Zondag 06/12/2020

Analyse

"Oh mama mia, razend ben ik daarom": zo speecht Theo Francken

Theo Francken (N-VA), staatssecretaris voor Asiel en Migratie.Beeld Franky Verdickt

Overal in het Vlaamse land geeft staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) druk bijgewoonde speeches. Wij leggen er een onder de scanner. 

Theo Francken tweet niet alleen veel. Hij geeft ook veel lezingen. Bijna elke week een, dit werkjaar 47, over heel het land. Van Oostkamp tot Houthalen. Zelfs een keer in Charleroi. De Morgen speelde vlieg op de muur tijdens zijn laatste lezing voor de vakantie, op 15 juni in het cultureel centrum van Zaventem voor de lokale N-VA. Hieronder vindt u de meest relevante delen uit zijn twee uur durend betoog.

De geluidsopname wordt zo letterlijk mogelijk weergegeven (in cursief). Onder de passages ontdekt u wat opvalt aan de uitleg, de taal en de stijl van Francken (in het vet). Kortom: wat  Theo Theo maakt, de populairste en tegelijk meest omstreden politicus van Vlaanderen. U kan de volledige speech hieronder beluisteren.

Theo Francken begint zijn speech: “Oké, we gaan het vanavond even hebben over asiel en migratie. Belangrijk thema. Gevoelig onderwerp. Heel actueel. Iedereen heeft er zijn uitgesproken mening over. (Pauze) Er zijn tienduizenden mensen binnengekomen sinds 2015. Heel veel jonge mannen. Geloof het niet als je de beelden ziet. Als je de VRT en de kranten moet geloven, zijn dat allemaal gezinnen met kinderen. Zijn dat allemaal mensen van Arabischen bloede. Dat is níét zo."  (…)

(analyse) De lezing is een minuut bezig en Francken brengt twee van zijn voornaamste punten. Een: de klassieke media berichten gekleurd over de asielcrisis. Twee: de bootvluchtelingen van vandaag zijn vooral economische vluchtelingen. 

(…) "Het overgrote deel zijn geen Syriërs. Op dit moment komen er geen Syriërs meer toe. Geen. Nul. Op die boten zitten geen Syriërs. (…)

Betwistbaar. Volgens de statistieken van het Hoog Commissariaat van de Vluchtelingen van de VN zijn er tussen januari en juni van dit jaar 4.100 Syriërs aangekomen via de Middellandse Zee. Dat is 8 procent van het totaal. 

(…) "Het spijt me dat je dit nooit in de krant leest. Dat is nochtans zo. De grootste nationaliteit qua instroom zijn de Nigerianen. Ik denk niet dat u dit weet. Wat er binnenkomt zijn alleenstaande mannen. Tachtig procent alleenstaande mannen. Tussen 16 en 36. En dat zijn vooral mensen uit zwart Afrika." (…) 

Inderdaad veel zwart-Afrikanen wagen volgens de VN nu de oversteek via de Libië-route, uit Nigeria, Ivoorkust, Guinee en Gambia. Ook opmerkelijk veel Bengalen. Vaak gastarbeiders op de vlucht. 

(…) "We hebben natuurlijk heel wat Syriërs gehad. Mensen uit Irak, Syrië en Somalië. Maar in 2015.” (…)

Het probleem in de islam

(…) “Is er een probleem in de islam. Of is er een probleem met de islam. Je moet daar eens over nadenken. Ik ben daar nog altijd niet helemaal uit. Maar als je mijn antwoord nu wil, dan zou ik zeggen: er is een probleem in de islam. Niet met de islam." (…)

Eén Vlaamse partij vindt dat er een probleem is met de islam: Vlaams Belang. Filip Dewinter noemt de Koran de bron van alle kwaad, a license to kill. Francken uit zijn twijfel, maar verder gaat hij niet. Hij houdt zich tot nader order aan de officiële partijlijn van de N-VA. 

(…) "De islam is een wereldgodsdienst met miljarden gelovigen. Maar er is wel degelijk een serieus probleem in de islam. Zijnde met de meest radicale varianten: het salafisme en het wahabisme. Daar is een sérieus groot probleem mee.” (…)

Francken herhaalt regelmatig zijn zin met een extra bijvoeglijk naamwoord erbij, om zijn punt kracht bij te zetten. Een serieus probleem wordt een sérieus groot probleem.

