Zaterdag 24/10/2020

Onheilsboodschapper

Met Sarah Palin laat John McCain zich flankeren door een fundamentaliste uit de pinkstergemeenschap

uit Alaska

Sinds John McCain op de valreep Sarah Palin koos als running mate, is de controverse omtrent de gouverneur van Alaska elke dag gegroeid. 'Onze leiders sturen soldaten uit voor Gods taak', zegt de vrouw die op een dag mogelijk mee het nucleaire commando van de VS in handen krijgt.

door maarten rabaey

Voor ze aan de wereld werd voorgesteld als kandidate voor het vicepresidentschap van de Amerikaanse Republikeinen ontmoette Sarah Palin (44) presidentskandidaat John McCain welgeteld twee keer. De laatste keer ontmoette ze hem op donderdag 28 augustus, daags voor haar nominatie. Duur van de ontmoeting: enkele uren. De eerste keer sprak ze hem tijdens de 'National Governors Association'-meeting in Washington begin dit jaar. Duur van het gesprek: vijftien minuten. De vraag die dan ook meteen rees bij politiek Amerika: was dit echt de persoonlijke keuze van McCain? Drie versies doen daarover de ronde.

Volgens de officiële versie raakte McCain ervan overtuigd dat zij het dichtst aanleunde bij zijn maverick (rebels), anti-establishmentinstinct. Volgens McCains campagnemanager Rick Davis werd Palin aan dezelfde selectieprocedure onderworpen als de andere kandidaten. "Niemand werd minder of meer onderzocht in de eindfase. John had toegang tot alle informatie en nam de beslissing", zei Davis. Slechts zes mensen waren permanent op de hoogte van McCains plannen: hijzelf, zijn vrouw Cindy, Davis, adviseurs Mark Salter, Steve Schmidt en strateeg Charlie Black. De praktische coördinatie van de 'vetting' werd overzien door advocaat Arthur B. Culvahouse uit Washington. Volgens media in Alaska interviewde hij Palin persoonlijk in mei, en deden enkele van zijn medewerkers dat later ook.

Volgens de officieuze versie stonden Pawlenty, Romney, ex-gouverneur Ridge en onafhankelijk senator Lieberman als laatsten met stip op de shortlist. Het conservatieve magazine Politico berichtte dat Lieberman onder druk werd gezet om een stap opzij te zetten door Karl Rove, de gewezen campagnegoeroe en topadviseur van huidig president George W. Bush. Ook de andere kandidaten zouden in de ogen van de neoconservatieven te 'liberal' zijn geweest. Rove wilde naar verluidt de 'evangelicals' niet vervreemden, terwijl net die rechterflank Bush aan de macht bracht in 2000 en 2004. Het vermoeden dat Palin door het Witte Huis is opgedrongen aan McCain werd deze week alleen maar versterkt door de aanwijzing van haar adviseurs: voormalig Bushspeechschrijver Matt Scully en voormalig Bushstrateeg Tucker Eskew.

Een derde versie is dat advocaat Culvahouse en co. te elfder ure bezwarende feiten vonden over McCains eerdere keuze, waardoor die afviel.

Maar deden de juristen hun huiswerk wel grondig genoeg? Het campagneteam maakte eerder dit jaar een verslag over Palin op voor McCain, gebaseerd op publieke bronnen. In het document werd onder meer melding gemaakt van 'Troopergate'. Palin zou een ambtenaar ontslagen hebben omdat die had geweigerd haar ex-schoonbroer te ontslaan. Een onderzoekscommissie voert momenteel een onderzoek. Volgens de McCaincampagne werd de zaak bekeken, maar woog ze te licht om haar uit te sluiten.

De zes overgebleven kandidaten hadden niet alleen een gesprek met Culvahouse, ze kregen ook een lijst met 70 vragen voorgelegd, die soms erg persoonlijk waren, met thema's als huwelijksontrouw, drugs, pornografie of prostitutie. Palin vermeldde daarin dat haar echtgenoot 22 jaar geleden werd opgepakt voor dronkenschap achter het stuur, een ernstig misdrijf in de VS. Ze stipte ook aan dat ze een bepaalde kwestie mondeling wou bespreken: de privésituatie van haar dochter Bristol.

Toch zou het tot drie dagen na haar nominatie duren voor uitlekte dat Palins dochter Bristol (17) vijf maanden zwanger was. Daarvoor was wel de weerlegging van een gerucht in de blogosfeer nodig: dat niet Palin, maar Bristol eerder dit jaar beviel van haar jongste zoontje Trig. Dat kind werd geboren met het downsyndroom, maar werd opgenomen in de familie. Palin gebruikt hem als voorbeeld waarom ze zich tegen abortus verzet. Bristols zwangerschap beroert vandaag nog steeds de VS-media, want hoe privé de zwangerschap van de tiener ook is, haar moeder voerde jaren verbeten politieke campagne tegen seks voor het huwelijk, maar ook tegen elke andere vorm van contraceptie dan onthouding.

