Vrijdag 09/12/2022

GetuigenissenEnergie

Ondernemers slaan alarm over energieprijzen: ‘We vrezen voor het voortbestaan van de Europese maakindustrie’

Houtverwerkingsbedrijf Kempa uit Herentals. Beeld Franky Verdickt
Houtverwerkingsbedrijf Kempa uit Herentals.Beeld Franky Verdickt

Een op de vijf bedrijven die veel energie verbruiken, overweegt de productie te verminderen of zelfs te staken wegens de torenhoge energieprijzen. Zowel kleine zelfstandigen als grote bedrijven slaan alarm. ‘We hebben al vijf weken technische werkloosheid ingepland.’

Jorn Lelong
Delphine Mesman. Beeld Franky Verdickt
Delphine Mesman.Beeld Franky Verdickt

Delphine Mesman van wasserij Ganshory (42): ‘Alles doorrekenen lukt niet. We merken nu al dat we minder klanten zien’

“Al maanden is alles duurder aan het worden, maar nu wordt het toch echt extreem”, zegt Delphine Mesman, zaakvoerder bij wasserij Ganshory in Ganshoren. “Al de basisproducten die we gebruiken, kosten veel meer dan begin dit jaar. De zeep is al vier keer opgeslagen, het water is duurder, het plastic voor de verpakking is verdubbeld.”

Dat is nog buiten het gas gerekend, dat gebruikt wordt voor de machines die de stoom voor de droogkuis genereren. “We hebben altijd vaste contracten van drie jaar gehad, maar dat was nu niet meer te verkrijgen. Nu is het elke maand angstig afwachten hoeveel het voorschot zal zijn.”

Gas neemt effectief een steeds grotere hap uit het budget. “Alleen al voor de droogkuis betaalden we de afgelopen maanden 4.000 euro extra. Maar eigenlijk is het pas deze maand echt extreem geworden. Mochten we nu veranderen van energiecontract, dan moeten we al voor één maand 4.000 euro extra betalen. Ik vraag me af: hoeveel verder zal het nog stijgen?”

Vroeger wekte het bedrijf een deel van zijn energie op met stookolie. “Mijn man zei dat we dat misschien opnieuw moeten overwegen, maar dat vraagt ook een investering.” Voorlopig probeert Ganshory te besparen door één machine te vervangen door twee kleinere en zuinigere exemplaren, waardoor ze ook hun water- en zeepverbruik beter kunnen doseren.

“We moeten volgende maand onze prijzen opnieuw optrekken. We kunnen niet anders. Maar alles doorrekenen lukt niet: we merken nu al dat we minder klanten zien.” Zo wordt het personeel op sommige dagen technisch werkloos. “Dat vind ik nog het lastigste, want ik weet dat die mensen het ook niet breed hebben. Ik hoor personeelsleden vertellen dat ze thuis ’s avonds de lichten niet aandoen om energie te besparen. Het laatste wat ik wil, is die mensen nog meer in de problemen brengen.”

Sander Laridon. Beeld Thomas Sweertvaegher
Sander Laridon.Beeld Thomas Sweertvaegher

Sander Laridon (36) van Unilin Group: ‘De sense of urgency om er iets aan te doen zien we niet’

“We vrezen voor het voortbestaan van de Europese maakindustrie”, zegt communicatiedirecteur Sander Laridon van de vloerbedekkings- en bouwmaterialenproducent Unilin Group. “We vergeten weleens dat dit vooral een Europese energiecrisis is: in de Verenigde Staten betalen ze tot tien keer minder voor gas.”

Ook voor Unilin zijn de energieprijzen verdriedubbeld, terwijl tal van grondstoffen ook duurder worden. “De prijs van ureum, waar we lijm van maken, ging maal vier. Melamine, waar we platen mee afwerken, werd drie keer duurder. Ook hout riskeert onbetaalbaar te worden. Steeds meer mensen kiezen pelletverwarming wegens de hoge gasprijzen.”

Die hogere kosten zal het bedrijf moeten doorrekenen. Maar hoe ver mogen ze daarin gaan? Het is een vraag die veel ondernemingen bezighoudt. “We wéten dat de consument zijn koopkracht ziet dalen. De kans bestaat dat die straks voor goedkopere importproducten uit China of Turkije kiest.”

Er zijn tekenen dat de vraag afneemt, al is het nog af te wachten of die trend zich doorzet. Toch neemt het bedrijf maatregelen. “Voor de productie van vinyltegels hebben we tot het einde van het jaar al vijf weken tijdelijke werkloosheid ingepland.”

Laridon betreurt het gebrek aan politieke daadkracht om bedrijven overeind te houden. “Er is terecht aandacht voor de koopkracht van de burger. Maar dat lukt alleen als ook de industrie overeind blijft.” Hij vraagt om de gasprijzen Europees te begrenzen, onder meer door afspraken te maken met Noorwegen. “Premier De Croo zegt dat we nog vijf tot tien moeilijke winters krijgen, maar de sense of urgency om daar iets aan te doen zien we niet.”

Chantal Geerts en echtgenoot. Beeld Franky Verdickt
Chantal Geerts en echtgenoot.Beeld Franky Verdickt

Chantal Geerts (55) van Kempa uit Herentals: ‘In plaats van 3.000 euro zouden we 28.000 euro per maand aan gas kwijt zijn’

“We hebben net samengezeten met onze energieleverancier, want ons vast contract voor gas loopt af. Onze gasfactuur zal straks - in het beste geval - acht keer hoger liggen. Dan zakt de moed je in de schoenen.”

Ook Chantal Geerts van houtverwerkingsbedrijf Kempa, een kmo met 45 mensen, zit met de handen in het haar nu de energieprijzen record na record blijven breken. Ze vraagt zich af hoe haar onderneming met zoveel extra kosten rendabel kan blijven. “In plaats van 3.000 euro zouden we 28.000 euro per maand aan gas kwijt zijn. Terwijl de elektriciteitsfactuur in een jaar tijd ook verhoogde: van 8.000 tot 25.000 euro per maand. Waar is de grens? Geen mens die het weet.

“Om rendabel te blijven, moeten we onze productprijzen regelmatig aanpassen. Zo hebben we onder meer keukenmaterialen die afgewerkt werden met poederlak. Die waren vroeger aanzienlijk goedkoper. Maar omdat daarvoor veel aardgas nodig is, dreigen die nu veel duurder te worden.”

Ook bij Kempa zal die fors duurder geworden productie zich laten voelen in de prijzen die de klant betaalt. Een moeilijke evenwichtsoefening, want ook de klanten zitten met geldzorgen. Geerts: “Hoeveel zal het koopgedrag veranderen als mensen zelf hun energiefactuur niet meer kunnen betalen? We kunnen alleen maar afwachten.”

In tussentijd doet het bedrijf al het mogelijke om het verbruik te minderen. “We wilden drie jaar geleden al zonnepanelen installeren. Dat hebben we uitgesteld, omdat ons dak niet geschikt was om vol zonnepanelen te liggen. Nu maken we er toch werk van. Een forse investering in deze onzekere tijden, ja. Maar met de huidige energieprijzen hebben we geen alternatief.”

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234