(…) “Sinds de jaren 80 is de Moslimexecutieve verantwoordelijk voor de organisatie van de islam op het Belgisch grondgebied. En dat is een totale ramp." (…)

De Moslimexecutieve draait al jaren vierkant, maar onder het voorzitterschap van Salah Echallaoui vaart de organisatie volgens justitiebronnen een professionelere koers. Francken is niet overtuigd. 

(…) "Die Moslimexecutieve werkt niet. Die heeft eigenlijk nooit gewerkt. Ruzies. Clanvorming. Drie keer zijn ze daar binnengevallen omwille van corruptie en schriftvervalsing. Noem het maar op. (Blaast) Een ramp. Een totale ramp. Minister Koen Geens onderneemt nu een nieuwe poging om dat recht te trekken. Ik ben sceptisch. Maar bon, je moet positief zijn. De verschrikkelijk slechte organisatie van de islamitische eredienst heeft wel directe gevolgen. We hebben nog altijd geen imamopleiding. Onze islamleerkrachten, die zijn van een er-bar-me-lijk niveau. Er-bar-me-lijk niveau. En er zijn geen moskeeën erkend. Heel de moskeeënwerking is slecht. Echt slecht.” (…)

De stijl van Trump: veel korte zinnen, bijvoeglijke naamwoorden en klemtonen. Weinig nuance.

Importimams

“Het is hallucinant dat een grote moslimgemeenschap op je grondgebied na zeventig jaar nog altijd importimams moet inroepen om hier haar religie te komen voorzitten. Hallucinant. Die imams kennen geen Nederlands. Normen- en waardenkader, daar zullen we het al helemaal niet over hebben. En dat zorgt natuurlijk voor problemen. Evident. Sinds vorig jaar heb ik beslist om geen importimams meer toe te staan. Ik geef hen geen visa meer. (applaus) (…)

(…) “De Turken waren razend omdat ik geen importimams meer toeliet. Ze zijn toen in beroep gegaan tegen mijn beslissing. Maar ik heb dat twee maanden geleden gewonnen voor de Raad van Vreemdelingenbetwistingen. De Turken nog razender. Ze zijn nu in cassatie gegaan voor de Raad van State. En dit, dit gaat uiteindelijk ook Europees beslecht worden. We gaan hiermee door tot Europa. Net zoals de visakwestie. Herinner u: moeten we onze ambassades openstellen voor Jan en Piet – allez, Mohammed en Ali – van over heel de wereld? Waarop ik heb gezegd: no way. Europa heeft dat uiteindelijk beslist in ons voordeel." 

Deze week is beslist dat Francken ook geen dwangsom moet betalen aan het Syrische gezin uit Aleppo dat een visum wou. Een extra overwinning.

"Geloof me: dit gaat ook in Europa beslecht worden. Honderd procent zeker van. En weet ook dat zowat alle Europese collega’s… 

Francken heeft een heel goede verstandhouding met zijn Nederlandse liberale collega Klaas Dijkhoff.

"…mij hebben gevraagd (zet stemmetje op): ‘Zeg, dat van die importimams, hoe doede da just?’ Maar ze wachten natuurlijk af. Ze willen eerst weten of het verbod de juridische toets doorstaat. Ze zijn ook slim. Maar iemand moet het doen. (…)

Terugkerende retoriek van Francken. De meeste politici zijn voorzichtig en terughoudend. Hij durft zeggen waar het op staat en ervoor te gaan. 

(…) “Ik heb een strengere vreemdelingenwet gemaakt. Door de oppositie genoemd: de dé-pór-tá-tie-wet van Francken! (klikt luid met zijn hakken tegen elkaar zoals een soldaat)… 

Meestal ijsbeert hij van links naar rechts over het podium, gefocust op zijn schoenpunten. 

"…Ho ho, het derde Rijk was bijna daar. Het was bijna daar. Ongelooflijk. Waar ging dat over, die dé-pór-tá-tie-wet van Francken? Dat klinkt zo bwuargh. Dat ging over het feit dat we nu mensen willen uitzetten die niet per se veroordeeld zijn voor een Belgische rechtbank, maar wel een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid. Zoals deze: El Alami Amaouch. (…)

De Marokkaans-Nederlandse haat­prediker uit Verviers die eind 2016 werd uitgezet naar Nederland.