Tot vandaag is onduidelijk in welke mate McCain op de hoogte was van Bristols zwangerschap. Feit is dat de Republikeinen zich op de Conventie in allerlei bochten moesten wringen om de zwangerschap te duiden, een schril contrast met alle andere strak geregisseerde mediaoptredens van de Grand Old Party. Wat niet werd vermeld, is dat het aantal tienerzwangerschappen in de VS de voorbije acht jaar drastisch steeg omdat onder Bush alleen onthouding werd gepredikt en voor andere contraceptie de geldkraan werd dichtgedraaid. Feit is ook dat de Republikeinse partij na de onthulling in allerijl advocaten en privéonderzoekers naar Alaska stuurde om in de achtergrond van de gouverneur te spitten. Vele VS-media spreken over het 'schoonmaakteam'.

Een van de eerste doelwitten op de lijst van de juristen was de Alaska Independence Party (AIP). In het begin van deze week schreven kranten als The New York Times dat Palin begin de jaren negentig twee jaar lang lid was van die partij, die al sinds de jaren zeventig een referendum eist over de onafhankelijkheid of, minstens, grotere autonomie van de grondstoffenrijke staat. Daags erna heette het dat alleen haar echtgenoot Todd lid was geweest van 1994 tot 1996, en dat Palin als politica de partij toesprak. De McCaincampagne pakte snel uit met documenten om te staven dat Palin sinds 1982 als Republikeinse kiezer stond geregistreerd.

De bron van het verhaal over Palins lidmaatschap maakte zich afgelopen woensdag bekend: huidig AIP-voorzitter Lynette Clark zelf. In een persmededeling kroop ze door het stof om haar verhaal in te trekken. "Ik verontschuldig me nederig aan gouverneur Palin, en aan de nationale en lokale pers", klonk het, al voegde ze daar wel fijntjes aan toe, dat "Todd wel lid was, en Sarah als kandidaat-gouverneur haar opwachting maakte op het AIP-congres in 2006, en als gouverneur dit jaar een dvd stuurde naar de leden van het AIP-congres." In de dvd bezingt ze de lof van de partij en de grondwet van Alaska. Juridisch is met deze boodschap niets fout, maar commentatoren stippen wel aan dat er geen grotere tegenstelling kan zijn tussen de slogan waar Palin zich nu achter schaart, McCains 'Country First', en de AIP-slogan 'Alaska First'. Dergelijke sympathieën liggen erg gevoelig in de VS, waar de eed van getrouwheid aan de staat de zin 'één natie, ondeelbaar' bevat.

Net toen de McCaincampagne opgelucht ademhaalde dat het ergste nu wel voorbij moest zijn, doken enkele vervelende interviews op. In het eerste lacht Palin hard nadat een talkshowhost een van haar Republikeinse collega's een 'hoer' en 'kanker' voor de staat Alaska had genoemd. In een tweede haalt ze uit naar McCain, omdat die zich verzet tegen olieboringen in het natuurreservaat Arctic National Wildlife Refuge in Alaska. Een derde uitgelekt interview vormde de klap op de vuurpijl. "Wat al dat V.P.-gedoe betreft, ik kan die vraag niet beantwoorden zolang iemand me precies vertelt wat de V.P. elke dag doet", zei ze eind juli aan Larry Kudlow van CNBC. "Ik ben het gewoon om erg productief te zijn en erg hard te werken in het bestuur. Ik wil zeker zijn dat de V.P.-plek een lonende positie is."

De vragen over haar gebrek aan ervaring, nochtans McCains grootste kritiek op zijn rivaal Barack Obama, zijn dan ook niet uit de lucht gegrepen.

Misschien nog het grootste naderende onheil voor McCain schuilt in verklaringen van bewoners dat ze als burgemeester de normale dorpspolitiek op scherp zette door haar religieuze agenda als leidraad te nemen voor haar bestuur. Terwijl haar collega's opkwamen met de toekomstige wegenwerken, bouwde zij haar campagne rond haar anti-abortusstandpunt. Eens verkozen, ontsloeg ze meteen gemeenteambtenaren die niet op haar ethisch-conservatieve lijn zaten. Daar deed ze haar bijnaam 'pitbull met lipstick', waar ze naar verwees in haar speech, alle eer aan. De bibliotecaresse werd gevraagd boeken uit de rekken te nemen die 'aanstootgevend' waren.

