Zaterdag 03/12/2022

(On)schuld en boete en wilde wraak

recensie mystic river

Op een vreemde maar toch niet echt verrassende manier lijken veel films van regisseur Clint Eastwood op het wat stoïcijnse, laconieke personage van 'de man zonder naam', zoals acteur Clint Eastwood dat vertolkte in de spaghettiwesterns van Sergio Leone. Die zorgden indertijd voor zijn internationale doorbraak en lagen op hun beurt niet zo veraf van een ander roemrucht personage van Eastwood, namelijk de flegmatieke en kordate politie-inspecteur Harry Callahan, beter bekend als Dirty Harry.

Wat de stijl van filmmaker Eastwood (dit is inmiddels al zijn 24ste regie) gemeen heeft met die personages, is hun rechttoe-rechtaan, no nonsense-aanpak. Geen stilistische fiorituurtjes - behalve misschien een uitgesproken voorkeur voor diepdonkere, schaduwrijke fotografie - en geen gekunstelde ensceneringen, maar een efficiënte, directe vertelstijl, die zich productioneel vertaalde in een reputatie van snelle werker, die zijn producties steevast op schema en binnen budget hield. Die sobere, directe aanpak hoeft niet synoniem te zijn van eenvoudige verhaaltjes, want achter de rechtlijnigheid van de vertelling kan vaak een diepere, ambigue en complexe gelaagdheid schuilgaan.

Dat is zeker het geval in de misdaadthriller Mystic River, gebaseerd op de gelijknamige bestseller van noir-auteur Dennis Lehane en geadapteerd door Brian Helgeland, die eerder een Oscar kreeg voor zijn scenario van L.A. Confidential en die vorig jaar nog de roman Blood Work adapteerde voor Eastwood. Mystic River is het verhaal van de drie jeugdvrienden Jimmy (Sean Penn), Dave (Tim Robbins) en Sean (Kevin Bacon), die elkaar al jarenlang uit het oog zijn verloren en dan door een dramatische gebeurtenis - de moord op Jimmy's lievelingsdochter, de 19-jarige Katie - opnieuw met elkaar geconfronteerd worden. Tijdens de proloog, anno 1975 in een niet bepaald idyllische arbeiderswijk van Boston, maken we kennis met de drie prille tieners, die samen straathockey spelen en onafscheidelijk lijken, tot de dag dat Dave vanwege een onschuldige kwajongensstreek (ze hadden hun namen in het nog natte cement van een trottoir achtergelaten) wordt meegenomen in de wagen van twee politiedetectives. Zijn twee vriendjes stonden erbij en keken ernaar. De wagen bleek echter geen politievoertuig te zijn... Het verhaal springt dan ruim een kwarteeuw vooruit. Jimmy was na een korte criminele carrière in de cel terechtgekomen, maar heeft daar bij zijn vrijlating - toen zijn jonge vrouw tijdens zijn gevangenisstraf aan kanker overleden was en kleuter Katie hem nog nauwelijks herkende - komaf mee gemaakt en houdt nu een goed draaiende buurtwinkel open. Hij is hertrouwd met Annabeth (Laura Linney), met wie hij inmiddels ook twee dochtertjes heeft. Sean is uit de wijk verdwenen, heeft gekozen voor een loopbaan bij de politie en is inmiddels gepromoveerd tot inspecteur bij moordzaken bij de Massachusetts State Police. Zijn huwelijk ligt in duigen, zijn vaste werkpartner is detective Whitey (Laurence Fishburne)

Van zijn kant is Dave het jeugdtrauma van die 'ontvoering' nooit helemaal te boven gekomen. Toch is hij in de oude buurt blijven rondhangen. Twaalf stielen, dertien ongelukken. Hij is uiteindelijk getrouwd geraakt met Celeste (Marcia Gay Harden) en heeft met haar een zoontje, waar hij zielsveel van houdt. Maar zelf lijkt Dave nog steeds een bang en breekbaar jongetje te zijn gebleven, gevangen in een veel te groot lichaam waarin hij zich onhandig voortbeweegt.

Het zal dus de plotselinge en brutale moord op Jimmy's dochter zijn die de uiteengelopen levenslijnen van de drie jeugdvrienden opnieuw doet kruisen. Vader Jimmy is razend en wanhopig van verdriet. Hij zweert wraak en schakelt zijn vroegere 'contacten' in om de moordenaar te pakken te krijgen vooraleer de politie hem vindt. Sean is de politiedetective, die de moordzaak toegewezen krijgt en meteen beseft dat Jimmy met een parallel 'onderzoek' begonnen is. En Dave? Die gedraagt zich zo raar dat zelfs zijn liefhebbende vrouw Celeste bang wordt, zo bang dat ze haar ergste vermoedens wel eens voor werkelijkheid zou kunnen nemen.

Zoals vaak bij een thriller is het whodunit-aspect hier erg belangrijk en op dat vlak levert Mystic River (de titel verwijst naar een rivier die door Boston loopt) meer dan voldoende coherentie, spankracht en suspense. Maar Eastwood heeft, gesteund door een ijzersterke ensemblecast, van deze sombere film, waarvoor hij zelf ook de muziek componeerde, ook een misdaaddrama met diepmenselijke, tragische vertakkingen gemaakt. De protagonisten boeien ons dus niet alleen door wat ze in het heden doen, maar ook door de donkere geheimen en de demonen die ze vanuit het verleden meezeulen en waarmee ze elk op hun manier blijven worstelen.

Naast die karakterstudies levert Mystic River ook, net zoals Eastwood dat al eerder deed in zijn met Oscars bekroonde western Unforgiven uit 1992, een reflectie op diverse thema's zoals geweld, de last van het verleden, (on)schuld en boete, gekneusde mannelijkheid en vigilante-wraakzucht. Dirty Harry is duidelijk ouder, maar ook veel wijzer geworden, zelfs al getuigt het cynische einde niet bepaald van veel optimisme.

Jan Temmerman

HHHH

VERTOLKING Sean Penn, Kevin Bacon, Tim Robbins, Laurence Fishburne, Marcia Gay Harden, Laura Linney REGIE Clint Eastwood GENRE misdaadthriller LAND USA SPEELDUUR 138 minuten

KORT SAMENGEVAT In deze uitstekende, intense en complexe misdaadthriller, gebaseerd op de gelijknamige besteller van Dennis Lehane, vertelt veteraan-regisseur Clint Eastwood (°1930) het verhaal van drie jeugdvrienden, die opnieuw met elkaar geconfronteerd worden als de dochter van een van hen vermoord wordt. De vader zweert wraak, de andere is als politiedetective belast met het onderzoek en de derde gedraagt zich zo vreemd dat hij alle verdenking op zich laadt.

Clint Eastwood en ijzersterke ensemblecast maakten misdaaddrama met diepmenselijke, tragische vertakkingen

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234