Zondag 25/10/2020

Onderwijs

Onderwijsexpert OESO: ‘We moeten leerachterstand door schoolsluiting onmiddellijk corrigeren’

Beeld Illias Teirlinck

De gemiddelde leerling heeft wel degelijk achterstand opgelopen door de schoolsluiting. Een KU Leuven-analyse van de interdiocesane proeven in het zesde leerjaar van het katholiek onderwijs toont dat het om gemiddeld een half schooljaar leerachterstand gaat. OESO-topman Dirk Van Damme is niet verbaasd.

Hoe moeten we dit resultaat verklaren? In juni zei Lieven Boeve, topman van het katholieke onderwijs, op basis van dezelfde interdiocesane proeven nog dat ‘er geen grote leerachterstand is opgemeten voor wat de gemiddelden betreft’.

Dirk Van Damme: “Ik was nogal kwaad eind juni toen de koepels zo lichtzinnig communiceerden dat er geen noemenswaardig verlies was (het OVSG, de Onderwijsvereniging van Steden en Gemeenten, kwam met ongeveer dezelfde boodschap  in die periode, PG). Dat was compleet misleidend. Nu heeft men dat correct wetenschappelijk onderzocht. Dan zie je de verschillen natuurlijk wel opduiken.

“Al hoeft dit niet te verbazen. Dit ligt volledig in lijn met studies uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk of Duitsland die in dezelfde richting wijzen. Al zijn weinig van die studies kwalitatief zo goed als deze.”

Wat moeten we hieruit leren voor komend schooljaar?

“In de eerste plaats dat we bij het begin van het schooljaar nauwkeurig moeten meten hoe groot de leerachterstand op individueel niveau is. Op die manier kunnen we die achterstand bijsturen en remediëren. Daarnaast toont deze studie dat er toenemende verschillen optreden tussen scholen én leerlingen wanneer je de normale klassituatie verlaat. Die stijging van ongelijkheid betekent dat sommige kinderen minder last hebben gehad van het afstandsonderwijs, maar ook dat een groep kwetsbare leerlingen een veel grotere achterstand opgelopen heeft dan een half schooljaar. Dat is verontrustend.

OESO-topman Dirk Van Damme.Beeld Illias Teirlinck

“Volgens een interessant Amerikaans onderzoek op basis van historische schoolsluitingen dragen leerlingen die leerachterstand met zich mee, als die niet onmiddellijk gecorrigeerd wordt. Meer zelfs, dan wordt ze groter. Kinderen die op het einde van het basisonderwijs een halfjaar achterstand hebben, zijn tegen het midden van het secundair onderwijs misschien al een volledig schooljaar kwijt.”

Is het mogelijk om die achterstand in te halen?

“Zeker. Maar dat vereist wel stevige inspanningen. Bovendien worden we in Vlaanderen niet geholpen door de zeer zwakke evaluatiecultuur. Ik wil best geloven dat leerkrachten en scholen hun stinkende best doen om de schade op te meten, maar uiteindelijk zal dat op veel plekken bij nattevingerwerk blijven.”

Volgens het katholiek onderwijs moeten scholen nu vooral focussen op de meest essentiële leerstof om de achterstand weg te werken. Is dat een goed idee?

“Ja. Je moet kritisch naar de leerplannen kijken en zien wat essentieel is. Ik verwijs naar een heel interessant rapport van mensen van Harvard. Zij propageren de Marie Kondo-aanpak: net zoals de Japanse opruimadviseur zegt dat je voor je kleerkast moet gaan staan en voor elk kledingstuk moet controleren wat je er nog aan hebt, moeten we nu met een grove borstel door de curricula gaan om te bekijken welke leerstof essentieel is.

“Tegelijk heb ik ook wel schrik van die aanpak. Je komt namelijk erg snel uit bij goedkope argumenten zoals: ‘Hebben we een vak als geschiedenis nog nodig?’. Dat is niet de bedoeling.”

Leert dit onderzoek ons ook dat scholen te allen tijde moeten openblijven, ongeacht de epidemiologische toestand?

“Deze studie geeft die mensen wel een sterk argument. Al verwacht ik zelf dat nieuwe schoolsluitingen lokaal onvermijdelijk zijn. Dus is het eerder omgekeerd: deze resultaten leren ons dat het afstandsonderwijs beter moet. Ook daar maak ik me zorgen over. Ondanks alle inspanningen van leerkrachten en scholen staat dat afstandsonderwijs in Vlaanderen echt niet op punt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234