Zaterdag 06/03/2021

Ondergronds pact al begraven

Precies een week terug vierde de hele wereld de bevrijding van de 33 Chileense mijnwerkers. Overal werden ‘Los 33’ geprezen voor hun eendracht. ‘What happened in the mine, stays in the mine’, zwoeren ze plechtig, en alle inkomsten zouden naar een gemeenschappelijk fonds gaan. Maar daar dachten een aantal vrouwen en familieleden duidelijk anders over.

Nu de confetti is neergedwarreld, ontwaakt Chili met een kater. Terwijl voor de ene echtgenote een fles Argentijnse alcohol volstaat, vraagt de andere een slordige 28.000 euro per interview.

Hoewel de mijnwerkers vóór hun bevrijding zelf aangaven dat ze het hardst vreesden voor de teloorgang van hun groep, vertoonde die eenheid de voorbije week al flink wat scheuren. Nu de gemeenschappelijke dreiging die hen in de mijn verbond verdwenen is, blijkt de groep uit elkaar te vallen. Net op het moment dat ze zouden moeten samenspannen tegen een nieuwe dreiging: de druk die journalisten en familieleden op hun eendracht uitoefenen.

Ook de eden die de mannen plechtig zwoeren moesten boven de grond wijken voor de wetmatigheden van een op hol geslagen consumptiemaatschappij. En dus gaf Mario Sepúlveda, die als tweede bevrijd werd, afgelopen zondag een uitgebreid interview aan de Britse Daily Mail. Want de correspondent van de krant “had zijn gezin tijdens zijn gevangenschap met respect en vriendelijkheid behandeld”. “De lucht in de mijn was zo slecht dat onze ogen voortdurend brandden. Het was alsof we 69 dagen lang in een vieze sauna zaten”, getuigde Sepúlveda.

Ook over de hiërarchie binnen de groep zijn niet alle mijnwerkers het eens. In de Chileense krant La Tercera vertelden twee van hen, Yonni Barrios en Jimmy Sánchez, dat Sepúlveda, die sinds zijn onwaarschijnlijk energieke terugkeer naar de oppervlakte als ‘Super Mario’ door het leven gaat, de echte leider was. En niet Luís Urzúa, die tijdens de gevangenschap als ‘de leider’ werd opgevoerd.

“In de moeilijkste momenten was het Sepúlveda die bij ons was”, aldus Barrios “Hij voerde initiatieven in zoals de rantsoenering van het voedsel en het uitbrengen van de meerderheisdsstem.”

Urzúa zelf vertelde afgelopen weekend vanop zijn ziekenhuisbed hoe hij erin slaagde de groep bij elkaar te houden: “Je moet gewoon de waarheid spreken en geloven in democratie.”

Yonni Barrios is trouwens ook geen onbesproken figuur. Zijn vrouw en minnares ontmoetten elkaar voor het eerst in Kamp Hoop, waar geliefden en familieleden van de mijnwerkers de wacht hielden tot hun bevrijding. Toen de man bevrijd werd, stond enkel zijn minnares, Susana Valenzuela, aan de mijnschacht. Intussen bood AshleyMadison.com, een datingsite waar getrouwde mensen buitenechtelijke relaties kunnen aangaan, Barrios zo’n 100.000 dollar (72.320 euro) om het nieuwe gezicht te worden van de site.

Behalve hun zwijgpact besloten de mannen tijdens hun gevangenschap ook om alle opbrengsten te storten in een fonds dat ze zouden oprichten, en dat zich zou inzetten voor betere werkomstandigheden in de sector. Over de effectieve oprichting van het fonds wordt later deze week beslist.

Cash in ruil voor interview

Maar of alle opbrengsten daar uiteindelijk in zullen terechtkomen, valt sterk te betwijfelen. Want ook de familieleden willen delen in het succes van hun helden. Zo weigerde de vrouw van de Boliviaanse kompel Carlos Mamani een interview te geven aan The New York Times zonder ervoor vergoed te worden. “We zijn arm, hebt u gezien in welke omstandigheden wij leven?”, sneerde ze naar de journalist van in de deuropening van haar hutje in een sloppenwijk in Copiapó. “Jullie verdienen je brood met onze verhalen, dus waarom zouden wij ze niet mogen gebruiken om onze kinderen te eten te geven?”

Ook Jessica Chilla, de vrouw van Dario Segóvia, liet aan de media weten dat haar man geen gratis interviews zou geven. “Nu niet, en ook later niet”, klonk het. En de familieleden vragen tegenwoordig steeds vaker cash. Want van de vele beloofde reisjes hebben ze zo stilaan de buik vol, voegde Chilla nog toe.

Niet gered, toch op tv

Niet alleen de familieleden proberen hun graantje mee te pikken van het succesverhaal. Marcos Aciares, die die fatale 5 augustus te laat op zijn werk was, en dus niet vast kwam te zitten, schuimt tegenwoordig de nationale tv-zenders af om zijn ervaring met de natie te delen. Tegen 4.000 dollar (2.900 euro) per interview.

En ook de familieleden van 386 andere mijnwerkers van de Minera San Esteban, de uitbater van de mijn, daagden afgelopen zondag op tijdens een eucharistieviering aan de mijnschacht. Met slogans als ‘San Esteban, we zijn niet met 33 maar met 300’, willen ze het leed van alle mijnwerkers onder de aandacht brengen.

Andere kompels, zoals Omar Reygadas, stellen zich terughoudender op. “Ik heb veel nachtmerries deze dagen”, verklaarde hij aan een horde journalisten die de eucharistieviering zondag kwam bijwonen, “maar de ergste van allemaal zijn jullie.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234