Zaterdag 01/10/2022

Bellen metCorrespondent Tom Vennink

Onbegrip bij Oekraïners over Europese terughoudendheid: ‘Iedere dag vertraging betekent honderden doden’

Inwoners van Dnipro proberen afleiding te zoeken van de oorlog. Beeld Getty Images
Inwoners van Dnipro proberen afleiding te zoeken van de oorlog.Beeld Getty Images

Na drieënhalve maand oorlog begint het Russische leger zijn eerste militaire successen te boeken, terwijl aan Oekraïense zijde steeds meer doden te betreuren zijn. We bellen met correspondent Tom Vennink, nu in Oekraïne, over de stemming in het land.

Maarten Albers

Dag Tom, waar ben je nu en wat merk je daar van de oorlog?

“Ik ben nu in Dnipro. Dat is een stad in het oosten van Oekraïne, maar wel een eind van de frontlinie. Je hebt hier ook niet echt het gevoel dat de oorlog dichtbij is. Het is een warm weekend, dus veel inwoners zoeken het strand langs de rivier op. De cafés zijn ook open en de avondklok gaat pas om 11 uur ’s avonds in, dus mensen zitten tot laat op het terras.

“Maar af en toe gaat het luchtalarm af, als herinnering dat de oorlog helemaal niet zo ver weg is. Er liggen ook nog zandzakken en anti-tankkruizen in de straten, en er is veel politie. De stad is veel rustiger dan voorheen, omdat een deel van de inwoners is gevlucht. Dnipro is een vervoersknooppunt, voor vluchtelingen uit het oosten en wapens uit het westen. Maar de meeste vluchtelingen zijn inmiddels doorgereisd naar steden waar niet dagelijks het luchtalarm afgaat.”

Oekraïners proberen na drieënhalve maand oorlog hun normale leven dus weer een beetje op te pakken?

“Van een normaal leven is geen sprake, ze proberen afleiding te zoeken van de oorlog. Die raakt namelijk iedereen hier, of je nu familie of vrienden hebt die vechten of je bedrijf stil ligt. Iedereen heeft het over wat er in het oosten gebeurt.

“Er komen dagelijks berichten binnen over enorme aantallen slachtoffers. President Zelensky had het laatst over 100 tot 200 doden per dag, en meer dan 500 gewonden. Dat zijn gigantische aantallen. Fotograaf Daniel Rosenthal en ik waren gisteren bij het ziekenhuis, waar de ambulances uit het oosten af en aan rijden. Op het kerkhof zagen we heel veel verse hopen zand. Ook zijn er graven die al gegraven zijn en liggen te wachten op de volgende slachtoffers, waarvan je weet dat ze er komen. De stemming is dus erg terneergeslagen.

“De situatie in het oosten ziet er nu slecht uit, ze zijn daar niet aan de winnende hand. Dat komt met name doordat Rusland over zwaardere artillerie beschikt dan Oekraïne. De ene na de andere plaats wordt platgebombardeerd. Marioepol is daar het bekendste voorbeeld van, maar in Severodonetsk gebeurt hetzelfde. En er zijn nog veel meer steden en dorpen die op dit moment zwaar onder vuur liggen. Het Oekraïense leger wordt steeds verder teruggedrongen, dat baart enorme zorgen.”

Lees ook

Antwerpenaar Laurenz (19) keert na drie maanden terug van Oekraïens front: ‘Ze hebben ons voorgelogen’

Door zichzelf met Peter de Grote te vergelijken, gooit Poetin zijn eigen ruiten in

Ondertussen blijven de wapenleveranties vanuit Europese landen achter en suggereren landen als Duitsland en Frankrijk zelfs dat Oekraïne grondgebied af zou moeten staan in ruil voor vrede. Wat doet dat met het beeld dat Oekraïners van ons hebben?

“Westerse wapens zijn enorm belangrijk voor Oekraïne, ze kunnen niet zonder. Rusland heeft simpelweg veel meer artillerie, en ook systemen die verder kunnen schieten. Met name de VS hebben al wapens beloofd met een groter bereik, maar Europese leiders zijn nog terughoudend met het sturen van wapens. Dat stuit hier op onbegrip: iedere dag vertraging betekent honderden doden en gewonden.

“De discussie over EU-lidmaatschap van Oekraïne is hetzelfde verhaal. Men begrijpt hier niet waarom wij daar nog mee treuzelen. Rusland is een driefrontenoorlog begonnen en heeft de grootste invasie sinds de Tweede Wereldoorlog op poten gezet. Tegelijkertijd kibbelen ze in Brussel nog over een kandidaat-status.

“Ook oproepen om grondgebied aan Rusland af te staan vallen niet goed. Er wordt hier zo zwaar gevochten om dat te behouden, dan is het pijnlijk als Europese leiders praten over een overeenkomst. Het is ook duidelijk dat Rusland niet bereid is tot een akkoord te komen. De Oekraïners zijn zich bewust van de prijs in mensenlevens, maar er is niemand die zegt: het is het niet waard. Ze hebben geen keuze.”

Tot slot, wat zijn je plannen voor de komende tijd?

“Ik reis vandaag naar Pokrovsk, een stadje in de Donbas. Vanuit daar wil ik laten zien dat deze oorlog elke dag doorgaat en welke gevolgen dat heeft. De mensen die nog niet zijn gevlucht moeten nu bijvoorbeeld kiezen: blijven ze of vertrekken ze? Ik ben benieuwd naar hun overwegingen, want waarom vlucht je niet als je huis beschoten kan worden?”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234