Woensdag 21/10/2020

Opinie

Onderhuids seksisme krijg je niet losgeweekt door glazen muren rond een kantoortje te bouwen

UGent. Beeld BELGA

Heleen Debruyne is schrijfster, radiomaker en columniste. 

Deze zomer barstte een vieze, oude zweer open aan de Universiteit van Gent: een studentenblad onthulde dat een professor zich al jarenlang ongestraft bezondigde aan seksuele intimidatie en andere vormen van grensoverschrijdend gedrag.

Het siert de universiteit dat ze deze zaak - het was overigens niet voor het eerst, noch voor het laatst, dat machtsmisbruik aan een universiteit een seksistisch reukje heeft - uiteindelijk serieus nam: de professor in kwestie deed afstand van zijn takenpakket en mag geen doctoraatsstudentes meer begeleiden. De rector riep prompt een commissie (seksueel) grensoverschrijdend gedrag in het leven. Nu komt die commissie met een advies naar buiten. Daarin lees ik allerlei waardevolle zaken: de commissie hamert op een meer strategisch personeelsbeleid, betere preventieve maatregelen, een sensibiliseringscampagne, een aparte webpagina rond seksueel grensoverschrijdend gedrag, het aanstellen van een coördinator. Mooi.

Heleen Debruyne.Beeld Wouter Van Vooren

Maar dat is niet waar het koor van mijn sociale media al de hele dag moord en brand over schreeuwt. Want in het adviesdossier prijkt ook de volgende zin: "Zo wordt er naar gestreefd te vermijden dat een-op-eengesprekken in een volledig afgesloten ruimte plaatsvinden. Met dit uitgangspunt wordt rekening gehouden indien er aanpassingen gebeuren aan de bestaande ruimtes of bij nieuwbouw." De rector zei na te denken over de bouw van 'lokalen met glazen wanden'.

Met andere woorden: studenten en professoren mogen niet meer in gesloten ruimtes met elkaar praten - niet voor thesisbegeleiding, niet voor mondelinge examens. Een regel die iedereen straft voor het verwerpelijke gedrag van een paar proffen. Mannen noch vrouwen, studenten noch proffen hebben baat bij zo'n preventieve disciplinerende maatregel.

Van mijn tijd aan mijn Alma Mater, toevallig ook de UGent, herinner ik me de een-op-eengesprekken en de mondelinge examens in de kantoren van mijn - toegegeven, steeds correcte - proffen vaak beter dan de inhoud van hun hoorcolleges. Wanneer je de openbare ruimte verlaat en samen met een ander individu in een privéruimte treedt, verandert de dynamiek. Zo leerde ik als jonge vrouw op verschillende niveaus en in verschillende toonaarden omgaan met de mannen (helaas nog steeds veel te weinig vrouwen) die mijn meerdere waren. Met die vaardigheid doe ik nog elke dag mijn voordeel. Als student, en als vrouw, had ik het vreselijk gevonden als de regels van de universiteit me deze vrijplaats hadden ontnomen.

Universiteiten worden geacht bruisende plekken te zijn, waar ideeën door de lucht gonzen. Een beetje gedreven student wil niets liever dan de ideeën en methodes van meer ervaren onderzoekers begrijpen, betasten, eventueel zelfs stelen. En die ideeën zitten niet enkel besloten in cursussen en hoorcolleges, maar ook in de hoofden van individuen. Je neemt een risico wanneer je als jonge, vaak naïeve student in een open dialoog in het hoofd van je meerdere probeert te kruipen. Zeker, zo'n een-op-eendialoog tussen ongelijken kan ongemakkelijk zijn: je kunt beseffen dat de prof een kortzichtige ploert is, je kunt ook genadeloos op je bek gaan. Maar ook dat is leren. In een steriele, te zeer gereglementeerde omgeving, kun je jezelf als student niet meer op de proef stellen.

Zeker, wie zich werkelijk ongemakkelijk voelt bij zijn of haar meerdere, wie misbruik ervaart of zelfs maar vermoedt, moet goed worden omringd, met vertrouwenspersonen en meldingssystemen allerhande. Maar het is hopeloos naïef te denken dat grensoverschrijdend gedrag en seksueel misbruik zich laten inperken door de muren van een kantoortje. Nee, onderhuids seksisme, ingebed in eeuwenlang vastgeroeste machtsstructuren, krijg je niet losgeweekt door glazen muren rond dat kantoortje te bouwen. Willen we geen samenleving waar mannen noch vrouwen bang zijn om met elkaar in een gesloten hokje te kruipen? Daar bouw je aan door de andere maatregelen uit het advies van de commissie uit te voeren. Helaas heeft niemand het over die andere adviezen. Het schrikbeeld van die absurde glazen kantoortjes overstemt alle debatten die we wel moeten voeren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234