Maandag 26/10/2020

Onbekende meesterwerken duiken op in Duitse kunstroof

De Duitse kunstschat die in een flat in München werd ontdekt, blijkt een schat aan onbekende meesterwerken te bevatten. Er doken onder meer werken op van Henri Matisse en Marc Chagall. De waarde, financieel en cultuurhistorisch, is onschatbaar.

'Een ongelooflijk gevoel van vreugde." De Duitse kunsthistorica Meike Hoffman kon naar eigen zeggen haar ogen nauwelijks geloven toen ze zag welke schilderijen de Duitse politie in februari 2012 had gevonden op het appartement van de bejaarde Cornelius Gurlitt. De 1.406 werken tellende collectie roofkunst van de zoon van de kunstverzamelaar Hildebrand Gurlitt bevatte meesterwerken van de zestiende tot de twintigste eeuw van grote namen als Picasso, Matisse, Renoir en Toulouse-Lautrec.

Op een druk bijgewoonde persconferentie in München gaf Hoffman uitleg over wat er allemaal in de collectie zat. En daar blijken ook enkele werken tussen te zitten waarvan het bestaan tot nu toe niet bekend was. Van Henri Matisse dook bijvoorbeeld een portret van een vrouw op dat midden jaren twintig van de vorige eeuw geschilderd is. Ook een zelfportret van Duitse schilder Otto Dix uit 1919, een periode waarin hij nauwelijks het penseel vasthield, is van grote waarde. Daarnaast ontdekte Hoffman onder meer nog onbekend werk van Marc Chagall en een tekening van Canaletto.

Bodemprijzen

Alle werken, die een totale waarde van ongeveer een miljard euro zouden hebben, blijken bovendien in goede staat te zijn. 121 schilderijen waren ingelijst en 1.285 werken zaten niet meer in een kader, maar op hier en daar wat vuil na is er geen enkel schilderij beschadigd.

Bovendien kan de ontdekking nog een vervolg krijgen. Cornelius Gurlitt bezit nog een huis in het Oostenrijkse Salzburg dat de speurders nog niet bezocht hebben. Duitsland heeft daar volgens de Oostenrijkse politie nog geen verzoek toe ingediend.

Voor de kunsthistorici en speurders wacht nu de moeilijke taak om de oorsprong van alle schilderijen terug te vinden. Een deel van de werken is 'entartete Kunst' die door het naziregime in beslag werd genomen, andere komen wellicht van (joodse) verzamelaars die hun collectie aan bodemprijzen verkochten toen ze het naziregime ontvluchtten. Volgens Hoffman zal het onderzoek zeker nog verschillende jaren duren. Er wordt alvast geen lijst van de gevonden doeken gepubliceerd, zei de woordvoerder dinsdag. In plaats daarvan moeten mensen die vermoeden dat er werken tussen zitten die van hun voorouders zijn geweest, zich zelf melden.

De speurders kwamen de schilderijen op het spoor na een persoonscontrole op 22 september 2010 op de sneltrein van Zürich naar München. Gurlitt had toen een flinke som geld op zak. Uiteindelijk zou het nog anderhalf jaar duren voor ze de kunstcollectie vonden op zijn flat.

Tegen Cornelius Gurlitt loopt een onderzoek wegens "fiscale fraude" en "heling" van kunstwerken. Gurlitt is ondertussen op vrije voeten, maar het is niet bekend waar hij nu woont. Ook het Duitse gerecht zegt niet te weten waar hij zich bevindt. Ook de bewaarplaats van de collectie houdt de politie geheim.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234