Maandag 08/03/2021

Onthutsend: 2014, gezien door de ogen van scifi-auteur Asimov in 1964

De wereldtentoonstelling in 1964 gunde de bezoekers een blik op de toekomst. Beeld GETTY
De wereldtentoonstelling in 1964 gunde de bezoekers een blik op de toekomst.Beeld GETTY

Videogesprekken, flatscreens en de eerste robots. Science-fictionauteur Isaac Asimov keek bijzonder klaar toen hij exact vijftig jaar geleden vooruitblikte op 2014. De aanleiding voor zijn essay was de wereldtentoonstelling in Queens, New York. De meeste futuristische technologieën die daar getoond werden - huizen onder water, zwevende auto's - raakten nooit ingeburgerd. Asimov toonde zich daarentegen een verrassend goede toekomstvoorspeller. Een blik op 2014, vanuit 1964.

Videotelefooncellen tijdens de wereldtentoonstelling in Queens. Beeld AP
Videotelefooncellen tijdens de wereldtentoonstelling in Queens.Beeld AP

"Als je iemand opbelt, zal je hem niet enkel horen maar ook zien"
Wellicht werd Asimov voor deze voorspelling geïnspireerd door het eerste videogesprek dat plaatsvond op 20 april 1964. De technologie die ervoor gebruikt werd, was ontwikkeld door Bell Systems. Toch zou Asimov zich verbazen over de lage kost van producten als Skype en FaceTime: in 1964 kostte een drie minuten durend videogesprek van Washington naar New York 16 dollar; omgerekend zou dat nu zo'n 118 dollar (85,50 euro) bedragen.

"Je zal rechtstreeks kunnen telefoneren naar elke plek ter wereld, zelfs naar de weerstations in Antarctica"
Een centrale is al lang niet meer nodig; je bereikt Antarctica via de landscode +672.

Rosie, de robot van 'The Jetsons' kwam voor het eerst op tv in 1962. Beeld Flickr/James Vaughan
Rosie, de robot van 'The Jetsons' kwam voor het eerst op tv in 1962.Beeld Flickr/James Vaughan

"Robots zijn in 2014 niet alledaags of heel goed, maar ze zullen wel bestaan"
Asimov had gelijk toen hij voorspelde dat er nog geen enkele robot zou bestaan die de concurrentie aan kan met de huismeid van 'The Jetsons', Rosie, die in 1962 voor het eerst haar opwachting maakte op het kleine scherm. Maar er staan wel projecten op stapel om robots examens te doen afleggen, operaties te laten uitvoeren en zelfs een gastronomische maaltijd te doen koken. Asimov voorspelde ook de komst van miniatuurcomputers - smartphones - waarvan hij dacht dat ze zouden dienen als het brein van robots.

3D-televisie is al lang geen utopie meer, maar het grote publiek heeft weinig interesse. Beeld AP
3D-televisie is al lang geen utopie meer, maar het grote publiek heeft weinig interesse.Beeld AP

"Schermwanden zullen de gebruikelijke tv-sets vervangen, maar doorzichtige blokken maken hun opwachting waarin 3D-kijken mogelijk is"
Op het vlak van technologie sloeg Asimov vaak de spijker op de kop, maar hij overschatte het enthousiasme waarmee zulke technologieën onthaald zouden worden. Flatscreen-tv's zijn vandaag alomtegenwoordig en 3D-systemen, hoewel niet in blokvorm, zijn al lang beschikbaar. Maar het grote publiek heeft weinig interesse voor die 3D-markt.

De stand van General Motors op de wereldtentoonstelling toonde maankolonies en onderwaterdorpen. Beeld AP
De stand van General Motors op de wereldtentoonstelling toonde maankolonies en onderwaterdorpen.Beeld AP

"Communicatie met de maan wordt een bagatel"
Ook over de communicatie met onze buren op de maan was Asimov - in het licht van de startende Space Age - iets te optimistisch. Telefoongesprekken naar de maan zouden een vertraging hebben van 2,5 seconden, dacht hij. Toch zat hij juist met zijn voorspelling dat tegen 2014 alleen onbemande ruimteschepen op Mars geland zouden zijn. Van de Twitteraccount MarsCuriosity maakte hij geen gewag.

Deze raketten, die voor het eerst werden tentoongesteld tijdens de wereldtentoonstelling, staan er nog steeds. Ze symboliseren het enthousiasme in de jaren zestig om de ruimte te ontdekken. Beeld AP
Deze raketten, die voor het eerst werden tentoongesteld tijdens de wereldtentoonstelling, staan er nog steeds. Ze symboliseren het enthousiasme in de jaren zestig om de ruimte te ontdekken.Beeld AP

"Keukentoestellen zullen 'automaaltijden' bereiden en water omzetten in warme koffie"
Automatische koffiemachines bestaan inderdaad. Asimovs voorspellingen dat verwerkte gist en algen beschikbaar zouden zijn in verschillende smaken, waaronder 'kalkoen' en 'steak', kwamen vorig jaar deels uit toen wetenschappers de eerste gekweekte hamburger voorstelden. De smaak zou "helemaal niet slecht" zijn, volgens Asimov; in 2013 waren de meningen hierover verdeeld.

ITER bouwt de grootste fusiereactor ter wereld in het zuiden van Frankrijk. Beeld ITER
ITER bouwt de grootste fusiereactor ter wereld in het zuiden van Frankrijk.Beeld ITER

"Experimentele fusie-energiecentrales worden realiteit"
Volgens Asimov zouden er in 2014 al enkele van die centrales zijn. Met een reactor van 22 miljard dollar op komst in Zuid-Frankrijk - een internationale samenwerking - zat hij er niet zo ver naast. Daarnaast voorspelde hij dat er grote zonne-energieprojecten zouden zijn in woestijnen. Energiestations in de ruimte, die zonlicht verzamelen en energie naar de aarde sturen, blijven echter een droom.

"Er zullen veel inspanningen geleverd worden om wagens met robot-hersenen te bouwen"
Hoewel onze auto's nog net niet zelf rijden, zat Asimov ook hier op het juiste spoor. Maar andere voorspellingen over ons vervoer blijven toekomstmuziek: we rijden niet rond met 'aquafoils', wagens die zachtjes over het water glijden met een minimum aan wrijving. Bezoekers van de wereldtentoonstelling waren onder de indruk van de aquafoil, maar hij sloeg niet aan, net als zijn opvolgers: het jetpack en de hovercraft.

Google lanceerde in 2012 een vanzelf rijdende auto. Beeld EPA
Google lanceerde in 2012 een vanzelf rijdende auto.Beeld EPA

"Niet iedereen zal verknocht zijn aan gadgets. Meer mensen dan vandaag zullen de mogelijkheden niet hebben. En hoewel ze materieel gezien beter af zullen zijn, zullen ze meer achterop blijven"
Asimov voorspelde nog meer: de exponentiële groei van de wereldbevolking en de mogelijkheden van anticonceptie. Maar dit is misschien wel zijn meest vooruitziende observatie: terwijl technologie, toen en nu, de macht heeft levens te veranderen, kan ze ook de ongelijkheid vergroten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234