Dinsdag 18/05/2021

Oktoberfest, maar dan het hele jaar door

Bayern München is een familie en een miljoenenbedrijf ineen. De club is de overtreffende trap in voetbal, qua geld, uitstraling en prestaties. Vandaag speelt Bayern in eigen stadion de finale van de Champions League tegen Chelsea.

Op een dag zei perschef Marcus Hörwick tegen de Amsterdammer Andries Jonker, een van de trainers bij Bayern München: "Weet je Andries, alleen over onze regering berichten Duitse media meer dan over Bayern." Jonker dacht dat Hörwick best eens gelijk kon hebben.

Zelf voegt hij een wijsheid toe: "Bayern is niet van Amerikanen, Russen of Arabieren, maar van Duitsers, van Beieren."

Bayern München is een sprookjesclub met 200 miljoen euro eigen vermogen, een eigen trainingscomplex in een nette buurt van de stad, een nieuw, futuristisch stadion dat al voor de helft is afbetaald, topspelers uit binnen- en buitenland, eeuwige reuring in een wervelend medialandschap, een charismatische leiding met beroemde oud-voetballers en miljoenen fans over de hele wereld.

Bayern is religie. München ligt in een van de rijkste regio's ter wereld, de deelstaat Beieren. Bayern maakt zelfs winst in tijden van crisis. Als Bayern een prijs wint, hullen spelers en trainers zich in een lederhose en laten ze zich op de monumentale Marienplatz toejuichen door duizenden fans. Bayern München is het Oktoberfest, maar dan het hele jaar door.

Soms doemt de boze heks op in het sprookje, maar zo snel ze ook is gekomen, ze zal weer spoorslags verdwijnen op haar bezem. Dan lossen de intriges op en keert het succes terug. Bayern is met afstand de grootste, populairste én meest gehate club van Duitsland, ondanks de recente titels van Borussia Dortmund.

Ongeveer één miljoen fans wilden een kaart voor de eindstrijd tegen Chelsea. Jonker: "Sinds de finale een paar jaar geleden aan München is toegewezen door de UEFA, is deze wedstrijd de allerbelangrijkste van allemaal. Hiervoor moest alles wijken. Dit wilden ze zo graag. Dit moest lukken. Dit gaat lukken." De stad is rood gekleurd.

Wie weet, was het zonder Andries Jonker niet eens gelukt. Om Jonker zijn talloze grappen gemaakt, omdat hij een blinde volger van Louis van Gaal zou zijn, een soort imitator, een buikspreekpop. Maar vorig jaar in april, toen de machtige clubleiding Van Gaal ontsloeg omdat plaatsing voor de Champions League serieus in gevaar was, deden de bazen Uli Hoeness en Karl-Heinz Rummenigge een klemmend beroep op diens assistent: op Andries Jonker dus.

Jonker kreeg de zegen van Van Gaal, sliep een nacht diep en sprak 's zondags een mannetje of vijftig toe in zo'n typisch Duitse ruimte met lange, houten tafels. De speech ging over volharding, vertrouwen en toewijding. Hoeness was onder de indruk van de radde prater Jonker. Bayern plaatste zich nipt voor de voorronde van de Champions League en de rest is geschiedenis, op die wedstrijd van vandaag na dan.

Jonker weet het nog precies. Zijn tweede wedstrijd, bij Frankfurt, eindigde in 1-1. Hoeness kwam de kleedkamer in. De sfeer was bedrukt. Hoeness zei: "Niets aan de hand jongens. Gewoon zo doorgaan. Wij bereiken de Champions League." Hetgeen geschiedde. Vandaag zit Jonker, dit seizoen trainer van het tweede elftal, op de tribune. Als Bayern wint, is de beker ook een beetje van hem. Toch? Daarna neemt hij afscheid van de club, op zoek naar een nieuw avontuur.

De ware iconen van Bayern

Bayern is rijk en aantrekkelijk, Bayern is voor de buitenwereld ook bekend van drie oud-spelers: voorzitter Uli Hoeness, directeur Karl-Heinz Rummenigge en erevoorzitter Franz Beckenbauer. De laatste wordt door Bild (krant) en Sky (tv) fors betaald om zijn ongezouten mening te geven, ook al druist die in tegen het belang van Bayern.

Woedend was dribbelaar Arjen Robben over recente kritiek van Beckenbauer en Hoeness. Hij was een egoïst, hij moest nooit meer een penalty nemen als hij zelf was gevloerd. Diep geraakt was Robben door een veronderstelde hetze van de machtige media, die je de ene week doodknuffelen en dan meedogenloos neersabelen. Want Bayern is ook een spel, cabaret af en toe.

Robben scoorde in die moeilijke fase twee keer op Wembley tegen Engeland, met Nederland, en zei vol cynisme dat hij een dvd zou meenemen. Ze wisten toch wat hij kon? Ach, een paar weken later verlengde hij zijn contract tot 2015. Ook hij kent het spel van uitdelen en incasseren. Hij wist toch dat niemand machtiger is dan Hoeness en Rummenigge? Zij zijn de ware iconen van Bayern.

Zij, oud-voetballers, winnaars van voorheen, voelen wat de voetballer voelt. Ze kennen de geur van de kleedkamer, het zweet, het verdriet.

Bij Bayern zitten overal oud-voetballers, hoewel op cruciale plekken ook andere specialisten zijn geplaatst. Professoren desnoods. Neem financieel directeur Hopfner: geen pfenning gaat naar buiten zonder dat hij daarvan weet.