(…) “Een punt van kritiek op de strengere vreemdelingenwet is dat ik vreemdelingen kan uitzetten, ook al zijn ze hier geboren of voor hun twaalfde toegekomen. Maar daarmee keer ik gewoon terug naar de situatie van voor 2005. Dat jaar is onder zware druk van de PS, van Laurette Onkelinx – mijn goede vriendin – is de wet gewijzigd. 

PS, de eeuwige vijand. De zaal grinnikt hoorbaar. 

"Toen is er een onmogelijkheidsclausule in de wet geschreven. Die zegt: iemand die in België geboren is of voor zijn twaalfde is toegekomen, die kun je nooit uitwijzen. Ook al pleegt die twintig aanslagen, verkracht die honderd vrouwen. Nooit. Ik ga terug naar de situatie van voor 2005. Dat is wat ik doe. Dat is dé-pór-tá-tie-wet van Francken. En ik ben hem ook stevig aan het gebruiken moet ik zeggen. Ik teken veel dossiers op dit moment. Dat is echt zeer goed.”

Een paar dagen later wordt duidelijk wat hij bedoelde. Francken trekt zeven verblijfskaarten in van criminelen, van onder meer drie Syrië-strijders.

Zevenenveertig speeches gaf Theo Francken dit werkjaar al.Beeld Photo News

Dubbele nationaliteit

“Ik ben persoonlijk voorstander van uninationaliteit, één nationaliteit. Ik vind dat het verhaal van de dubbele nationaliteit gigantische loyaliteitsproblemen veroorzaakt. En ik vrees nog veel meer in de toekomst.… 

Opvallend: eerder tijdens de lezing heeft Francken omstandig uitgelegd dat de dubbele nationaliteit er kwam op aandringen van de Belgische expats, niet van de Turkse of Marokkaanse migrantengemeenschap. Dit soort nuances, die niet per se in zijn kraam passen, geeft hij regelmatig mee aan het publiek. 

"…Want als Turks president Erdogan zo verder gaat doen, komt daar vroeg of laat miserie van. Met die twee petjes op. In Turkije is er legerdienst. Als hij alle jongeren onder de wapens gaat brengen, zullen die daar niet goed uitkomen. (…) 

(…) “Ik heb tijdens de vorige legislatuur een voorstel ingediend om de dubbele nationaliteit af te schaffen. Maar ik sta daar niet helemaal meer achter… 

N-VA is momenteel tegen de dubbele nationaliteit maar heeft geen plan voor de afschaffing. Toen Francken zijn eerste voorstel lanceerde, kreeg hij veel boze mails. Ook een van zijn zus, zelf een expat, vertelde Francken later in de lezing.

"…Ik wou toen de Nederlandse situatie kopiëren. Waarbij de dubbele nationaliteit niet meer mogelijk was, tenzij voor inwoners van de negentien landen waar je nooit van je nationaliteit kan afraken. Bijvoorbeeld: een Fransman blijft altijd Fransman. Maar – en u hoort me komen – dat geldt ook in Turkije, Marokko, Algerije en Tunesië. Maar zo is mijn voorstel een lege doos. Als de Turken, Marokkanen enzovoort niet moeten, waar gaat het dan nog over? Dat is niet eerlijk voor die Congolees die wel moet kiezen.”

Illegalen uitzetten

“Geloof ze niet. Geloof ze niet. In de folders van Vlaams Belang staat dan: pak illegalen op en zet ze terug op een vliegtuig. Wat kan daar zo moeilijk aan zijn. Op het einde van een familiefeest hoor je dat ook. ‘Zijn jullie politiekers nu allemaal zo dom? Of wat is dat?’ Wel, dat gaat níét… 

De uitzetting van illegalen is een prioriteit voor hem, maar hij is afhankelijk van anderen. Zonder akkoorden met de landen van herkomst kunnen uitzettingen niet doorgaan.

…Ik heb dat ooit eens geprobeerd. Met een Chinees. Er was een Chinees zonder papieren opgepakt bij een sociale inspectie. Ik probeerde een laissez-passer te krijgen in China. Maar die werkten niet mee. Eerder tegen. Ik was het zo beu dat ik zeg tegen Freddy… 

Francken geeft aan dat hij en de Dienst Vreemdelingenzaken op dezelfde lijn zitten, ook Roosemont is voorstander van een kordate aanpak, laat Francken verstaan. 

