Woensdag 22/01/2020

Onderzoeksrechter Fabrice Burgaud getuigt voor parlementaire commissie over fiasco van pedofiliezaak in Outreau

Veertien van de achttien arrestanten werden uiteindelijk onschuldig bevonden

'Ik ben niet het monster dat iedereen in mij ziet'

Onder grote belangstelling van de pers is onderzoeksrechter Fabrice Burgaud voor de Franse parlementaire onderzoekscommissie-Outreau verschenen. De verguisde onderzoeksrechter probeerde te rechtvaardigen waarom zijn onderzoek naar het pedofilieschandaal in het Noord-Franse stadje uiteindelijk op een fiasco uitliep. De zaak is meteen ook het proces van het Franse juridische systeem.

Brussel

Eigen berichtgeving

Ayfer Erkul

Het deed een beetje aan de commissie-Dutroux denken, de rechtstreekse uitzending op TF1 van de parlementaire onderzoekscommissie-Outreau in Frankrijk: een streng kijkende voorzitter, parlementsleden die zich voorbereidden om scherpe vragen te stellen en een onderzoeksrechter die het moest ontgelden. Niet onderzoeksrechter Martine Doutrewe van Julie en Mélissa, maar onderzoeksrechter Fabrice Burgaud, die wordt verweten een erbarmelijk onderzoek te hebben gevoerd.

Het zal gisteren niet veel gescheeld hebben of heel Frankrijk zat in de late namiddag gekluisterd aan het tv-scherm. Het was de eerste keer dat Burgaud zou uitleggen waarom zijn onderzoek naar de pedofiliezaak in Outreau geleid had tot het opsluiten van veertien onschuldige personen, sommige voor jaren. Vier personen werden wel veroordeeld. Onder hen zijn Myriam Badaoui, die vijftien jaar cel kreeg, en haar echtgenoot Thierry Delay (tien jaar), allebei schuldig bevonden aan het misbruiken en verkrachten van hun twee kinderen. Ook het koppel David Delplanque en Aurélie Grenon werd schuldig bevonden en veroordeeld tot respectievelijk zes en vier jaar cel.

De Burgaud die gisteren in de Salle Alphonse de Lamartine van de Franse Assemblée verscheen, was een bleke, onzekere verschijning die aarzelend sprak, soms met bevende stem. Sinds zaterdag wordt de verguisde onderzoeksrechter overal begeleid door twee agenten. Hij heeft de afgelopen weken brieven vol bedreigingen en beledigingen gekregen.

Zijn eerste woorden waren vol hoop op begrip en sympathie. "Kunt u zich mijn gevoel voorstellen nu ik hier zit en aan de mensen denk die werden vrijgelaten? Vandaag kan ik mij pas echt hun lijden voorstellen, mij inbeelden wat zij hebben meegemaakt."

De commissie-Outreau maakt meteen ook het proces van het Franse juridische systeem, dat in opspraak kwam nadat in december de laatste beschuldigden uiteindelijk in beroep werden vrijgesproken.

Burgaud kreeg al hopen verwijten over zich heen. Dat hij te jong was en niet voldoende ervaring had, maar ook dat hij gewoon had nagelaten zijn onderzoeksdaden goed te overdenken. En dat hij zich te veel had laten beïnvloeden door Myriam Badaoui, die de ene beschuldiging na de andere fabriceerde nadat ze was opgepakt. Burgaud was slechts 28 toen hij het dossier in handen kreeg.

Hij studeerde in 2000 af aan de Ecole nationale de la magistrature en werd enkele maanden later al tot onderzoeksrechter benoemd in Boulogne-sur-Mer. Dat najaar al kreeg hij het onderzoek naar de pedofiliezaak in handen. "Was u voldoende gevormd om zo'n dossier aan te pakken", vroeg commissieverslaggever Phillippe Houillon. Nee, antwoordde Burgaud. "Maar het gebeurt vaak dat jonge onderzoeksrechters snel worden benoemd in kleine kantons. Dat ik meteen die zaak zou krijgen, was niet verwacht. Nu zou ik voor een aantal dingen anders te werk gaan. Maar het was ook niet makkelijk werken met de enorme druk die de media op mij uitoefenden."

Toen Burgaud werd aangesteld in de zaak, kreeg hij meteen te maken met de twee kinderen van het koppel Badaoui-Delay, die getuigden over verkrachting door hun ouders en andere personen. "Het waren gruwelijke getuigenissen waarin de kinderen zeiden dat ze dagelijks werden verkracht, gesodomiseerd met vorken, en gefilmd. Het medisch rapport bevestigde hun verklaringen. Ik liet de ouder oppakken en Myriam Badaoui ging al snel over tot bekentenissen, maar zei ook dat verschillende andere personen hadden deelgenomen."

Zoals verwacht haalde Burgaud ook zijn hiërarchische oversten aan, onder wie de procureur, aan wie hij advies vroeg bij ieder nieuw feit, en de kamer van inbeschuldigingstelling, die keer op keer bevel gaf om de arrestanten in de cel te houden tijdens het onderzoek.

Het heikele punt in zijn getuigenis waren de confrontaties in het onderzoek. Burgaud had gekozen voor één methode, die van de collectieve confrontatie. Daarbij waren altijd de koppels Badaoui-Delay en Delplanque-Grenon aanwezig en de persoon die zij beschuldigden. "Ik heb even nagedacht over individuele confrontaties, maar die waren volgens mij onnodig om de waarheid te achterhalen."

Waarop commissieverslaggever Houillon overging tot een ondervraging die in de buurt kwam van een kruisverhoor. "Uit het dossier blijkt dat u altijd op dezelfde manier te werk ging. Badaoui deed haar beschuldiging nog eens over, de arrestant ontkende met klem en Badaoui's verhaal werd bevestigd door Delplanque en Grenon. Dacht u er nooit eens aan om een andere werkmethode te gebruiken?"

Burgaud aarzelt, zwijgt dan. "Waarom geen individuele confrontaties? Was dat een probleem?", ging Houillon nadrukkelijk verder. Burgaud aarzelt nog altijd. "Ik weet niet wat antwoorden op die vraag", zegt hij stil, bleker dan eerst. "Dat leek me toen niet echt nodig. Vandaag lijken deze dingen evident, maar destijds dacht ik er anders over."

De sfeer was gespannen in de zaal. Ook zes van de personen die onschuldig werden opgesloten, waren aanwezig. Thierry Dausque, Pierre Martel, Karine Duchochois, Alain Marécaux en vader en zoon Daniel Legrand. Ook de zus van François Mourmand, die zelfmoord pleegde in de cel, was in de zaal. De slachtoffers hadden vooraf al gezegd zich geen illusies te maken over de getuigenis van Burgaud. "Ik wil ook niet dat dit hem de kop kost", zei Karine Duchochois aan TF1. "Wel dat een van de verantwoordelijken eindelijk opstaat en fouten toegeeft."

Burgaud gaf gisteren wel een aantal fouten toe ('wie maakt nu nooit fouten?'), maar probeerde vooral zijn imago te verbeteren. "Ik was vreselijk geschokt toen ik door de vrijgelaten personen werd voorgesteld als een machine, zonder een greintje menselijkheid. Ik wil zeggen dat ik niet die persoon ben."

De volgende dagen komen nog andere magistraten en procureurs getuigen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234