Zondag 15/09/2019

Onderzoekscommissie verdwaalt in Discovery-saga

Bij de behandeling van het Discovery-dossier verloor de onderzoekscommissie scheepskredieten van het Vlaams Parlement gisteren het onderscheid uit het oog tussen hoofdzaken en details. De strapatsen van hoofdrolspeler Andy Lubbe Bakker kwamen nauwelijks ter sprake. Bedrijfsrevisor Eric Delahaye daarentegen, die vier jaar geleden eventjes voorlopig bewindvoerder is geweest van één van de firma's van Lubbe Bakker, kreeg de volle laag.

Brussel

Eigen berichtgeving

Georges Timmerman

De Schotse zakenman Terry Highlands en zijn Belgisch-Indonesische zakenpartner Andy Lubbe Bakker kregen in 1988 een scheepskrediet van 2,4 miljard frank voor de bouw van de kabellegger Discovery. Speciaal hiervoor werd de vennootschap Friary Ocean Surveyor (FOS) in het leven geroepen. Om er zeker van te zijn dat de schuld werd afbetaald, moesten de huuropbrengsten van het schip gestort worden op een verpande rekening bij de NMKN, de toenmalige overheidsbank die de scheepskredieten beheerde. Maar toen een deel van de groep-Highlands in 1996 in financiële moeilijkheden verzeilde, ontdekten de curatoren diverse vormen van geknoei met overheidsgeld. FOS was volgens hun bevindingen virtueel failliet en de opbrengst van de verhuur van de Discovery werd stiekem afgeleid naar fiscale paradijzen. Lubbe Bakker had maandenlang de huur, goed voor 18 miljoen frank per maand, afgeleid naar zijn eigen rekening, zonder de NMKN hiervan te informeren. Toen de situatie uiteindelijk werd rechtgezet, bedong hij voor zichzelf alsnog een managementvergoeding van 850.000 frank per maand.

Highlands en Lubbe Bakker zijn opgeroepen als getuigen door de onderzoekscommissie, maar stuurden hun kat. Delahaye, die in oktober 1996 gedurende enkele weken voorlopig bewindvoerder is geweest van FOS, kwam wel getuigen. Naar eigen zeggen werd hij tijdens zijn opdracht geïntimeerd en bedreigd met fysiek geweld. "Men wilde mij er zo rap mogelijk buiten werken", verklaarde hij. "Men heeft mij ook gevraagd dat ik over dit dossier zou zwijgen." Wie die 'men' was, wou Delahaye niet preciseren. De voorlopig bewindvoerder stelde een financieel verslag op ten behoeve van zijn opdrachtgever, curator Frans De Roy, en bezorgde ook exemplaren van zijn verslag aan het parket. FOS kampte volgens Delahaye met een structureel tekort: er waren meer uitgaven dan inkomsten, de onderneming was op termijn onleefbaar. In de boekhouding ontdekte hij strafbare toestanden, zoals een negatief eigen vermogen, en andere anomalieën. Huurgelden bleken verdwenen, terwijl ze eigenlijk moesten dienen om de scheepskredieten af te betalen. Vooraleer Delahaye de kans kreeg om de zaak recht te trekken, werd hij echter door een beslissing van de rechtbank van koophandel in Sint-Niklaas afgezet als voorlopig bewindvoerder. Van de rechter moest hij ook alle documenten over het Discovery-dossier afgeven, op straffe van een dwangsom van 1 miljoen frank per dag. In het kader van een strafonderzoek werd hij bovendien getrakteerd op een huiszoeking, waarbij ook zijn persoonlijk dossier in beslag werd genomen.

Dat hij niet meer op alle vragen meteen het juiste antwoord kon geven, is bijgevolg begrijpelijk. De CVP'ers in de onderzoekscommissie, hierbij geholpen door ex-NMKN-directeur Désiré Van den Stockt, maakten gebruik van die zwakke flank van de getuige. Delahaye werd tot zijn eigen verbijstering vastgepind op enkele detailkwesties die werden opgeblazen tot dramatische proporties. Om te kunnen functioneren als voorlopig bewindvoerder had Delahaye werkingsmiddelen nodig, de leveranciers stonden immers te zwaaien met onbetaalde facturen. FOS had evenwel geen frank in kas. Delahaye ging daarom aankloppen bij de NMKN-Brussel, met de vraag om een voorschot 5 miljoen frank. Wat geweigerd werd. De bedrijfsrevisor ontkende eerst deze demarche, maar geconfronteerd met een door Van den Stockt tevoorschijn getoverde interne NMKN-nota, moest hij toegeven dat hij deze vraag had gesteld. In dezelfde zin vroeg Delahaye aan de toenmalige huurder van de Discovery om de huurgelden op een door hem gecontroleerde rekening te storten en dus niet op de bij de NMKN verpande rekening. Het feit dat de vroegere voormalige bewindvoerder ook dit initiatief aanvankelijk had ontkend, werd hem door sommige commissieleden zwaar aangerekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234