… – Freddy Roosemont, de baas van Dienst Vreemdelingenzaken – ‘doe hem maar terug.’ Twee dagen later Freddy aan de telefoon: ‘Mijnheer de staatssecretaris, uwe Chinees. Hij staat hier terug. Wat moet ik nu doen?’ Ik zeg ‘Ja, niet binnenlaten. Een Belg is het zeker niet.’ (…)

(…) Maar uiteindelijk moest ik hem wel vrijlaten. Dus je krijgt iemand niet zomaar het vliegtuig op. Guys, als het zo simpel was, dan had ik dat toch al lang gedaan?…

Toen Francken begon, was de slaagkans voor een uitzetting twee op tien. Nu vier op tien. Een verbetering maar nog steeds onder zijn lat.

… "Denk je echt dat ik niet gemotiveerd ben? Dit is verschrikkelijk frustrerend. Je moet trekken, zeuren, zagen, sleuren bij die landen om hun illegalen terug te nemen. A hell of a job. (…) Uw frustratie is honderd keer de mijne.”

Francken probeert begrip te krijgen van zijn achterban en zo Vlaams Belang de wind uit de zeilen te halen. Via zijn lezingen – vaak voor lokale N-VA-afdelingen – bereikt hij rechtstreeks duizenden N-VA-leden en sympathisanten. Na afloop van de lezing in Zaventem vat een toeschouwer het zo samen: ‘Ik denk niet dat Francken veel stemmen verloren heeft vanavond.’ 

De trouw van Belkacem

“Jullie weten dat niet, want ik heb daar nog nooit over gecommuniceerd, maar achter de schermen ben ik al lang bezig met de uitwijzing van Fouad Belkacem naar Marokko. Ik heb een zeer dik rapport over hem. Een zéér dik. Maar nu is die dus getrouwd. Terwijl dat Zuhal Demir als schepen in Antwerpen dat drie keer weigert, heeft die schepen van sp.a in Hasselt die getrouwd. Onvoorstelbaar. Terwijl ik 27 december een brief stuur naar het Hasselts parket, dat advies moet geven, om te zeggen: doe het niet. Want hij haalt daar strafrechtelijk voordeel uit… 

Professor familierecht Frederik Swennen (UAntwerpen) spreekt dit in verschillende kranten tegen. Ook justitieminister Geens (CD&V) ontkende dit in het parlement. Francken blijft erbij: hoe meer de integratie kan worden aangetoond, hoe lastiger de uitzetting. 

"Zuhal heeft zijn jihadibruidje eens ontvangen. Helemaal in het zwart. Als de boerka nog mocht, droeg ze er een. (Met schelle klaagstem op in het Antwerps) ‘Ik moe toch kunne trouwen!’ En Zuhal zegt: ‘Waarom? Je bent toch al getrouwd voor de sharia. Onze wetten die erken je niet.’ Goeie vraag hé… 

Francken speelt vaker dialogen na. Eerder deed hij hetzelfde met een ruzie tussen hem en de Algerijnse ambassadeur. Die laatste met hoog vrouwenstemmetje. 

"…De politie van Hasselt gaat in januari bij haar op bezoek. Op de vraag waarom ze wil trouwen zegt die zelf: omdat hij anders uitgewezen kan worden. Dat zegt die zelf! En die schepen trouwt Belkacem. Oh mama mia! Razend ben ik daarvoor.”

Socialisten blijven een dankbaar doelwit. Opnieuw wordt er gelachen in de zaal. 

Trump en overbevolking

"Voor het eerst ben ik redelijk optimistisch dat de wapens gaan zwijgen in Syrië. Ik zal niet zeggen vrede, want dat is een zwaar woord. Hoofdreden daarvoor is Donald John Trump. Daar hebben we het nog niet over gehad… 

Al tijdens de Amerikaanse presidentscampagne oordeelde Francken gematigd over Trump. De partijleiding van N-VA stelde in februari een nota op met communicatierichtlijnen over Trump. Daarin staat dat er niet te negatief mag worden gereageerd.

"…De olifant in de porseleinwinkel. Zoals jullie misschien merken: ik huil niet mee met de wolven in het bos. Ik volg de Amerikaanse politiek vanaf mijn zestien jaar. Ik ga elke vier jaar naar daar om de verkiezingen te volgen. Ook nu in november. Dus ik mag zeggen dat ik iets ken van de Amerikaanse politiek (…) Trump gaat alles doen om het anders te doen dan Obama. Hij zal proberen successen te scoren in Syrië. Door zijn betere relatie met Poetin kan hij daar wel in slagen. (…)

Een vaak aangehaald argument, maar voorlopig onzeker. Francken zegt later in zijn lezing dat Trumps buitenlands beleid niet te peilen valt.

