Dinsdag 10/12/2019

Arrestatie Abdeslam

Onthullend rapport Franse politie geeft talloze details IS vrij

Paniek in het Stade de France op 13 november. De vrees voor een herhaling van de tragedie is groot. Beeld AP

Met de arrestatie van Salah Abdeslam staan de onderzoekers voor een unieke kans: ze hopen heel wat onbeantwoorde vragen over het netwerk van IS in Europa op te klaren. Maar een 55 pagina's tellend rapport van de Franse politie dat The New York Times onlangs in handen kreeg, bewijst dat de terreurdreiging in Europa met de arrestatie van Abdeslam nog lang niet voorbij is. Enkele opmerkelijke punten.

Bommenfabriek?

IS maakt bommen met eenvoudige batterijen. De agenten vonden sporen terug van triaceton triperoxide, wat je makkelijk kunt maken met haarbleekmiddel en nagellakremover: zogenaamde TATP-bommen. Ook bevestigen de terroristen stukken metaal op hun bommengordel. Die doen dienst als projectielen om tijdens de explosie zoveel mogelijk slachtoffers te maken.

Het gaat allemaal om producten die makkelijk in heel Europa te verkrijgen zijn. Al deze stoffen waren ook aanwezig in het gehuurde appartement waar de terroristen in de week voor de aanslag zaten. Experts maken duidelijk dat alleen wie een echte training heeft gevolgd op deze manier bommen kan maken. Het suggereert dat er een soort van bommenfabriek in Europa bestaat, die nog niet ontdekt werd.

Grenzen vol gaten

Hoe konden de jihadisten zo makkelijk reizen in Europa? Er circuleerde tenslotte een internationaal arrestatiebevel voor minstens drie van hen. Volgens het rapport konden de veiligheidsdiensten niet ingrijpen omdat heel wat landen geen informatie willen of kunnen delen over potentiële terroristen omwille van wettelijke, praktische en territoriale redenen.

Ook zijn er geen vaste regels voor het vertalen van namen uit het Arabisch. Als iemand via Estland of Denemarken naar hier komt, dan bestaat de kans dat die anders geregistreerd wordt dan als die persoon via Frankrijk of Spanje binnen was geraakt.

Politie en reddingswerkers na de aanslag in een brasserie, op 13 november. Beeld AFP

Sadisme met een lach

Op 13 november blies Brahim Abdeslam, de broer van Salah, zichzelf op in de Parijse rue Voltaire. Getuigen zeggen dat hij een bistro binnenwandelde en naar de mensen keek met een glimlach. Hij verontschuldigde zich voor het ongemak dat hij zou veroorzaken en blies dan zichzelf op.

Een van de schutters in de concertzaal Bataclan stond de vluchtende concertgangers op te wachten aan de nooduitgang, terwijl de anderen aan de voorkant waren binnengegaan. Zo konden de slachtoffers geen kant meer op, want ze werden ingesloten door de jihadisten. Enkele gegijzelden moesten van de terroristen voor de deur zitten, als menselijk schild tegen de politiekogels. IS-strijder Samy Amimour had de tijd om tijdens de gijzeling, met het ontstekingsmechanisme in de hand, de xylofoon te spelen. Terwijl hij de hele tijd sadistisch lachte, aldus een van de getuigen.

Hoe communiceert IS?

De daders gebruikten in Parijs de smartphones van gijzelnemers om te communiceren - een nieuwe manier van werken. Het gerecht wist wel hoe ze in Europa in 2014 en begin 2015 met elkaar communiceerden. Agenten waren namelijk op gecodeerde berichten gestoten, en zo bleef de politie op de hoogte van hun plannen. Maar de terroristen in Parijs gebruikten nieuwe toestellen die ze pas enkele minuten voor de aanvallen activeerden, of ze gebruikten toestellen van slachtoffers.

Een van de getuigen in de Bataclan zei hoe ze een van de terroristen op een laptop zag werken. "Hij keek naar een hoop lijnen op het scherm. Er was geen foto en hij zat niet op het internet." In het afval buiten aan de Bataclan vond de politie een smartphone van Samsung waar een Belgische simkaart in zat. Die was slechts een dag op voorhand geactiveerd. Daar stonden foto's van het grondplan van de concertzaal Bataclan op.

De gps-gegevens van de smartphone leidden naar een hotel waar twee kamers op de naam van Salah Abdeslam gereserveerd stonden. Samen met zijn broer Brahim zou hij de aanslagen logistiek georganiseerd hebben.

Op verschillende locaties van de aanslagen vonden onderzoekers ook wegwerptoestellen. Het meest opvallende is wat er niet op staat: geen mails of chatconversaties. In het politierapport staat dat er ook geen e-mail of andere vormen van elektronische communicatie op de gevonden toestellen te vinden was. De veiligheidsdiensten hebben voorlopig dus geen flauw idee van hoe jihadisten in Europa vandaag communiceren. Dat zijn allemaal dingen waarover Salah Abdeslam duidelijkheid kan verschaffen.

Per boot naar Europa

Terrorist Abdelhamid Abaaoud, die het leven liet bij de politieactie van 16 november in een appartement in de Parijse buitenwijk Saint-Denis, heeft aan een vriendin verteld hoe hij in Europa is geraakt. Hij zou zichzelf verstopt hebben tussen een stroom migranten op de Middellandse Zee, samen met negentig andere terroristen die veilig en wel in Frankrijk geraakten. Hij was de aanvoerder. Ze kozen voor Frankrijk omdat de kans op succes daar het grootst was. Abaaoud plande volgens zijn nicht Hasna Ait Boulahcen samen met een medeplichtige nog andere aanslagen.

Abaaoud zou zich verstopt hebben tussen een stroom migranten op de Middellandse Zee. Beeld AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234