Zaterdag 06/06/2020

'Omdat het over mensen gaat'

'Als de bus voorbij is, kunnen we', zegt regisseur Luc Pien. Hij is bezig aan zijn eerste draaidag voor de verfilming van de Louis Paul Boon-roman Vergeten Straat. Puur toevallig - 'maar toeval bestaat niet' - is hij in Aalst terechtgekomen, in een beschermde pastorij die indertijd bij het St. Elisabeth Gasthuis hoorde. Om de hoek, in de Hertshage, bouwt de decorploeg aan wat het voornaamste buitendecor van de film moet worden: de Vergeten Straat uit de titel. Na Menuet van Lili Rademakers en Daens van Stijn Coninx betreft het hier de derde Boon-verfilming.

Het is stralend lenteweer. Buiten de pastorij staan zoon Jo Boon en zijn vrouw Lucienne te genieten van de warme zon. Ze komen even acte de présence geven. Hun manier ook om duidelijk te maken dat dit project hun goedkeuring wegdraagt. De pastorij wordt nu gebruikt als de woning van Fred (rol van Bob De Moor) en zijn vrouw Wis (rol van Chris Deleu). Als we de verduisterde en dus aangenaam frisse huiskamer binnenglippen, zijn ze net een frivole tango aan het uitproberen. De camera glijdt zacht en onhoorbaar dichterbij om hen in die speelse intimiteit te betrappen. Na twee takes is iedereen tevreden. Maar er komt toch nog een derde. "Om onszelf een plezier te doen en omdat het de eerste dag is", grapt Pien. Nadien volgt er "speciaal voor de fotograaf van De Morgen" nog een vierde take, maar dan zonder pellicule.

Als producent Tharsi Vanhuysse binnenstapt, deelt regisseur Pien hem triomfantelijk mee dat hij reeds twee scènes heeft... Gedraaid? Neen, geschrapt. Maar de tangoscène van daarnet stond dan weer niet in het scenario!

Terwijl een nieuwe cameraopstelling in gereedheid wordt gebracht, heeft Luc Pien, die na zijn bioscoopdebuut La Sicilia uit '96 aan zijn tweede bioscoopfilm begint, even tijd om uit te leggen waarom hij precies dit Boon-boek wil verfilmen. "Omdat het over mensen gaat", zegt hij. "Over hun onrust, over hun onderlinge relaties, over de erotische kracht die in die onrust en die relaties zit, en over de manier waarop ze het 'systeem' van de samenleving proberen te doorbreken. Wat zo speciaal is aan Vergeten Straat, is die typische manier van vertellen. Van de hak op de tak, van de ene persoon naar de andere, zonder daarbij de rode draad te verliezen. Dat is trouwens typisch Vlaams; breugheliaans bijna. Dat doen wij allemaal als we op café staan te vertellen."

In de roman Vergeten Straat, die in 1944 gepubliceerd werd, beschreef Louis Paul Boon hoe de bewoners van een doodlopend straatje door een onachtzaamheid van stedelijke bouwplanners letterlijk afgesloten dreigen te raken van de buitenwereld. Ze maken dan maar van de gelegenheid gebruik om een nieuw soort woon- en leefgemeenschap uit te proberen.

Bij de scenarioadaptatie door Bob Goossens en Luc Pien werden enkele opmerkelijke veranderingen doorgevoerd. Zo werd het verhaal naar het heden getransponeerd. "Bij Boon ging het over: hoe verhouden mensen zich tot elkaar? Wat zijn hun drijfveren om met elkaar te willen omgaan? Dát is de essentie van Vergeten Straat", legt Pien uit. "En dat hebben we verplaatst naar vandaag. De mensen zijn nu weliswaar anders. Ze zijn niet meer noodzakelijk marginaal op materieel vlak, maar ze blijven bij wijze van spreken nog altijd gehandicapt. Emotioneel, intuïtief, intellectueel zijn ze nog altijd marginaal. En het is die marginaliteit die mij interesseert, net zoals die indertijd Boon interesseerde."

Een andere belangrijke ingreep is de introductie van het personage van de schrijver in het verhaal. Die rol wordt vertolkt door Jos Verbist. In het scenario huurt die schrijver een huisje in de straat om er rustig te kunnen werken. Als hij merkt hoe het straatje en zijn bewoners in hun bestaan worden bedreigd, begint hij als het ware te fantaseren over de mogelijkheid om een nieuwe wereld op te bouwen.

"Typisch aan de schrijver is dat hij observeert", vertelt Luc Pien over dat nieuw geïntroduceerde personage. "Uitgaand van de psychologie van de mensen schrijft hij zijn verhaal en dán begint zijn verbeelding te werken. Dat was trouwens het geniale aan Boon. Die schreef, letterlijk, uit zijn pen, nam geen notities, herschreef bijna nooit. Het vloeide er allemaal uit. Boon was voortdurend bezig met observeren."

Dat de opnames van Vergeten Straat in de geboortestad van Boon gebeuren, wil Luc Pien geen toeval noemen, "want toeval bestaat niet. We hebben alle steegjes van Vlaanderen gezien. We hebben heel de textielroute gedaan: van Kortrijk, voorbij Gent, naar Antwerpen en we zijn zelfs in Brussel terechtgekomen. Het gaat in Vergeten Straat ook over de bedreiging van de mens in de stad en Aalst is daar een onwaarschijnlijk prototypisch voorbeeld van. Midden in die stad staat een immense fabriek, die bijna tot tegen de markt komt en die een bedreiging vormt voor de wooncultuur. En waar er een bedreiging is voor de wooncultuur, is er een bedreiging voor de mens." Vergeten Straat wordt door ERA Films van het producentenduo Tharsi Vanhuysse en Grietje Lammertyn (die eerder Lisa, Gaston's War en Damiaan produceerden) opgezet als een volledig Vlaamse productie, met een beperkte cofinanciering vanuit Nederland (via Studio Nieuwe Gronden van René Scholten). Naast Jos Verbist, Bob De Moor en Chris Deleu worden rollen vertolkt door onder anderen Marc Peeters, Hilde Wils, Luc Wyns, Mitta Van der Maat, Wim Opbrouck en Dimitri Leue. De opnames duren tot half juni.

(Jan T.)

Jos Verbist speelt de observerende Schrijver

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234