Maandag 20/01/2020

Onderwijs

Ongeloof bij directies en leerkrachten: ‘Nu besparen op begeleiding van leerkrachten is dramatisch’

Tamara Stojakovic. Beeld Photonews

Uit een steekproef van De Morgen blijkt dat directies en leerkrachten besparingen mét ontslag van 150 pedagogische begeleiders door de Vlaamse regering onbegrijpelijk vinden, zeker nu de slechte PISA-scores voor taal en wiskunde de dringende nood aan méér ondersteuning blootleggen.

Tamara Stojakovic , leerkracht Nederlands, Atheneum Merksem

‘Leerlingen kennen te weinig woordenschat en spelling’

“Het is vreemd dat er jobs gaan sneuvelen op de diensten die hervormingen pedagogisch moesten begeleiden. Ons grote probleem was dat ze met te weinig begeleiders waren, waardoor ze niet of nauwelijks op de scholen waren.

“Als leerkrachten hebben wij in tijden van grote hervormingen net nood aan hulp. Nu worden regeltjes zo snel opgelegd dat leraren verzuipen. Daarom schrok er bij ons niemand van de PISA-resultaten. Het lerarentekort is een enorm probleem. Voor bepaalde vakken is er niemand te vinden. Onlangs moesten we drie maanden zoeken naar een leerkracht techniek.

“De achteruitgang van het lezen verbaast me ook niets. Men wijst nu te makkelijk naar anderstaligen. Leerlingen met twee Nederlandstalige ouders hebben net dezelfde problemen. Er ligt in de leerplannen te veel nadruk op vaardigheden. De kinderen moeten meteen van alles kunnen zonder eerst de basis te leren. Leerlingen moeten nu teksten lezen en schrijven maar kennen te weinig woordenschat en spelling. Je kan nochtans geen huis bouwen zonder dat je weet hoe je mortel moet maken, toch?”

Karin Heremans. Beeld BELGA

Karin Heremans, directeur Atheneum in Antwerpen

‘Het verband tussen taal en wiskunde wordt zwaar onderschat’

“De besparingen bij de pedagogische begeleidingsdiensten zijn dramatisch. Ze vallen op een bijzonder slecht moment, zeker nu het onderwijs voor grote hervormingen staat om de kwaliteit op te krikken. De werkdruk bij leerkrachten is nog nooit zo hoog geweest. Er is echt nood aan ondersteuning, zeker als we meer leerkrachten uit de privésector willen aantrekken om de tekorten op te vangen.

“De slechte PISA-resultaten zijn een samenspel van verschillende factoren. Ik denk dat we met onze school, met veel nationaliteiten en dito moedertalen, een goede aanpak vonden om het roer om te gooien. Al vijftien jaar zeggen we dat élke leerkracht ook een taalleerkracht moet zijn. Onze leerkrachten Nederlands werken nu samen met alle leerkrachten. We zijn daarmee begonnen toen we op klassenraden te horen kregen dat examenantwoorden soms juist waren maar vol taalfouten stonden. Nu krijgen leerlingen ook punten voor taal bij een vak als aardrijkskunde. Dit motiveert ze om meer aandacht te schenken aan lees- en schrijfvaardigheid. Lezen is leren.

“Wat volgens mij ook zwaar wordt onderschat is het verband tussen taal en wiskunde. Taal is ook logica: wie doet wat, waar, wanneer en hoe. Het taalonderwijs is te veel doorgeslagen naar het communicatieve, terwijl teksten ook om structuur gaan. Je kan toch geen wiskundevraagstukken maken zonder taalbegrip?”

Karen Dobbelaere, coördinerend directeur stedelijke secundaire scholen Stad Gent

‘Er is een gebrek aan discipline om thuis nog te studeren’

“Het aantal pedagogische begeleiders verminderen omwille van besparingen zal voor ons een groot probleem worden, want net nu zijn er meer noden aan ondersteuning dan ooit. Er worden nieuwe decreten ingevoerd maar er is géén begeleiding om dit op de klasvloer te helpen uitvoeren. Er was al te weinig budget om ons leerkrachtenkorps bij te scholen, het dreigt nu nog moeilijker te worden. Vooral scholen in grootsteden zullen getroffen worden. Wij kampen al met extra uitdagingen, zoals armoede en meertaligheid.

“De slechte PISA-resultaten hebben volgens mij veel te maken met een verminderde algemene leerhouding, waaronder gebrek aan discipline om thuis te studeren. Er is een terechte maatschappelijke discussie om het welzijn van de kinderen voorop te laten gaan maar dat neemt niet weg dat je niet mag vragen taal en wiskunde intensief in te studeren naast de schooluren.

“Daarnaast is er ook het fenomeen van de tussentaal op sociale media. Jongeren communiceren via Apps met emoticons, afkortingen of met behulp van spellingcontrole. Het belang van spellingsregels verdwijnt zo. We merken dit ook in het taalgebruik op school.”

Bart Meulemans. Beeld Bob Van Mol

Bart Meulemans, geschiedenisleraar 5de en 6de middelbaar, GO! Atheneum De Ring, Leuven

‘Gebrek aan appreciatie voor ons beroep is excuus om te blijven snoeien’

“Nieuwe besparingen gaan zowel leerkrachten als leerlingen treffen. De slechte PISA-resultaten van eerder deze week tonen de nood aan kleinere klassen aan, maar dat kan niet door een tekort aan nieuwe leerkrachten én mensen om hen pedagogisch te begeleiden. 

“Het lerarentekort wordt in de hand gewerkt door de beperkte appreciatie van ons beroep, zowel naar verloning als status. In Finland bijvoorbeeld zijn er honderd sollicitanten voor een post van geschiedenisleraar, hier willen experts niet meer voor het onderwijs werken. Het is een vicieuze cirkel. Als er geen draagvlak is voor ons beroep in de samenleving vindt de overheid makkelijker excuses om in onze begroting te snoeien.

“De reden dat de kennis van lezen en rekenen achteruitgaat komt omdat we nu te veel focussen op vaardigheidsgericht onderwijs en te weinig op feitelijke basiskennis. Neem het Nederlands. Leerlingen leren nu eerst teksten lezen en dan pas spellingsregels en grammatica, terwijl het eigenlijk omgekeerd zou moeten zijn. Lesgeven gaat daarom trager en vager.

“Een bijkomend probleem is dat de maatschappij ook veel opvoedkundige verwachtingen heeft van de scholen, op vlak van burgerschap bijvoorbeeld. Men vergeet dat een uur burgerschapsles in veel scholen een uur minder wiskunde of Frans betekent.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234