Die oud-voetballers functioneren lang niet allemaal geweldig , maar ze kennen de club. Ze dromen Bayern en bewaken de cultuur. Dremmler is hoofd-scouting, Pflügler baas in de fanshop, voormalig doelman Aumann coördineert de 2.300 fanclubs in binnen- en buitenland.

Ja, Louis van Gaal dacht dat hij machtiger was dan Hoeness en Rummenigge. Ze waren naar Amsterdam gekomen om de Grote Communicator vast te leggen en diens eerste seizoen was een bijna onverdeeld succes, hoewel hij in november al bijna was ontslagen na een serie slechte resultaten.

Succes is het enige dat de macht van de top overstijgt. Van Gaal kon het zich nog een keer permitteren Hoeness na een uitwedstrijd weg te sturen van de stoel in het vliegtuig (het was zijn stoel), maar Hoeness turfde een minnetje voor Van Gaal.

Ruim een jaar later, na zijn ontslag, verweten ze Van Gaal juist gebrekkige communicatie. Het WK had hem opgescheept met een vermoeide, geblesseerde selectie, maar hij hoefde geen aankopen, hij stelde de verkeerde doelman op en hij was altijd maar eigenwijs, de man die ten tijde van zijn successen in Beieren zó ontspannen en zelfverzekerd was dat hij in Van Gaaliaans Duits meutes toesprak van het bordes en op tv zomaar verklapte dat hij met zijn Truus Löffelchen-Löffelchen lag in de bedstee. Eigenwijsheid was toegestaan, totdat het heilige doel in gevaar kwam: de finale van de Champions League van 19 mei 2012, in de Allianz Arena van München. Een finale in de eigen tempel.

Voormalig Bayernmiddenvelder Mark van Bommel zei eens, in de hitte van die eerste crisis onder Van Gaal: "Als het goed gaat, is Bayern de makkelijkste club van de wereld. Als het slecht gaat, is het de moeilijkste."

Want Bayern heet in de volksmond FC Hollywood door alle intriges, hoewel die naam eigenlijk dateert uit het verleden, toen de club meer een wespennest was dan nu. Christian Falk, voetbaljournalist bij het weekblad Sportbild en kenner van Bayern bij uitstek: "Alles is veranderd. Twintig, dertig jaar geleden reisden journalisten nog mee in de spelersbus. Dat kan niet meer. Tegenwoordig kunnen spelers zelfs vertrekken zonder met ons te praten, via de parkeergarage. Maar de concurrentiestrijd blijft dodelijk. Elders in het land zijn journalisten weleens vriendelijk voor een club, omdat ze stiekem fan zijn. Hier heb je drie boulevardkranten, plus al die andere kranten en de tv. Bayern is altijd nieuws."

Financial Fair Play

Rummenigge is voorzitter van de ECA, de Europese Associatie van Clubs (Ex-Anderlechtmanager Michel Verschueren is vicevoorzitter). Hij is een van de initiatiefnemers van Financial Fair Play, dat het vanaf 2013 onmogelijk moet maken dat clubs met grote schulden meedoen aan competities. Rummenigge zette vaart achter een streng licentiesysteem van de bond, zoals Duitsland, België en ook Nederland dat kennen. Maarten Fontein, bestuurslid van de ECA: "Clubs in Duitsland krijgen geen kans om ongezond te worden. Dat staat in schril contrast met bijvoorbeeld Spanje, waar de bond totaal geen macht heeft. Het voetbal daar is in feite failliet."

Bayern vindt het oneerlijk dat Chelsea over vorig seizoen een schuld maakte van 80 miljoen euro, achteloos bijgepast door de Russische eigenaar Abramovitsj, terwijl Bayern op de centen past en een paar miljoen winst toucheerde.

Fontein, een kennis van Rummenigge, lepelt indrukwekkende cijfers over Bayern op, dat een begroting heeft (2010-2011) van 320 miljoen euro. "Het merk Bayern München is ongelooflijk sterk, dankzij de sportieve en financiële successen, dankzij de continuïteit ook in de leiding. Daarom heeft Bayern ook alleen sponsors met de triple A-status."

Bayern is voor slechts 22 procent afhankelijk van kaartverkoop en eveneens voor 22 procent van verkochte tv-rechten, terwijl clubs als Barcelona en Real Madrid bijna de helft van hun inkomsten van tv-maatschappijen krijgen. Bayern haalt 55 procent uit sponsoring, extreem veel.

Fontein: "Bayern heeft topsponsors als T-Mobile, Adidas en Audi, die jarenlange contracten afsluiten en via de club waarde toevoegen aan hun merk, bijvoorbeeld door deals te sluiten met China."

De lofzang van Fontein op Bayern is eindeloos. "Hoeness is ook president van de grootste worstenfabriek van Duitsland. Ook buiten het voetbal is hij een topzakenman. Hij leidt een imperium. In alle organisatielagen van de club zitten experts."

Max Reckers, destijds met Van Gaal meegekomen als videoanalist, noemt Bayern ondanks dat financieel strakke beleid een warm bad, hoewel hij na het ontslag van Van Gaal ook moest vertrekken en tot 1 juli geen negatief woord over Bayern mag zeggen, om zijn doorbetaalde salaris over de streep te trekken.

Reckers weet nog dat hij gehaald werd van het vliegveld, dat Bayern een voorselectie had gemaakt van aantrekkelijke huizen, dat hij via de club korting kon krijgen op meubels, dat de it-afdeling alles deed om hem zijn analyserende werk te laten doen, dat de lijnen kort en duidelijk waren.

Bayern is een familie. En die staat nu voor de tweede keer in drie seizoenen in de finale. Vanavond moet het lukken, vanavond zalhet lukken.

Bayern München - Chelsea vanavond om 20u45 op 2BE

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234