Maandag 21/06/2021

Onafhankelijk Montenegro komt stap dichterbij

De verkiezingen van zondag in Montenegro hadden eigenlijk maar één thema: komt er een eigen onafhankelijke staat of blijft men deel uitmaken van een los staatsverband met het veel grotere Servië? Het ziet ernaar uit dat de 'independenten' het gehaald hebben. Het afscheidingsfront dat los wil van Belgrado, behaalt 39 van de 75 parlementszetels en kan daarmee de onafhankelijkheid voorbereiden. Op termijn kan dat dus uitmonden in alweer een nieuwe staat op de Balkan.

Brussel / Podgorica

Reuters / Eigen berichtgeving

Montenegro vormt samen met Servië de Federatie Joegoslavië zoals die is overgebleven na de uiteenspatting van het oude Joegoslavië. Ze zijn maar met 680.000, de Montenegrijnen, en van hen konden de 455.000 stemgerechtigden zondag hun stem uitbrengen op een tiental politieke groeperingen.

De inzet was het doorbreken van de politieke patstelling waaraan de landstrook aan de Middellandse Zee zwaar tilt. De bevolking is met name verdeeld over de vraag of men in navolging van de andere ex-Joegoslavische republieken (Slovenië, Kroatië, Bosnië en Macedonië) onafhankelijk wil worden dan wel of men met het dominerende Servië samen blijft.

De kiezers waren alvast in groot aantal opgekomen en dat speelde in het voordeel van de partijen die de onafhankelijkheid willen. Meer dan 77 procent van de opgeroepenen trokken naar de stembus en dat wijst op heel wat meer belangstelling dan bij recente verkiezingen in Servië en Bosnië. En ze hebben ook een duidelijke uitspraak gedaan, terwijl Serviërs en Bosniërs de situatie door hun stemgedrag alleen maar weer bemoeilijkt hebben.

De coalitie van president Milo Djukanovic, voorstander van de afscheiding, heeft een absolute overwinning behaald en zou alleen kunnen regeren. Djukanovic heeft echter al aangekondigd dat hij de verkozenen van de kleine Albanese minderheid uitnodigt om mee in de regeringsboot te stappen. Met een niet mis te verstane vingerwijzing naar Belgrado heeft hij gezegd dat Montenegro "een multi-etnische en multiculturele samenleving" is.

De regering-Djukanovic zal ongetwijfeld een koers varen die eerst neerkomt op het verwerven van meer autonomie en later wellicht van afscheuring van Servië. Tegenstanders van de zelfstandigheid van Montenegro, die toch ook wel een dertigtal parlementszetels hebben behaald, zeggen dat het land veel te klein is om autonoom te zijn. Maar in de hoofdstad Podgorica (het oude Titograd) snoert men hen graag de mond met "Luxemburg was wel een medestichter van de EU".

De vervroegde verkiezingen werden gehouden nadat de regering van de Democratische Partij van Socialisten (DPS) van president Milo Djukanovic en premier Filip Vujanovic ruim een half jaar geleden haar meerderheid in het parlement had verloren. Dat kwam doordat de Liberale Alliantie (LSCG) haar steun had ingetrokken. De crisis was het gevolg van het akkoord dat Montenegro en Servië in maart sloten om de bestaande Joegoslavische federatie door een losse alliantie van beide landen met de naam 'Servië en Montenegro' te vervangen. De overeenkomst werd gesloten onder druk van de Europese Unie, die vreesde voor een nieuw bloedig conflict op de Balkan.

Deze opvolger van Joegoslavië moet drie jaar bestaan, waarna de republieken besluiten of zij de unie voortzetten of los van elkaar voortgaan. De Liberale Alliantie was het daarmee niet eens. Zij wilde direct een eigen staat vormen. Djukanovic heeft toegegeven aan de druk van de EU, maar komt nu versterkt uit de verkiezingen en heeft gisteren al meteen gezegd wat hij van plan is. "De komende vier jaar maken wij een Europees en democratisch Montenegro", zei hij. Een land dus dat zich resoluut naar de EU zal keren en zich steeds losser van Servië zal opstellen. (FS)

Voorstanders van afscheiding winnen verkiezingen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234