Maandag 01/06/2020

omstreden Kandidaat-eurocommissaris Buttiglione krijgt steun uit de vriendenkring

Kardinaal Martino: 'Het is een leken-inquisitie maar ze is zo boosaardig'

Vaticaan beschuldigt EU van 'inquisitie'

Eerst haalde kandidaat-eurocommissaris Rocco Buttiglione keihard uit naar zijn criticasters. De aanvallen op zijn homofobe uitspraken maakten volgens de christen-democraat deel uit van een 'haatcampagne' en een 'antikatholieke inquisitie'. Het Vaticaan volgt de diepgelovige Buttiglione en heeft het over een nieuw antikatholicisme. Buttiglione en paus Johannes Paulus II zijn oude vrienden.

Brussel

Eigen berichtgeving

Fabian Lefevere

Twee weken geleden moest Rocco Buttiglione opdraven voor het Europees Parlement. Het werd zoals bekend een op zijn minst woelige zitting, ook al omdat Buttiglione in de aanloop naar het examen gepleit had voor asielkampen buiten de Europese grenzen. Buttiglione ging door op zijn elan en schoffeerde een aanzienlijk deel van het halfrond met opmerkingen als zou homoseksualiteit een "zonde" zijn. Ook met zijn visie op het huwelijk toonde hij zich van zijn meest conservatieve zijde. Het huwelijk, zo is de diepste overtuiging van de immer sigaren rokende Italiaan, is erop gericht dat vrouwen kinderen baren en mannen beschermd worden. Vrijdag deed hij er nog een schepje bovenop en zette hij alleenstaande moeders in de hoek van "niet goede mensen".

Nu is conservatisme niet het alleenrecht van Buttiglione binnen de EU. Pas enkele maanden geleden werd de oerchristelijke Slowaakse Anna Zaborska aangesteld als voorzitster van de commissie Vrouwenrechten. Zaborska pleit tegen abortus, voor vrouwen aan de haard en en passant nog voor een christelijk monopolie op Europa. Maar bij de kandidaten uit de progressiever denkende fracties - groenen, socialisten en liberalen - ontlokten de opmerkingen van Buttiglione haast ziedende reacties. Van Barroso eisten ze op zijn minst een herschikking van de portefeuille van de kandidaat-eurocommissaris, en sommigen eisen van de nieuwe commissievoorzitter dat Buttiglione buiten de commissie gehouden wordt.

Buttiglione reageerde zelf veeleer laconiek op de hetze die hij uitlokte. Eerst zei hij over zijn citaat over alleenstaande moeders dat het verkeerd weergegeven was. "Ik steun alleenstaande moeders, het is moedig dat zij alleen een kind opvoeden." Meer in het algemeen had hij het over een antikatholieke "haatcampagne".

Buttiglione krijgt met die bewering nu volop steun vanuit het Vaticaan. Kardinaal Renato Martino, voorzitter van de niet onbelangrijke Pauselijke Commissie voor Rechtvaardigheid en Vrede en een van de prominentere Vaticaan-woordvoerders op het vlak van internationale politiek, springt nu die beweringen bij en valt de EU frontaal aan. "Het is een lekeninquisitie maar ze is zo boosaardig", zo vertelde hij het agentschap Reuters. De kardinaal maakt gewag van een "nieuw antikatholicisme, waarin je vrijelijk katholieken kunt beledigen zonder dat iemand daar ook maar iets van zegt".

Martino geldt als een van de conservatievere kardinalen binnen het Vaticaan. Hij, die zestien jaar lang de Vaticaanse ambassadeur bij de Verenigde Naties was, beschuldigde eerder het bevolkingsfonds van de Verenigde Naties (UNFPA) ervan gedwongen abortussen in onder meer China te ondersteunen en te promoten. Om diezelfde reden schrapte het Amerikaanse Congres onder grote druk van de regering-Bush zijn bijdrage van 34 miljoen dollar aan het UNFPA, zelfs al bleek uit onafhankelijk onderzoek dat de beschuldigingen kant noch wal raakten.

Hoe dan ook, kan het niet echt verwonderen dat het Vaticaan haast klakkeloos de kant van Buttiglione kiest en zelfs olie op het vuur giet. Buttiglione en de paus zelve zijn goede vrienden, die elkaar ook nu nog regelmatig ontmoeten. Zo hecht zijn de banden dat Buttiglione, toen hij nog minister was in de regering-Berlusconi, soms hartstochtelijker de Vaticaanse dan de Italiaanse belangen leek te behartigen. Hij lokte onder meer controverse om de nationale abortuswet bij te sturen, en de biologische vader - zelfs als dat een verkrachter was - een zeg te geven bij de beslissing over abortus.

Buttiglione koestert dan ook al geruime tijd een diepgaande bewondering voor de paus. In 1996 schreef hij zelfs een boek over Johannes Paulus II en zijn vroege denken: Karol Wojtyla: the thought of the man who became John Paul II. In 1991 had hij met de paus al meegeschreven aan de encycliek Centesimus Annus, die honderd jaar na de encycliek Rerum Novarum een update in het sociaal-economische denken van het Vaticaan bracht. Buttiglione, en met hem ook de neoconservatieve Amerikaanse denker Michael Novak, probeerden daarin geloof met vrije markt te verzoenen.

Wat de toekomst nu in petto heeft voor Buttiglione is onduidelijk. De commissie Burgerlijke Vrijheden van het Europees Parlement gaf hem een negatief rapport, maar de verwachting is niet dat de soep al te heet gegeten zal worden. Barroso weigert zijn commissaris af te vallen en Günter Verheugen, die ook in de nieuwe commissie een van de sterkhouders wordt, nam maandag al in een interview met Der Spiegel de verdediging van zijn collega voor Justitie en Binnenlandse Zaken waar. Met de nuancering van Buttiglione dat hij nimmer of nooit zijn persoonlijke overtuiging boven de Europese wetgeving zou plaatsen, neemt de Duitser klaarblijkelijk genoegen. "Ook ik heb de laatste jaren soms dingen moeten doen die indruisen tegen mijn persoonlijke overtuigingen."

Inmiddels komen ook de parlementsfracties al wat op hun stappen terug. De socialisten lieten gisteren al weten dat er een compromis met Barroso in de maak is, en van de liberalen kan nooit verwacht worden dat ze een commissie wegstemmen waarin ze zo sterk vertegenwoordigd zijn. Het parlement kan alleen de voltallige commissie en niet één enkel lid wegstemmen. Alleen de groenen blijven op de harde lijn. In een interview met de Frankfurter Rundschau riep fractieleider Daniel Cohn-Bendit maandag op de hele commissie wel degelijk weg te stemmen. Maar de meest realistische uitkomst is allicht dat de portefeuille van Buttiglione (zachtjes) herschikt wordt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234