Woensdag 20/10/2021

Om ter hardst smijten met het slijk der aarde

In de Verenigde Staten gingen deze week de advertentiecampagnes van de presidentskandidaten van start. Achter de commercials gaat een goed geoliede machine schuil, die niet alleen op maar ook naast het scherm zoveel mogelijk laster moet spuien om de tegenstander zwart te maken.

Brussel / Washington

Eigen berichtgeving

Maarten Rabaey

'In de Verenigde Staten is het nog altijd verbazingwekkend makkelijk om een politieke tegenstander te vermoorden, niet op basis van argumenten maar gewoon met geld." Tot dit opmerkelijke besluit komt het Center for Public Integrity (CPI), dat in Washington het reilen en zeilen van de politiek volgt. "Het is niet nieuw in de politiek dat geld en de boodschappen die 'gekocht' worden dikwijls vernietigende percepties creëren. Maar dergelijke lastertactieken zijn ernstig en aanstootgevend als ze ten gunste zijn van 'mainstream-kandidaten' die president willen worden, anoniem gelanceerd worden door 'onafhankelijke' dekmantelorganisaties en in het licht gebeuren van de recente hervorming van partijfinanciering en openbaarheid van politieke inkomsten."

Uit het onderzoek blijkt dat zowel Republikeinen als Democraten zich aan deze praktijken schuldig maken. Het voornaamste slachtoffer van laster in de voorverkiezingen was Howard Dean, wiens campagne van 47 miljoen dollar de grond werd in geboord via gerichte aanvallen van organisaties als Americans for Jobs & Healthcare. Volgens het CPI hadden zij daarvoor één miljoen dollar ingezameld.

Op 7 november, toen Dean nog comfortabel aan de leiding stond bij de Democraten, dook de 'onafhankelijke' organisatie uit het niets op. In hun commercials werd Dean genadeloos afgemaakt voor zijn standpunten inzake wapendracht, handel en de gezondsheidszorg. Veruit de gortigste advertentie was een commercial waarin Deans betrouwbaarheid inzake buitenlands beleid ter discussie werd gesteld met beelden van Osama bin Laden. Americans for Jobs weigerde zijn geldschieters bekend te maken. Wel bekend is dat ene Robert Gibbs als woordvoerder optrad. Hij was een voormalige campagnemedewerker van Deans grootste rivaal, Democratisch senator John Kerry.

Pas op 11 februari, negen dagen nadat Kerry Dean had verslagen tijdens de voorverkiezingen in Iowa, bleek uit gegevens van de Amerikaanse fiscus wie de één miljoen dollar voor Americans for Jobs verzameld had. De organisatie bleek verre van onafhankelijk. Onder meer Robert Torricelli staat op de lijst van geldschieters met een gift van 50.000 dollar. Deze ex-senator verliet ooit het Congres na betrokkenheid in een schandaal van partijfinanciering, en zou nu optreden als fundraiser van Kerry. Andere donoren hadden banden met kandidaten als Kerry, Clark en Gephardt. Het adres van Americans for Jobs in Washington is hetzelfde als dat van DWJ Consulting, waarvan directeur David W. Jones jarenlang Gephardts politiek adviseur was.

"Deze politieke organisaties zijn de nagel aan de doodkist van een open democratie", schrijft CPI-directeur Charles Lewis. "Dit alles onderstreept de enorm beroerde staat van onze politiek vandaag. Politieke dekmantelvennootschappen worden 's nachts gecreëerd en slachtofferen de kandidaten en hun aanhangers zonder dat ze zich kunnen verdedigen. Deze virtueel anonieme comités beïnvloeden de kiezer."

Hun aantal neemt de jongste jaren zelfs toe. Sinds 2000 zijn er 42 groeperingen bekend bij de fiscus. Samen verzamelden ze, voor zover bekend, 32 miljoen dollar aan giften. Dat is zowat 781.000 dollar per organisatie. Lewis vreest dat het ergste nog moet komen. Vooral huidig president Bush verdiende op dat vlak nogal wat sporen. Tijdens de presidentscampagne van 2000 slaagden zijn pionnen erin om Democratisch kandidaat John McCain met loze beschuldigingen ongeloofwaardig te maken. Niet voor niets nam hij als politiek directeur Karl Rove aan, die jaren geleden negative campaigning techniques doceerde aan de Universiteit van Texas.

Volgens het blad National Journal verzamelde de Republikeinse organisatie Progress for America alleen al dit jaar 40 tot 60 miljoen dollar voor televisieadvertenties en direct mail ten gunste van president Bush. De organisatie koos een vennootschapsvorm die hen niet verplicht hun financiering publiek te maken. De raadgever van de groep is Ben Ginsberg, die ook adviseur is in de Bush-campagne. Op zijn jaarlijks feest werd de organisatie openlijk gesteund door Ken Mehlman, manager van de Bush-Cheney '04 campaign.

De Democraten hebben op hun beurt al geld verzameld via 527 organisaties, zoals het Media Fund, dat opgestart werd door Harold Ickes, vice-stafchef in het Witte Huis van ex-president Bill Clinton. Clinton zelf zet zijn schouders onder het fonds, dat 95 miljoen dollar wil verzamelen voor advertenties tegen Bush. Miljardair-financier en filantroop George Soros kondigde aan dat hij tien miljoen dollar wil schenken aan een andere Democratische frontorganisatie, die naar de naam America Coming Together luistert.

CPI-directeur Lewis stelt dat de federale kiescommissie Federal Election Commission (FEC) vooralsnog niets vermag tegen de "wetteloosheid en anarchie" in deze 'onafhankelijke' partijfinanciering, ondanks de recente hervormingen. "Ze heeft een afgrijselijk slechte geschiedenis van regelgeving en handhaving. In de drie decennia van haar bestaan heeft de FEC maar één succesvolle zaak gehad tegen 'onafhankelijke' uitgaven. Omdat er slechts af en toe, en meestal na de verkiezingen, gedetailleerde gegevens uitlekken blijven kiezers en media ondertussen in het ongewisse over de identiteit van de 'oplichters' in het Amerika van de 21ste eeuw."

Republikeinen en Democraten versluizen geld via ondoorzichtige 'onafhankelijke' organisaties

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234