Donderdag 02/04/2020

Brexit

Onbesliste Britse kiezer bepaalt vandaag brexitkoers

Vandaag kiezen de Britten wie hun premier wordt: Boris Johnson of Jeremy Corbyn. Beeld AP

De stembusuitslag in het Verenigd Koninkrijk kan, vanavond laat, door het grote aantal onbesliste kiezers nog alle kanten op. Kiezen ze voor de Conservatieven, die een snelle brexit beloven, of voor Labour, uit woede over de falende gezondheidszorg – gesymboliseerd door de foto van een vierjarige jongen op de vloer van een spoeddienst?

Als Boris Johnson en zijn Conservatieven winnen, belooft de huidige premier zijn Verenigd Koninkrijk tegen eind januari een snelle brexit uit de Europese Unie. Als Jeremy Corbyn en Labour toch zouden winnen, krijgen we uitstel en wellicht een nieuw EU-referendum. De kans bestaat ook nog dat geen van de twee dominante partijen een meerderheid haalt, waardoor kleinere fracties zoals de Liberaal-Democraten van Jo Swinson, of de Schots-nationalistische SNP van Nicola Sturgeon, de kingmakers van een nieuw kabinet worden.

Zelfs de onderzoekers die de verkiezingsuitslag van 2017 voorspelden, houden deze keer een slag om de arm. YouGov geeft de Conservatieven het voordeel van de twijfel met een mogelijke meerderheid van 339 zetels, waar Labour eindigt op 231, de LibDems 15 en de SNP 41. Maar door een ruime foutenmarge – onder meer door de vele onbesliste kiezers – kunnen de tory-zetels variëren van een ruime meerderheid, 367 zetels, tot een magere 311. Dat zou te weinig zijn, omdat een werkbare Lagerhuis-meerderheid 320 zetels telt. “Uitgaande van dit model kunnen we een hung parliament (waarbij niemand een meerderheid haalt, MR) niet uitsluiten”, zei Anthony Wells, YouGov’s directeur politiek onderzoek.

Lees ook:

• De schrijnende ziekenhuisfoto die de Britse verkiezingen op hun kop zetten

• Het standpunt van journalist Maarten Rabaey: ‘Samen met kleuter Jack ligt de Union Jack-natie aan een infuus. Geen medicijn is nu risicoloos.’

• Gaan deze zeven districten de koers van het Verenigd Koninkrijk bepalen?

Johnson zette daarom op de laatste dag van de campagne alle zeilen bij om onbesliste kiezers te overtuigen in het noordelijke Yorkshire, de Midlands en Wales. In de verarmde, oud-industriële, districten stemden meerdere traditionele Labour-districten daar Leave tijdens het brexitreferendum van 2016. Als Johnson deze kiezers achter zijn slogan ‘Get Brexit Done’ schaart kan dat de tory’s over de streep trekken.

Labour-leider Corbyn bezocht woensdag dezelfde regio’s. Omwille van de verdeeldheid in zijn partij over brexit spitst zijn campagne zich toe op de lamentabele staat van de National Health Service (NHS), de gratis publieke zorg die volgens hem door de tory’s structureel werd verwaarloosd.

Vierjarige op de vloer van de spoedafdeling

De publicatie van een foto van een vierjarige jongen die door een tekort aan bedden en personeel in de spoeddienst van een ziekenhuis op de vloer moest liggen, zette Corbyns stelling kracht bij. Labour hamert er ook op dat sinds het EU-referendum 22.600 EU-werknemers uit de NHS vertrokken, onder wie 8.800 verpleegkundigen en vroedvrouwen.

In Corbyns nadeel spelen de twijfels over zijn leiderschapskwaliteiten. Bandopnames waarin beoogd Labour-minister van Volksgezondheid Jon Ashworth beweerde dat veel linkse kiezers Corbyn niet kunnen uitstaan, overschaduwden de eindsprint van zijn campagne.

Als de resultaten nek-aan-nek binnenlopen kan het ook aankomen op enkele districten waar kiezers tactisch zullen stemmen, en die nu nog twijfelen tussen Liberaal-Democraten, Labour, Schotse of Welshe nationalisten of tussen gewezen Conservatieve of Labour-parlementsleden die opkomen als onafhankelijke kandidaten. Ook de first time-voters, de jongeren, kunnen daar en elders nog een groot verschil maken. Slecht weer zou op zijn beurt de oudere tory-kiezers thuis kunnen houden.

Geen enkele partijleider zal vandaag met gerust gemoed gaan stemmen. Dit zijn de verkiezingen van de twijfel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234