irak of Afghanistan?

Het Europese hoofdkwartier van de NAVO ligt in Brussel. Samen met Duitse, Britse, Spaanse... vredesactivisten start op 22 maart 2008 de eerste 'NAVO GAME OVER'. Vijf jaar na de start van de oorlog in Irak willen we samen naar het hoofdkwartier van de NAVO stappen om het te sluiten. Letterlijk. We belemmeren de poorten, de toegangswegen. Geweldloos, want wij willen geen oorlog. Maar vastberaden, want we willen geschiedenis schrijven.

Bomspotters betreden en inspecteren het terrein waar het gebruik van kernwapens wordt voorbereid en proberen oorlogsmisdaden tegen te houden.

'NAVO GAME OVER' is geen betoging. Nog minder is het een spel. Door geweldloze directe actie proberen we oorlogen te voorkomen en oorlogsmisdaden stop te zetten.

Het project waar Oost-Europese schrijvers dertig jaar geleden met Charta 77 hun schouders onder durfden te zetten, leidde nog geen vijftien jaar later tot de val van het IJzeren Gordijn en de ontmanteling van het Warschaupact. Wij willen niet nog eens vijftien jaar wachten eer we daar vanuit het Westen op antwoorden. Wij weigeren te geloven dat wat zij voor elkaar kregen, wij niet op zijn minst moeten proberen.

www.vredesactie.be

Elvis Peeters, Kamiel Vanhole, Erik Vlaminck, Peter Holvoet-Hanssen, Noëlla Elpers, Geertrui Daem, Wim Geysen, Koen Stassijns, Bob Van Laerhoven, Pjeroo Roobjee, Peter Theunynck, Eva Cox, Didi De Paris, Diane Broeckhoven, Ingrid Vander Veken, Anne Provoost, Don Fabulist, Fernand Auwera

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234