Zaterdag 10/12/2022

Opinie

Onderschat de impact van robotisering toch maar niet

De Tesla-fabriek in Californië telt 160 robots, waaronder 10 van de grootste ter wereld.  Beeld ANP
De Tesla-fabriek in Californië telt 160 robots, waaronder 10 van de grootste ter wereld.Beeld ANP

Wim Soons is JONGCD&V-voorzitter en trendwatcher.

Wim Soons

Zaterdag stelde Mark Elchardus in deze krant dat het allemaal zo’n vaart niet zal lopen met automatisering en robotisering. (DM 21/01) Ik wil als jong politicus vandaag graag een ander geluid laten horen. Er komt een revolutie op ons af en we moeten ons daar, ook vanuit de overheid, op voorbereiden.

In 2013 stelden Frey en Osborne in hun bekende onderzoek dat 47 procent van de jobs in de VS een erg hoge kans op automatisering kennen. Recent kwam McKinsey tot de conclusie dat 49 procent van de gemiddelde werktijd kan worden geautomatiseerd met de technologie die vandaag bestaat of ontwikkeld wordt.

Wim Soons. Beeld Wim Soons
Wim Soons.Beeld Wim Soons

Cijfers zeggen echter niet alles: in zijn boek Rise of the Robots, illustreert Silicon Valley-ondernemer Martin aan de hand van talloze voorbeelden de automatiseringsgolf die op ons afkomt. Hij noemt onder meer Momentum Machines, dat in 2012 al een machine ontwikkelde die zonder enige menselijke tussenkomst 360 hamburgers per uur van een loopband doet rollen, inclusief geroosterd broodje, vers gesneden groentjes, enzovoort. Het eerste restaurant dat hier gebruik van maakt, opent binnenkort de deuren in San Francisco.

De automatiseringsrevolutie gooit dus ons denkkader om. Waar experts tot voor kort stelden dat dienstenjobs ‘veel minder te verhuizen waren dan jobs in de industrie’, blijkt vandaag dat ze wel geautomatiseerd kunnen worden.

Amazon opende al een eerste supermarkt zonder kassa’s, velen onder ons laten hun gras maaien door een robotgrasmachine en order picking, een populaire vacature op de VDAB-website, zal spoedig volledig geautomatiseerd worden. Terwijl de kranten vorige week kopten dat de VDAB meer truckchauffeurs gaat opleiden, missen we een exitstrategie voor wanneer zelfrijdende technologie hun job overbodig maakt.

Niet alleen laaggeschoolde arbeid wordt echter geviseerd. Vandaag al testen veertig Australische hospitalen de technologie van Enlitic dat CT- en röntgen-scans interpreteert zonder menselijke tussenkomst. In een test waarbij Enlitic het opnam tegen een team van drie ervaren radiologen, bleek het systeem 50 procent beter om tumoren te detecteren. Revolutionair, wetende dat radiologen tot een van de meest hoogopgeleide (en bestbetaalde) categorieën binnen onze arbeidsbevolking behoren.

Beleidmakers moeten dan ook ernstig rekening houden met een toekomstscenario gekenmerkt door massale jobvernietiging, weliswaar gepaard met een sterke productiviteitswinst.

Moet de overheid dan maar proberen om automatisering en robotisering af te remmen? Dat geloof ik niet, want er liggen ook belangrijke kansen. Zo zullen nieuwe technologische toepassingen in de zorgsector het werk fysiek minder zwaar maken voor het personeel en hopelijk meer tijd vrijmaken voor sociaal contact tussen personeel en patiënten.

Maar ook voor de maakindustrie biedt robotisering kansen. Denk maar aan Tesla, de eerste succesvolle Amerikaanse auto-start-up sinds Chrysler in 1925. Hun belangrijkste productiesite staat in Californië, en dat dankzij doorgedreven automatisering die de hoge loonkost compenseert: de fabriek telt 160 robots, waaronder 10 van de grootste in de wereld. Ook voor Vlaanderen moet robotisering kansen bieden tot reshoring: het terughalen van activiteiten die eerder naar lageloonlanden verdwenen.

De automatiseringsgolf vraagt wel een grondige denkoefening over de financiering van ons sociaal systeem, dat nog steeds voor een belangrijk deel op de lasten op arbeid rust en ondergraven dreigt te worden. Al jaren daalt binnen de geïndustrialiseerde wereld het loonaandeel in de economie en stijgt het aandeel van het nationaal inkomen dat naar de vergoeding van de productiefactor kapitaal gaat. Robotisering kan deze trend nog versterken.

Hoe kunnen we dan ook bewaken dat de overheidskas op orde blijft en de belastinginkomsten op pijl, zonder een technologische vernieuwingsgolf weg te belasten? Het debat daarover moet hoogdringend op gang worden getrapt.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234