Zaterdag 31/07/2021

ReportageNairobi

Omdat medicatie te duur is, sterven jaarlijks duizenden Kenianen aan hondsdolheid

Organisaties zoals het TNR-fonds steriliseren en vaccineren straathonden, dat is veel goedkoper dan de medicatie tegen hondsdolheid.  Beeld TNR Trust
Organisaties zoals het TNR-fonds steriliseren en vaccineren straathonden, dat is veel goedkoper dan de medicatie tegen hondsdolheid.Beeld TNR Trust

Omdat ze de juiste medicatie niet kunnen betalen, sterven elk jaar duizenden Kenianen aan hondsdolheid. De honden inenten is goedkoper, maar vraagt veel tijd.

Twee honden rennen luid blaffend op een jonge voorbijganger af. Hij blijft stilstaan, bukt langzaam, pakt een paar kiezelstenen en gooit die naar de dieren. Ze druipen af. “Ik heb drie honden en ben niet bang, maar wel voorzichtig. Er is altijd kans op hondsdolheid.”

Joseph Kimatu komt uit het gewest Makueni en werkt als tuinman in Nairobi. Zijn honden heeft hij bij zijn ouders gelaten. “Ik had niet gedacht dat in de stad ook zoveel honden loslopen als op het platteland. Het is niet goed, want in Makueni weet ik van mensen die overleden zijn aan hondsdolheid.”

Overheidscijfers tonen dat elk jaar in Kenia zo’n 2.000 mensen aan hondsdolheid sterven. Onderzoekers vermoeden dat het er aanmerkelijk meer zijn. “De besmetting doet zich vooral voor in gemarginaliseerde gebieden, waar ziekenhuizen schaars zijn en mensen uit geldgebrek niet naar de dokter gaan voor een beet of een krab van een hond. Als ze weken later overlijden wordt meestal de doodsoorzaak niet daarmee in verband gebracht”, vertelt Thimbi Mwangi, deskundige op het gebied van infectieziekten die van dier op mens overgaan.

Als een beet of krab van een geïnfecteerde hond niet direct behandeld wordt, is het virus dodelijk. Het medicijn ertegen kost in Kenia zo’n 100 euro, terwijl een derde van de bevolking van een euro per dag moet rondkomen. “Daarentegen is het goedkoop om een hond te vaccineren”, merkt hondentrainer Amy Rapp op. “De kostprijs van het vaccin, de spuit en de naald is het equivalent van 50 eurocent.”

Rapp is de oprichter van het TNR-fonds, dat in Kenia inenting- en sterilisatiecampagnes voor honden in arme gebieden organiseert. Vorig jaar vaccineerde de organisatie ruim 5.000 honden en verrichtte ze bijna 650 sterilisaties.

null Beeld TNR Trust
Beeld TNR Trust

Niet onder controle

Hondsdolheid werd in Kenia voor het eerst gemeld in 1912. Landelijke actie om de ziekte te bestrijden is nooit ondernomen. Sinds de decentralisatie van de overheid in 2013 is het de taak van de 47 gewesten om hondsdolheid onder controle te krijgen, evenals het aantal zwerf- en straathonden. Maar daar komt weinig van terecht. Het gewestbestuur van Nairobi had vorig jaar het plan om 50.000 straat- en zwerfhonden op te pakken en af te maken. Daar is niets van terechtgekomen.

Er zijn zo’n zes miljoen honden in Kenia. Steeds meer mensen houden er een honden paar op na, vaak als afschrikmiddel tegen potentiële indringers. Hondenbezitters laten de dieren vaak ongevaccineerd loslopen waardoor de kans groter is dat ze in aanraking komen met wilde dieren die dragers kunnen zijn van het hondsdolheidsvirus. Ook zijn de meeste dieren niet gesteriliseerd omdat dierenartsen net zo duur zijn als in het Westen en dus onbetaalbaar voor de gemiddelde Keniaan. Puppy’s zijn er dan ook te over. Die worden op straat aan vooral nietsvermoedende buitenlanders verkocht. Het enige dierenasiel in Nairobi is bomvol.

De mobiele kliniek van TNR staat sinds de komst van het coronavirus geparkeerd in een schaduwrijke tuin in Nairobi. Maar het werk gaat door. De dierenarts steriliseert zwerfkatten die door het publiek zijn afgeleverd en twee straathonden wachten in een kennel op hun beurt om onder het mes te gaan. “We laten de zwerfdieren, na herstel, weer vrij op de plek waar ze werden gevonden. We hebben geen capaciteit om ze op te vangen maar in ieder geval vermeerderen ze zich niet”, legt Rapp uit. “En we vaccineren ze natuurlijk tegen hondsdolheid.”

Gewestbesturen trekken sporadisch geld uit voor vaccinatiecampagnes en vragen liever TNR voor gratis hulp. Een van de uitzonderingen was het Makueni-gewest dat drie jaar geleden een vaccinatiecampagne organiseerde. Volgens onderzoeker Mwangi, die erbij betrokken was, werd 60 procent van alle honden ingeënt. “Om hondsdolheid in Kenia uit te roeien, moet 70 procent van alle honden in het land gevaccineerd worden. Kenia hoopt dat in 2030 voor elkaar te krijgen.”

Een hardnekkig virus

Hondsdolheid komt in 150 landen voor. Zo’n 60.000 mensen sterven jaarlijks aan het virus. De helft van alle infecties word in Azië gemeld en eenderde in Afrika. De meeste sterfgevallen ten gevolge van het virus zijn in Afrika, aldus de Wereldgezondheidsorganisatie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234