Maandag 25/10/2021

Baskenland

"Onrechtvaardig: 400 Basken worden verspreid over Spaanse gevangenissen"

In januari betoogden duizenden Basken in Bilbao tegen de spreidingspolitiek van politieke gevangenen. Beeld AFP
In januari betoogden duizenden Basken in Bilbao tegen de spreidingspolitiek van politieke gevangenen.Beeld AFP

Zeven Europese parlementsleden uit verschillende fracties en landen, waaronder Mark Demesmaeker (N-VA), brachten de afgelopen dagen een bezoek aan Spaans en Frans Baskenland. Klemtoon van het bezoek lag op de humanitaire toestand van Baskische politieke gevangen in Spanje en Frankrijk. "In een poging om hen psychisch te kraken, worden zij verspreid en geïsoleerd opgesloten."

Doel van het bezoek was na te aan of en hoe de mensenrechten van Baskische politieke gevangenen geschonden worden. Demesmaeker en zijn collega's spraken onder andere met vertegenwoordigers van het Baskische parlement en de regering, politieke partijen, mensenrechtenbewegingen, advocaten, maar ook met nabestaanden van slachtoffers door ETA-terreur. Demesmaeker spreekt van "een uitzonderlijke opportuniteit voor het Baskische vredesproces". "De interesse van de Baskische samenleving was groot, met 30 afspraken op het programma."

De zeven Europese parlementsleden, afgevaardigden van drie kleinere fracties in het Europees parlement, waaronder de Groenen en de ECR-fractie waar ook Desmesmaeker inzit voor N-VA, wilden vooral de humanitaire situatie van de politieke gevangenen aan de kaak stellen.

Europees parlementslid voor N-VA Mark Demesmaeker. Beeld BELGA
Europees parlementslid voor N-VA Mark Demesmaeker.Beeld BELGA

Spreidingspolitiek

Zo kaarten ze de "discriminerende" spreidingspolitiek aan die Spanje en Frankrijk voeren tegenover Baskische politieke gevangenen. Van de 402 gevangenen zitten er maar drie een straf uit in Baskenland zelf, de rest is verspreid over Spanje en Frankrijk. "341 gevangenen worden vastgehouden op meer dan 400 kilometer van Baskenland zelf", zegt Demesmaeker, die spreekt van een onrechtvaardige situatie.

"In een poging om hen psychisch te kraken, worden zij verspreid en geïsoleerd opgesloten. Vaak honderden kilometers weg van Baskenland, moeilijk bereikbaar voor ouders, kinderen en vrienden." Ook Amnesty International kaartte het probleem eerder al aan. Volgens de Verenigde Naties moet elke gevangene het recht hebben om indien mogelijk zijn straf uit te zitten op een redelijke afstand van zijn woonplaats. Ook de situatie van een aantal ernstig zieke gevangenen en hun behandeling in de gevangenis baart de delegatieleden zorgen.

Dat er nog altijd 400 Baskische politieke gevangenen vastzitten, is volgens Demesmaeker ook te wijten aan het feit dat Spanje weigert rekening te houden met eerdere straffen uit het buitenland. Andere landen doen dat in de meeste gevallen wel. "Iemand die bijvoorbeeld zowel in Zuid-Frankrijk als in Noord-Spanje misdaden heeft gepleegd en daar in Frankrijk eerst vijf jaar cel voor krijgt, en vervolgens in Spanje negen jaar, zou onder de normale regels maar vier jaar in een Spaanse cel moeten doorbrengen. Maar dat is nu niet het geval: die persoon moet onder de huidige Spaanse regels in totaal toch 14 jaar de cel in."

Vredesproces

Tot slot onderzochten de parlementsleden waarom ETA-gevangenen in Frankrijk niet in aanmerking komen voor vervroegde vrijlating. "De ETA heeft de wapens wel neergelegd, maar nog altijd niet ingeleverd. Frankrijk lijkt dus liever geen risico te willen nemen", aldus Demesmaeker nog, die het belang van de missie benadrukt: "Dit is het sluitstuk van het nog steeds niet voltooide vredesproces in Baskenland. De EU kan daarin een belangrijke rol spelen, zoals dat ook gebeurd is in Noord-Ierland. Er bestaat een groot maatschappelijk draagvlak in Baskenland om de problematiek van de politieke gevangenen op de onderhandelingstafel met Madrid te brengen; voor zowat alle partijen is een oplossing van dit probleem een cruciale voorwaarde om rechtvaardige en duurzame vrede in de regio te bereiken." De delegatie zal nu een rapport opstellen dat in april wordt voorgesteld in het Europees Parlement.

De ETA kondigde in 2011 een permanent staakt-het-vuren aan, na 40 jaar van bloedige terreuraanslagen waarbij meer dan 800 doden vielen. In 2013 hief ook de Baskische afscheidingspartij Batasuna, de politieke tak van de ETA, zichzelf op.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234