Zaterdag 14/12/2019

vreemdelingenwet

Omstreden vreemdelingenwet goedgekeurd: "Meer macht? Dan ook meer controle"

Staatssecretaris Theo Francken (N-VA). Beeld Photo News

Kan een administratie op eigen houtje beslissen of iemand het land uitgezet moet worden? De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) krijgt meer slagkracht door de nieuwe vreemdelingenwet van Theo Francken (N-VA). Externe controle voor de dienst dringt zich op.

Het wetsontwerp van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) is goedgekeurd in het parlement en houdt een grondige aanpassing van de vreemdelingenwet in. Door de procedures te vereenvoudigen moet de DVZ meer slagkracht krijgen. De dienst is de administratie van staatssecretaris Francken, die hiermee een "coherenter en efficiënter verwijderingsbeleid" wil voeren.

DVZ beslist over visa voor een kort of lang verblijf, registreert de asielaanvragen in België en zorgt voor de verwijdering van personen die illegaal in het land verblijven. De administratie staat bekend voor haar meer rechts profiel. Fedasil, dat instaat voor de opvang van vluchtelingen, is eerder 'links'.

De staatssecretaris zit op één duidelijke lijn met zijn dienst, zegt Bob Pleysier, voormalig directeur-generaal van Fedasil. "Roosemont, het hoofd van DVZ, is ook van de harde aanpak, en ik denk dat die Francken daarin gevonden heeft. DVZ is de vreemdelingenpolitie, met Staatsveiligheid dicht in haar buurt."

Gedeelde visie

Dat DVZ-baas Freddie Roosemont de visie van Francken deelt, bleek begin deze week nog. Roosemont opperde in de onderzoekscommissie naar de aanslagen dat zijn dienst de gsm's en laptops van asielzoekers wil kunnen inkijken en uitlezen. Francken had dat deze zomer al gesuggereerd, "omdat 60 tot 70 procent van de asielzoekers liegt over een aspect van hun identiteit".

De wetsaanpassingen die nu zijn doorgevoerd zouden het resultaat zijn van die gedeelde visie tussen Francken en Roosemont. Volgens Nahima Lanjri (CD&V) heeft haar partij de scherpste kanten eraf geveild. "Het oorspronkelijke wetsontwerp van Francken gaf DVZ veel meer de handen vrij", zegt Lanjri. "We hebben het kader strikter gemaakt. Gaat DVZ daar buiten, dan blijft de uitwijzing nooit overeind voor de Raad voor Vreemdelingenbetwistingen. Dat blijft nog de beste toetsing."

Het is niet de eerste keer dat de dienst haar autonomie ziet toenemen. De Commissie van Advies voor Vreemdelingen, met een externe magistraat, advocaat en ngo-lid, wordt door het nieuwe wetsontwerp buitenspel gezet, maar was in de praktijk al opzijgeschoven door de vorige staatssecretaris Maggie De Block (Open Vld).

"De Dienst Vreemdelingenzaken wil geen derden die vanuit hun competentie hun mening geven", zegt Didier Vanderslycke van migratieorganisatie vzw Orbit. "Vergelijk het met een leerkracht die geen rekening moet houden met een leerlingen- of ouderenraad. Dat zal ongetwijfeld gemakkelijker zijn." Wie voor medische redenen zijn verblijf wil verlengen, passeert daarvoor niet langs een onafhankelijke instelling, maar langs een arts in dienst van de DVZ. Het is door zulke bevoegdheden dat al jarenlang vraag is naar meer externe controle.

Een parlementaire commissie onder leiding van moraalfilosoof Etienne Vermeersch boog zich over de verwijdering van vreemdelingen na de dood van Semira Adamu. Een van de aanbevelingen was een permanente opvolgingscommissie die zicht krijgt op het verwijderingsbeleid, maar die kwam er nooit.

"Er is niets mis met een verschuiving van macht en een verhoging van efficiëntie", zegt professor criminologie Stefaan Parmentier (KU Leuven), die deel uitmaakte van die commissie-Vermeersch. "Maar dan moet er transparantie komen. Ze proberen pottenkijkers te weren en dat is een spijtige evolutie."

De stemming van het wetsontwerp verliep dan wel transparant, met heel wat discussie, maar volgens professor Parmentier ligt er een dikke mist over de implementatie. Het regeerakkoord van 2014 bepaalt dat er een evaluatie van het terugkeerbeleid moet komen, maar een vraag van sp.a'er Monica De Coninck kreeg dit antwoord van Francken: "De evaluatie wordt dag na dag gedaan door de Dienst Vreemdelingenzaken en door de diensten van de staatssecretaris."

Het regeerakkoord vraagt ook om een audit van de dienst, die er volgens het kabinet Francken nu toch zal komen. "De vraag is gesteld en de audit zou vrij snel moeten starten", zegt Franckens woordvoerder Katrien Jansseune. "Maar die audit heeft niets te maken met het wetsontwerp, dat voor ons niets verandert aan de bevoegdheden van DVZ."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234