Maandag 23/05/2022

AchtergrondDefensie

Onderzoek naar militair met extreemrechtse boodschappen

Huiszoeking op de militaire basis van Florennes. Beeld Photo News
Huiszoeking op de militaire basis van Florennes.Beeld Photo News

Het gerecht heeft huiszoekingen uitgevoerd in kazernes en privéwoningen van militairen. Het onderzoek draait rond een 21-jarige soldaat die besloten groepen op sociale media beheerde waarin nazistische boodschappen werden gedeeld. Hij en drie andere militairen zijn preventief geschorst.

Bruno Struys

De federale gerechtelijke politie voerde in opdracht van een onderzoeksrechter in Charleroi huiszoekingen uit in de kazernes van Florennes, Sint-Truiden en Heverlee. Twee van de drie kazernes zijn in Vlaanderen, maar toch loopt dit onderzoek vooral in Franstalig België. Er is namelijk ook gezocht op acht privéadressen, waarvan er zich zes in Wallonië bevinden.

Het onderzoek draait hoofdzakelijk rond vier militairen. De spil is een 21-jarige soldaat, verbonden aan de kazerne in Florennes, die afgesloten kanalen op sociale media beheerde, onder meer op Facebook. Op die kanalen zou hij samen met andere militairen extremistische boodschappen hebben verspreid. Het gaat dan bijvoorbeeld om verheerlijking van Adolf Hitler, maar er zouden ook manifesten zijn gedeeld en video’s van aanslagen.

De 21-jarige soldaat heeft de voorbije jaren paramilitaire training in Polen gevolgd. Het is al langer bekend dat dergelijke trainingskampen extreemrechtse personen uit ons land lokken, zoals bleek uit onderzoek van de krant Het Laatste Nieuws. De Belgische veiligheidsdiensten zouden een twintigtal landgenoten kennen die dergelijke trainingskampen bezoeken.

De huiszoekingen vonden plaats bij die vier militairen en mogelijke contacten van hen die ook in die gesloten extremistische groepen actief zijn. Het gaat om een voornamelijk Franstalig netwerk.

Conings

Het onderzoek startte door de zaak rond Jürgen Conings, de extreemrechtse militair die viroloog Marc Van Ranst bedreigde, wapens ontvreemdde uit het depot van een kazerne en een maand lang spoorloos was, tot zijn levenloze lichaam werd teruggevonden in een bos.

Er is geen rechtstreeks verband tussen deze vier militairen en Jürgen Conings. De 21-jarige stond zelfs voor de zaak-Conings al bekend bij de inlichtingendiensten voor zijn extreemrechtse sympathieën. De onderzoeken rond Conings leidden echter tot een doorgedreven onderzoek van de militaire inlichtingendienst ADIV naar de militairen die op een lijst stonden wegens extreemrechtse ideeën.

De combinatie van zijn paramilitaire training in Polen en zijn gesloten groepen op sociale media heeft geleid tot verder onderzoek en een preventieve schorsing sinds deze zomer. Dat laatste is geen sanctiemaatregel, maar hij mag al maanden niet op de kazerne komen in afwachting van het onderzoek.

In tussentijd kon inlichtingendienst ADIV de andere militairen in die groepen op sociale media in kaart brengen en die informatie vervolgens doorgeven aan het parket. Ook de drie andere militairen zijn vanaf donderdag preventief geschorst.

Bij de huiszoekingen is niemand opgepakt voor verhoor, maar er zijn wel computers en gsm’s in beslag genomen, die nieuwe feiten aan het licht kunnen brengen, of tot nieuwe onderzoeksdaden kunnen leiden.

Voorlopig is de benaming ‘terroristische groepering’ voor deze vier militairen niet meteen gepast, klinkt het, omdat er nog geen concrete dreiging is vastgesteld. Het gaat eerder om neonazistische gelijkgezinden. Het parket gaf het onderzoek dan ook de kwalificatie “het verspreiden of publiek maken van boodschappen met het oogmerk om aan te zetten tot inbreuken die gelinkt zijn aan terrorisme”.

Defensie proactiever

Het is nog niet zeker of dit onderzoek ook tot een veroordeling zal leiden. Ook bij Conings trok defensie naar het parket, nadat er een klacht voor racisme was binnengekomen. Het parket moest die klacht echter seponeren, met als gevolg dat Conings enkel werd overgeplaatst naar een andere kazerne, waar hij enkele maanden later binnendrong in het wapendepot.

Tijdens de zoektocht naar Conings voerde het parket al enkele huiszoekingen uit, maar dat onderzoek concentreerde zich op het netwerk rond Conings, in Limburg. Dit nieuwe onderzoek gaat over een andere extreemrechtse groep binnen defensie.

Na de zaak-Conings was er kritiek op de militaire inlichtingendienst ADIV, die Conings niet kort genoeg zou hebben opgevolgd. Nog voor Conings ging lopen, wilden de ADIV-speurders een onderzoek naar hem opstarten, maar ze hebben dat opgeschort “wegens andere prioriteiten”. Sindsdien toont defensie zich proactiever.

Michel Hofman, stafchef van het Belgisch leger, verspreidde een bericht binnen defensie waarin hij de goede samenwerking benadrukt van defensie met het federaal parket. “We leven in een rechtsstaat, respecteren de vrijheid van opinie en voeren diversiteit hoog in het vaandel, maar ik wens nogmaals te benadrukken: voor extremistische gedragingen is en zal er nooit plaats zijn binnen defensie”, aldus Hofman. “Deze zijn strijdig met de waarden die we als militairen en burgers bij defensie verdedigen en uitdragen, en met de eed die we hebben afgelegd.”

Twee weken geleden nog maar sprak Comité I-voorzitter Serge Lipszyc nog zijn ongerustheid uit over extreemrechts binnen de staat. Hij houdt er rekening mee dat Conings een marionet was “van verschillende militairen”. Zijn rapport wordt de komende weken verwacht in de begeleidingscommissie van de Comités I en P in de Kamer.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234