Zondag 20/09/2020

Ontevreden Vlaamse stripmakers beginnen eigen uitgeverij

Uit onvrede met de huidige gang van zaken in de Vlaamse stripuitgeverswereld start de Vlaamse Onafhankelijke Stripgilde (VOS) met een eigen uitgeverij. Dit najaar verschijnen de eerste vier albums, al willen de auteurs - naar verluidt grote namen - zichzelf nog niet bekendmaken. ‘Als alles goed verloopt, levert ons initiatief meer inkomsten en transparantie op voor de auteur’, zegt voorzitter Marc Verhaegen. De uitgeverswereld reageert voorzichtig.

“Eigenlijk is deze nieuwe uitgeverij ontstaan vanuit bekommernis en onvrede”, zegt stripauteur en VOS-voorzitter Marc Verhaegen. “Onze leden zijn bijna allemaal beroepstekenaars en weten als geen ander hoe uitgevers te werk gaan. Terwijl uitgeverijen tussen 36 en 40 procent opstrijken, krijgt de auteur zelf zo’n 10 procent. Dat lijkt ons een wanverhouding. Bij ons zullen de rechten op figuren en reeksen ook bij de auteur zelf blijven. En we eisen niet de helft van de opbrengst van een reeks die vertaald wordt. Daarnaast zien we onze uitgeverij ook als een soort van rehabilitatieproject. Wanneer een reeks plots stopt, verdwijnt meteen ook het inkomen van een auteur. Dat heb ik aan den lijve ondervonden toen ik plots moest stoppen met Suske en Wiske. Een schrijnend voorbeeld is ook Eddy Paape. Die man heeft succesreeksen gemaakt als Luc Orient, maar moet als negentigjarige nu beurzen afschuimen om toch nog een schijn van inkomsten te hebben.”

Het idee voor de nieuwe VOS-uitgeverij is bij Verhaegen ontstaan door een gelijkaardig, succesvol, project in de VS. Verhaegen: “Wat daar kan, moet hier ook kunnen. Bovendien is de Vlaamse Onafhankelijke Stripgilde een vzw. We hoeven geen winst te maken en er enkel voor zorgen niet in de rode cijfers te komen.” Nog volgens Verhaegen verschijnen dit najaar onder het VOS-label twee auteurs met vier albums, maar geen van beiden wil zich voorlopig bekendmaken.

Risico’s nemen

Volgens Verhaegen is er in de klassieke uitgeverswereld al heel wat weerstand, maar belangrijker vindt hij de erkenning door het Vlaams Fonds voor de Letteren. “Het VFL vertrouwt op onze vakkennis en ziet dat we het beste voor hebben voor de auteurs.” Bij het Fonds wil men echter niet spreken in termen van erkenning. Stafmedewerker Michiel Scharpé nuanceert: “We hebben met het VOS een constructief gesprek gevoerd, maar tegelijk wel enkele bedenkingen en aandachtspunten op tafel gelegd. Zo is het geen geheim dat uitgevers risico’s nemen bij het lanceren van een nieuwe reeks, terwijl in het model van het VOS de auteur zelf met een pre-financiering moet komen waarbij de risico’s voor de auteur zijn. Daar zijn we bij het Fonds niet gelukkig mee.’

Alexis Dragonetti, CEO van Ballon Media in Antwerpen en uitgever van de strips van Dargaud, Dupuis, Le Lombard én Jommeke, is vooral nieuwsgierig naar de praktische uitwerking van een en ander. “Ik ken het gedetailleerde businessmodel van het VOS niet, maar er moet alvast een duidelijk verschil gemaakt worden tussen bruto- en netto-inkomsten. Ik kan u verzekeren dat de vergelijkbare inkomsten van een uitgeverij niet vier maal hoger liggen dan die van zijn auteurs. Teksten moeten worden gecorrigeerd, iemand moet de boeken vormgeven, de drukkerij moet een technisch perfecte file aangeleverd krijgen, boeken moeten verdeeld raken en er moet promotie gevoerd worden. Al die zaken zijn noodzakelijk en verre van gratis. Dat er te veel mensen bij een uitgeverij zouden werken, strookt niet met de realiteit. Zo heeft Ballon Media een omzet van 12,5 miljoen euro en stelt het bedrijf ‘slechts’ 38 mensen te werk. Gemiddeld gesproken is dat weinig in verhouding met veel andere bedrijven met dezelfde omzet. Nu, als het plan van VOS werkt - wat ik hun gun - en er worden meer strips verkocht, dan ben ik een gelukkig man en uitgever. Hoe meer auteurs degelijk van hun werk kunnen leven, hoe beter voor iedereen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234