Woensdag 30/11/2022

'Ons geld zijn we sowieso kwijt'

Maandenlang is er gespeculeerd, gedreigd, gebluft en gevloekt. En al zal de hemel ons niet meteen op het hoofd vallen mocht het daadwerkelijk tot een grexit komen, op wat langere termijn zijn er wel degelijk gevolgen.

Er zijn natuurlijk de naakte cijfers: het Belgische aandeel in het indrukwekkende Europese steunpakket dat de voorbije jaren naar Griekenland stroomde, bedraagt ongeveer 6,8 miljard euro. Dit komt neer op goed 600 euro per landgenoot. Voor een doorsneegezin met twee kinderen zit je dus al vlug aan het ronde sommetje van 2.500 euro. Niet bepaald peanuts, maar het blijft voorlopig wel een eerder theoretische inschatting, omdat die 6,8 miljard euro in eerste instantie het Belgische begrotingstekort verder zal doen oplopen. Op langere termijn moet dat gat uiteraard wel gedicht worden, en daarvoor zullen we met ons allen ook gewoon meebetalen.

"Ik kan enkel vaststellen dat we vandaag al de centen niet bij elkaar krijgen om een dringend mobiliteitsproject als Oosterweel te financieren", reageert econoom Geert Noels. "Bij een grexit spreken we - voor ons land alleen al - over een financieel verlies dat dubbel zo groot is. Je kunt dus moeilijk stellen dat we dat niet zullen voelen."

Als je die redenering doortrekt, dan heeft de redding van de banken ons ook helemaal niets gekost, gaat Noels verder. "Daar staat tegenover dat, mochten we Griekenland toch aan boord kunnen houden, ons dat net zo goed veel geld zal kosten. Men zal dan wel de indruk proberen te wekken dat we ons geld ooit nog zullen terugzien, maar dat is natuurlijk een fabeltje."

Vooral politieke kwestie

Volgens Noels maakt het in principe dus niet zoveel uit: het is vandaag vooral een politieke kwestie geworden. "Men is blijkbaar bereid tot het uiterste te gaan om te bewijzen dat Griekenland in de eurozone kan blijven, terwijl noch de Griekse burgers noch de euro als munt daar echt mee gebaat zijn."

Wat de voorbije weken wel systematisch onderbelicht is gebleven, is het prijskaartje van het maandenlang aanmodderen. "Al die tijd ging het enkel over Griekenland, en was er tijd noch ruimte om andere belangrijke thema's op de Europese agenda te plaatsen."

Noels is eerder gewonnen voor een soort tussenoplossing, waarbij men de Grieken bijvoorbeeld een munt geeft die voor hen even stevig is als de euro, maar tegelijk ook stukken goedkoper. "Dat zou hen opnieuw wat meer ademruimte geven om er economisch bovenop te komen."

Hoe groot de eventuele schade van een grexit voor het Belgische bedrijfsleven zou zijn, is al helemaal moeilijk in te schatten, maar ook daar zal de impact wellicht relatief beperkt blijven. Volgens Voka, het netwerk van Vlaamse ondernemingen, voerden Belgische bedrijven vorig jaar voor goed 950 miljoen euro uit naar Griekenland. Met andere woorden: die directe handel is eerder van bescheiden omvang.

Voka-hoofdeconoom Stijn Decock verwacht ook niet dat een grexit op ietwat langere termijn tot het einde van het Europees project of de eurozone zou kunnen leiden. "Griekenland is en was duidelijk de zwakste schakel van de eurozone. De toestand in Italië, Spanje en Portugal is op dit moment evenmin rooskleurig, maar die landen kunnen bezwaarlijk als failed states omschreven worden. De economische funderingen zijn er toch een stuk steviger."

Moeten we ons dan maar stilaan neerleggen bij een grexit, vanuit het idee dat het met de rechtstreekse impact daarvan nog wel zal meevallen? Timothy Garton Ash, een gezaghebbend Brits historicus en politiek commentator die ook directeur is van het European Studies Centre in Oxford, waarschuwt voor al te veel cynisme op dat vlak. "Er bestaat geen goed scenario, maar de impact van een grexit zou vooral op menselijk en geopolitiek vlak behoorlijk dramatisch zijn", zo schrijft hij in een bijdrage voor de Griekse kwaliteitskrant Ekathemerini. "In de eerste plaats in Griekenland zelf uiteraard, waar de levensstandaard dramatisch zou dalen. Maar ook en vooral voor Europa, dat dan wellicht geconfronteerd wordt met een Griekse regering die nog veel radicaler standpunten zal gaan innemen en zeker verdere toenadering zal zoeken tot Moskou."

Strategisch stukje Europa

Athene zou er dan waarschijnlijk ook helemaal geen graten meer in zien om de tienduizenden vluchtelingen die nu aan de Griekse grenzen staan zonder al te veel plichtplegingen door te sturen naar de landen die hen in de steek hebben gelaten, vreest Garton Ash. "En last but not least: ook de Chinezen, die meer dan voldoende cash in de portefeuille hebben, zullen niet lang aarzelen om de arme Grieken te hulp te schieten. Zo krijgen ze verder voet aan de grond in een zeer strategisch stukje Europa."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234