Maandag 29/11/2021

Tsjetsjenië

Omstreden president Tsjetsjenië zegt af te treden, onduidelijk of hij dat ook echt doet

De Wit-Russische president Alexander Loekasjenko (L) schudt de hand van de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov tijdens een ontmoeting in Minsk. Beeld epa
De Wit-Russische president Alexander Loekasjenko (L) schudt de hand van de Tsjetsjeense president Ramzan Kadyrov tijdens een ontmoeting in Minsk.Beeld epa

Ramzan Kadyrov, de omstreden leider van de Russische deelrepubliek Tsjetsjenië, heeft vandaag laten weten dat hij bereid is om af te treden. "Dat is mijn droom", zei hij in een vraaggesprek met de Russische televisie. "Ik geloof dat het tijd is voor veranderingen in Tsjetsjenië." Maar het is onduidelijk of de 41-jarige Tsjetsjeense president werkelijk van plan is op te stappen.

Kadyrov werd elf jaar geleden door president Poetin benoemd als opvolger van zijn vader Achmad, die in 2004 door Tsjetsjeense rebellen werd opgeblazen. De jonge president kreeg van Poetin de opdracht de laatste restjes van de rebellenbeweging op te ruimen, terwijl Moskou miljarden pompte in de wederopbouw van de door twee oorlogen verwoeste republiek.

Privéleger

Met steun van Kadyrov en diens groeiende privéleger wist Poetin de opstand in de Kaukasus te onderdrukken, maar de prijs die Moskou daarvoor betaalde is dat Tsjetsjenië veranderde in het privédomein van Kadyrov. Die bouwde een strijdmacht op die tienduizenden - volgens sommige schattingen zelfs tachtigduizend - leden telt.

Volgens Russische oppositiebladen zou Kadyrov zijn privéleger in stand houden door de subsidies uit Moskou af te romen. Een andere bron van inkomsten zou het door zijn moeder beheerde Achmad Kadyrov-fonds zijn. Dat is in naam een charitatieve instelling waarin Tsjetsjeense overheidsambtenaren en zakenlieden 'vrijwillig' een deel van hun inkomsten zouden moeten storten.

Kadyrov wordt ervan beschuldigd dat hij een schrikbewind uitoefent in de Kaukasusrepubliek. Critici van het bewind worden opgepakt, gemarteld en soms vermoord. De afgelopen jaren is een hele reeks vijanden van Kadyrov vermoord, onder wie de journaliste Anna Politkovskaja die uiterst kritische stukken over de Tsjetsjeense leider en president Poetin had geschreven.

Demonstranten gaan in 2016 de straat op om hun steun aan Kadyrov te tonen. Beeld afp
Demonstranten gaan in 2016 de straat op om hun steun aan Kadyrov te tonen.Beeld afp

In 2009 werd Natalja Estemirova, een mensenrechtenactiviste die onderzoek deed naar de verdwijningen en martelingen onder het bewind van Kadyrov, bij haar huis in de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny ontvoerd en vermoord. Wie er achter de moord zat, is nooit opgelost.

Geruchtmakende moord

De meest geruchtmakende moord was die op de Russische oppositieleider Boris Nemtsov, die twee jaar geleden vlakbij het Kremlin werd doodgeschoten. Een van de daders was tot kort voor de aanslag plaatsvervangend commandant van het beruchte 'Noord Bataljon', een Tsjetsjeense politie-eenheid die als de persoonlijke garde van president Kadyrov geldt. Eerder dit jaar werden de vijf Tsjetsjenen die bij de moord betrokken waren in Moskou tot lange gevangenisstraffen veroordeeld, maar onduidelijk bleef wie de opdracht voor de moord had gegeven.

In het televisie-interview ontkende Kadyrov opnieuw dat Tsjetsjenië ook maar iets te doen had met de moord op Nemtsov, een van zijn felste critici. Volgens hem zouden de vijf veroordeelde Tsjetsjenen onschuldig zijn.

Enkele maanden geleden had Kadyrov al eens gezegd dat hij bereid is zijn functie neer te leggen en naar Jeruzalem te gaan om daar "de Al-Aksa moskee te beschermen". Maar het Kremlin liet vandaag weten dat er voorlopig geen verzoek van Kadyrov ligt om hem uit zijn functie te ontheffen. "Ramzan blijft het huidige hoofd van de republiek", zei Dmitri Peskov, de woordvoeder van Poetin.

Het Kremlin zit niet te wachten op het vertrek van Kadyrov, zeker niet nu het gevaar dreigt dat Tsjetsjeense strijders die zich bij de terreurgroep Islamitische Staat hebben aangesloten, terugkeren naar de Kaukasus.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234