Zaterdag 19/09/2020

Economie

Ondanks brexit verkiezen multinationals Londen boven Amsterdam of Parijs

Het hoofd­kantoor van Unilever in Londen. Unilever wordt volledig Brits.Beeld Hollandse Hoogte / AFP

De door Groot-Brittannië gevreesde exodus blijft uit. Multinationals laten zich niet afschrikken door paniekerige verhalen over de brexit. Voor de reuzen blijft Londen aantrekkelijker dan Parijs of Amsterdam.

Met een krab in elke hand poseerde premier Boris Johnson onlangs op vissersboot Carvela. Die lag in de haven van Stromness, op de Orkney-eilanden. Johnsons blije blik verhulde de ernst van zijn bezoek aan de buitenpost van Schotland. De steun voor afscheiding van het VK neemt in de regio zienderogen toe. Met de brexit voor de deur kan de Britse regering zich geen uitslaande brand in de unie veroorloven.

Halsstarrig

EU-onderhandelaar Michel Barnier deed even later de koersen in Londen kelderen. De koppige houding van de Britten maakte een deal met Brussel volgens de Fransman ‘onwaarschijnlijk’. Toen Barnier het spreekgestoelte verliet, laaide de ruzie met China, over het verbreken van de banden met 5G-leverancier Huawei en de steun van Westminster aan de bevolking van (vazalstaat) Hongkong, verder op.

In deze chaos oogde het VK brozer dan ooit. Eén bericht zorgde voor balans. Unilever mocht zich na de bekendmaking van de halfjaarcijfers het waardevolste bedrijf aan de Londense beurs noemen. 

Anders dan voorganger Theresa May denkt Boris Johnson mee met de zakenwereld. Hij is tegen regulering en voor vrijhandel. Beeld REUTERS

Vorige maand besloot de Brits-Nederlandse fabrikant van merken als Unox en Dove de dubbele nationaliteit op te geven. Unilever wordt volledig Brits. Het hoofdkwartier komt in Londen en niet in Rotterdam, ondanks alle moeite van de Nederlandse premier Mark Rutte. “Ja, Nederland wapperde met belastingvoordelen”, sneerde The Times. De krant doelde op de (niet ingeloste) belofte van Rutte om de dividendbelasting af te schaffen. “Het kostte Unilever een eeuwigheid om uit te vogelen dat als je je toelegt op aan- en verkopen, de kapitaalmarkt van Londen met kop en schouders boven die van Amsterdam uitsteekt.” 

Onder voormalig Unilever-topman Paul Polman, door het blad The Spectator omschreven als “notoir pro-EU”, lag dat anders. De Britse aandeelhouders floten hem terug, waarna de omgekeerde weg werd bewandeld. Met het hoofdkantoor in Londen maakt Unilever een zakelijke en geen politieke keuze. 

Net zo aantrekkelijk

Toen Shell aangaf het voorbeeld van Unilever te willen volgen, gaf The Times de argumentatie scherp weer. “Genoteerd zijn aan de London Stock Exchange geeft nog altijd een betere toegang tot kapitaal, een uitgelezen financiële infrastructuur en de expertise om deals te maken.” Daarom blijft de gevreesde exodus van wereldconcerns uit Groot-Brittannië uit. De politieke emoties zijn gestold. Het verstand krijgt voorrang. Rekenmeesters van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) wezen in januari al op de weerbarstigheid van de Britse economie. In tegenspraak met de doemscenario’s voorspelde het orgaan voorspoed. Het VK lag op koers om de eurozone de komende twee jaar te overvleugelen. Uit onderzoek van PricewaterhouseCoopers (PwC) kwam naar voren dat CEO’s het land weer net zo aantrekkelijk vinden als vóór het EU-referendum.

Toch verplaatste miljardair James Dyson het hoofdkantoor van de gelijknamige stofzuigergigant naar Singapore. Honda, Panasonic, Lloyds of London, P&O en Michelin vertrokken door de naderende brexit. Sony vestigde zich in Nederland, net als ruim 140 kleinere concerns.

Van een sprint richting de uitgang is echter geen sprake. Tegenover de uittocht staat de komst van minimaal 1.441 ondernemingen. Een gigant als Goldman Sachs betrok een nieuw megakantoor in het financiële district van Londen. Tenzij een keiharde brexit volgt, trekken ook Airbus en Ford niet naar het Europese vasteland.

De aanwezigheid van premier Boris Johnson zorgt voor rust, al geeft zijn optreden tijdens de pandemie wel enige reden tot zorg. Anders dan voorganger Theresa May denkt hij mee met de zakenwereld. Hij is tegen regulering en voor vrijhandel. Ook hebben de multinationals minder te vrezen van de oppositiepartij Labour sinds de gematigde Keir Starmer werd verkozen tot leider.

Werkloosheid

Het jobverlies door de uittreding van de EU stond voor de pandemie volgens de Brexit Job Loss Index op een duizelingwekkend aantal van 436.296. Tot paniek op Downing Street leidde dit niet. De werkloosheid daalde naar 3,8 procent, wat in 44 jaar niet meer was voorgekomen. Groot-Brittannië moest al nadenken over hoe het vacatures kon invullen, mocht de brexit een daverend succes worden.

Maar de coronacrisis veranderde de situatie drastisch. Bijna 150.000 banen gingen al verloren. Met nog zo’n 9,5 miljoen mensen op gesubsidieerd verlof dreigt dit aantal exponentieel toe te nemen. Een vrijhandelsakkoord met de VS, de troefkaart van ‘Global Britain’, loopt gevaar. Als de Democraat Joe Biden de verkiezingen wint, komt er een EU-gezinde president in het Witte Huis.

De vastgelopen onderhandelingen met Brussel accentueren de donkere lucht. De kans op een ‘No Deal’ is groter dan ooit, op papier. Topeconomen houden volgens een enquête van persbureau Reuters unaniem rekening met een deal. De macht van zwaargewichten als Unilever en Shell heeft daarbij invloed. De kracht van het VK schuilt in de bereidheid om de rode loper uit te rollen en geen wallen op te werpen.

“Zonder deal kunnen toekomstige Unilevers zomaar tot een ander besluit komen”, klonk het in The TimesDe lach van de premier op de boot in Orkney vertelde subtiel een ander verhaal. Zelfs in het oog van een storm blijft Groot-Brittannië een magneet voor het grote geld.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234