Maandag 16/12/2019

Postuum

‘Oh Martine, hoe kan ik jouw hart verdienen?’: Martine Bijl (1948-2019) overleden

Martine Bijl. Beeld Hollandse Hoogte / Ad Nuis

Nederland is in rouw. Zangeres, actrice en presentatrice Martine Bijl is donderdag 30 mei op 71-jarige leeftijd overleden. Ook bij ons was ze bekend, en werd ze zelfs vereeuwigd in het liedje ‘Martine’ van Louis Neefs.

Spreek in Nederland de naam ‘Martine’ uit, en iedereen denkt aan haar. Martine Bijl zong, zat in het panel van Wie van de drie, speelde in Het zonnetje in huis en maakte reclame voor conservenfabrikant Hak. De laatste jaren was ze vooral bekend als presentatrice van het populaire programma Heel Holland bakt, het format dat wij kennen als Bake Off Vlaanderen. Maar in september 2015 kreeg Bijl een hersenbloeding, en werd ze vervangen door André van Duin. Donderdag overleed ze aan de complicaties van die beroerte.

Martine Bijl zingt heette haar eerste plaat, die in 1966 werd uitgebracht. Op de hoes een blond, dromerig meisje, tikkeltje verlegen, en vooral heel sereen. Ze was amper 18 jaar, en de plaat met liedjes als ‘De makelaar van Schagen’ en ‘Het Bloemendaalse bos’ betekende min of meer haar doorbraak. Datzelfde jaar maakte Bijl deel uit van de equipe die Nederland vertegenwoordigde op het Knokke Festival, een zangcompetitie in de Belgische badstad die destijds net zo belangrijk was als het Eurovisiesongfestival. Nederland won, Bijls naam was gevestigd.

En ook bij ons klonk haar naam als een klok. In 1979 – een jaar voor zijn dood – droeg de Vlaamse kleinkunstenaar Louis Neefs een nummer aan haar op. ‘Martine’ was dan wel een cover van ‘À mon Hélène’ van de Franse zanger Hugues Aufray, het werd wel herhaald en op haar lijf geschreven. “Zie ik jou op televisie / Hang ik altijd aan de buis / Aan je beeld en aan je lippen / Want dan heb ik jou in huis.” Maar het nummer kon ook gezien worden als een antwoord op ‘De makelaar van Schagen’ uit de debuutplaat van Bijl. Zo zong Neefs ook: “Oh Martine, oh Martine / Hoe kan ik jouw hart verdienen / ‘k Ben geen makelaar uit Schraagen / Die jou in z’n huisje vond.” Na Neefs’ overlijden schreef Bijl: “Louis was een geweldige collega. Hij deed geen vlieg kwaad.”

Doperwtjes

Bijl werd in 1948 in Amsterdam geboren, als dochter van een huisarts. Het bedeesde meisje met gitaar en luisterliedjes werd, zonder dat ze er zelf erg in had, op jonge leeftijd succesvol. Ze zong niet alleen: ze stond in het theater met onewomanshows, was veelgevraagd op televisie, schreef en illustreerde kinder- en sprookjesboeken, vertaalde voor Stage Entertainment musicals als The Lion King en Billy Elliot en acteerde in de mozaïekfilm Alles is familie

Bijls kwaliteiten kwamen het best samen in de vier theatershows die ze tussen 1983 en 1990 maakte, met simpele titels als MartineBijlMartine Bijl en ten slotte Mevrouw Bijl. Het waren perfecte staalkaarten van haar kunnen: de stijlvolle artiest deelde met het publiek op fijnzinnige wijze haar kijk op het moderne leven. In liedjes en sketches, met die mooie, gevoileerde stem, oogstte ze volle zalen en lovende recensies.

Martine Bijl was jarenlang het gezicht van conservenfabrikant Hak. Beeld RV

Daarnaast vermeed Bijl zoveel mogelijk de publiciteit, maar soms kon ze het niet tegenhouden, zoals toen ze haar relatie met de veel oudere Henk van der Molen verbrak omdat ze verliefd was geworden op de regisseur van haar theatershows Berend Boudewijn. Niet voor niets trok ze zich regelmatig terug en gingen de schijnwerpers uit. Intussen schreef ze columns en boeken, en maakte poppen die ze ook exposeerde en verkocht. Tegelijk was ze jarenlang het gezicht van Hak, de conservenfabrikant voor wie ze regelmatig in een veld met doperwtjes ging zitten: “U moet de groente van Hak hebben.”

“Heel Holland zakt”, zei ze toen ze vlak na haar hersenbloeding op de brancard vanuit haar huis de ambulance in werd gehesen. Het staat te lezen in haar boek Rinkeldekink, waarin ze grootmoedig haar ziekte tegemoet treedt. “Ik heb nog nooit zulke tranen gehuild. Ik heb nog nooit zo afscheid genomen van mij. Het afscheid is definitief, zo voelt het. Blijkbaar is dat wat ik doen moet. Blijkbaar is dat waar ik doorheen moet.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234