Nog controversiëler is de bron van Palins wereldvisie, haar vroegere kerkgemeenschap 'Wasilla Assembly of God' uit de fundamentalistische pinkstergemeenschap, waarvan sommige leden geloven 'dat het einde der tijden nabij is'. Op de website van de kerk werden de voorbije week alle opnames van de afgelopen vier jaar deskundig verwijderd, maar YouTube redde wat de censoren probeerden te verbergen: een speech die Palin afgelopen juni nog gaf voor een publiek van studenten. Daarop is te zien hoe Palin zelfs als gouverneur geen onderscheid maakt tussen kerk en staat, wanneer ze bijvoorbeeld over Irak praat.

"Bid voor onze militaire mannen en vrouwen die ernaar streven te doen wat juist is. Bid ook voor dit land, dat onze leiders, onze nationale leiders hen uitsturen voor een taak die van God is", roept ze de gelovigen op. "Dat is waar we zeker voor moeten bidden, dat er een plan is en dat dat plan Gods plan is." Niet alleen voor haar buitenlands beleid, ook voor haar energiebeleid put ze uit religie. Ze vraagt haar pinkstergemeenschap te bidden voor een 30 miljard dollar kostende gaspijplijn in Alaska. "Ik denk dat Gods wil uitgevoerd moet worden in het verenigen van mensen en bedrijven om de gaspijplijn gebouwd te krijgen, dus laat ons bidden."

Net zoals Obama in opspraak kwam voor uitspraken van dominee Wright riskeert Palin lastige vragen te krijgen over haar pastor, Ed Kalnins. De leider van de Wasilla Assembly of God preekte volgens The Huffington Post onder meer dat de 9/11-terreuraanslagen en het conflict in Irak deel uitmaken van een 'heilige oorlog'. "Wat je in een terrorist ziet, is de onzichtbare vijand. Wat je in Irak ziet, is wat zich ook afspeelt in de geestenwereld. (...) We bevinden ons in een tijd van oorlog en we moeten zo denken. We moeten dat instinct ontwikkelen. (...) Jezus riep ons op te sterven. Ben je bang gewond te worden? Hij riep ons op te sterven."

Sarah Palin werd op twaalfjarige leeftijd in die kerk gedoopt. Het grootste deel van haar volwassen leven woonde ze tot tweewekelijks een mis bij van de pinkstergemeenschap, waar sommige gelovigen onverstaanbaar praten omdat ze geloven met meerdere tongen te spreken. Als gouverneur liet ze zich zegenen door een pastor uit dezelfde kerk. In 2002 verhuisde haar gezin naar een andere kerk, maar zelf blijft ze in Juneau vieringen van de Assembly of God bijwonen. "Deze kerk is voor mij zo'n speciale, speciale plek", vertelde ze in juni. Haar verkiezing als gouverneur noemde ze toen zelfs als een resultaat van Kalnins gebeden. "Hij zei: Lord, make a way, and let her do this next step. En dat is precies wat gebeurde. Wat vanuit deze kerk komt, heeft grote lotsbeschikking."

Haar predikant Kalnins predikt ook herhaaldelijk de bijbelse apocalyps. Tijdens hetzelfde optreden als Palin in juni verklaarde hij: "Ik geloof dat Alaska een van de toevluchtsstaten is van de Laatste Dagen. Honderdduizenden mensen zullen naar deze staat komen om een toevlucht te zoeken. Onze kerk moet klaarstaan om ze op te vangen."

Er rijzen nu ernstige vragen over de mate waarin dat wereldbeeld haar kan beïnvloeden als vicepresident, een ambt waar ze bij een mogelijke verkiezing en bij een vroegtijdig overlijden van de president - en gezien McCains leeftijd is dat niet ondenkbeeldig - het opperbevel in handen krijgt van 's werelds grootste militaire macht, met 5.500 kernkoppen.

David Gushee, christelijk ethicus van de Mercer University in Atlanta, merkte in de Wall Street Journal alvast op dat het hem verontrust dat een publiek functionaris kan aannemen dat een regeringsactie de intentie is van God. "Het is ongepast om de acties van het VS-leger of de strategieën van onze commandanten als een plan van God te beschrijven", zegt Gushee, die vindt dat Palin uitleg moet geven over de apocalyptische zienswijze van haar geloof. "Voor mij is dat erg relevant voor iemand die potentieel haar hand op de nucleaire knop zal houden. Als dat haar wereldbeeld is, dan wil ik daar meer over weten."

David Gushee, christelijk ethicus in de VS:

Het is ongepast om de acties van het VS-leger of de strategieën van onze commandanten als een plan van God te beschrijven

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234