(…) “Hoe komt het dat de asielcrisis juist in 2015 is begonnen. Daar zijn verschillende redenen voor. Een daarvan is de demografische explosie in Afrika. We gaan naar 2,7 miljard Afrikanen tegen 2050. Lagos heeft Caïro voorbijgestoken als grootste stad van het continent. Nigeria is het dichtst bevolkte land. (denkt even) Het laatste taboe in de politiek, beste mensen, dat is alles wat te maken heeft met demografische beperking. Etienne Vermeersch – fantastisch, ik hou van hem – zegt het al jaren. Maar als politicus kan ik dat niet… 

Francken schaart zich achter de tegendraadse filosoof. Vermeersch schreef ook mee aan de nieuwkomers­verklaring van Francken. Zelf heeft hij al benadrukt dat hij “geen vriendje van N-VA of Francken” is.

"…De eenkindpolitiek in China was niet te verdedigen en heeft ook slecht gewerkt. Maar eigenlijk is er een soort eenkindpolitiek nodig voor Afrika… 

Volgens de overleden Zweedse statisticus en arts Hans Rosling, een autoriteit, is niet de bevolkingsgroei maar de extreme armoede het grootste probleem in Afrika. Bij een bepaalde graad van ontwikkeling daalt de bevolking vanzelf. 

"…Al kan ik dat echt niet verdedigen. Etienne heeft gelijk in zijn analyse, maar politiek is dat een ethische klip die je bijna niet kan nemen.”

Fort Europa

“Er moet een ding heel dringend duidelijk gemaakt worden. Het betalen van tienduizend dollar voor een ticket op de boot van een mensensmokkelaar geeft geen vrije toegang tot Europa. Dat moet heel duidelijk zijn. Want als we dat niet doen, dan gaan we alleen maar meer en meer en meer verdrinkingen krijgen. Meer doden. En ook meer reddingen… 

Francken viseert vooral de ngo’s die bootvluchtelingen opvissen vlak bij de kust van Libië. Op Twitter beschuldigde hij in maart Artsen zonder Grenzen ervan smokkel te stimuleren. Wat hij in de lezing ‘te harde woorden’ noemt.

"…Want 90 tot 95 procent van de mensen wordt gered. En die worden allemaal naar Europa gebracht. Het zijn allemaal zwart-Afrikanen waarvan niemand wordt erkend… 

Te nuanceren. Cijfers van Eurostat (eerste kwartaal 2017) tonen dat 22 procent van alle Nigerianen, 29 procent van alle Guineeërs en 25 procent van alle Gambianen wordt erkend in Europa. 

"… En die blijven allemaal illegaal hier. Waanzin. Pure waanzin. En als je dan de linksen hoort: ooh maar we moeten toch ruimhartig zijn. Dat zijn niet eens echte vluchtelingen! Die zijn we niet aan het redden want die komen niet binnen. Dat is de waarheid. Niet de perceptie. We zijn onze eigen beschaving aan het kapot maken zo. De migratiedruk op onze eigen grenzen gaat niet afnemen. Die gaat alleen toenemen. Als we niet dringend pushbacks of takebacks invoeren, dan gaat het niet goed aflopen… 

Bij takebacks worden bootvluchtelingen niet gered door Europese schepen, maar door de Libische kustwacht. Wat hen geen recht geeft om asiel aan te vragen in Europa. Op de migratietop in Estland vorige donderdag was de versterking van de Libische kustwacht een van de hoofdpunten. 

"…Gedurende een paar maanden heeft de poort heel wijd opengestaan. Het heeft Europa gedestabiliseerd tot en met. Het was bijna gedaan met Europa. Een paar procenten meer voor Marine Le Pen en het was fini total. Gelukkig waren het geen Franse presidentsverkiezingen in het najaar van 2015. Dan had alles heel anders kunnen aflopen. (…)

Emmanuel Macron won dit voorjaar de Franse presidentsverkiezingen met 66 procent van de stemmen. 

(…) “Je leest soms: geen muur is te dik, geen zee is te diep, geen hek is te hoog. Migratie is precies een natuurfenomeen. Je kan dat niet tegenhouden. Dat is onzin. Wat een onzin. De pers soms, man man. De mensheid bouwt sinds zijn ontstaan muren en hekken om migratie tegen te houden. De Chinese Muur is gebouwd tegen de Mongoolse invasie.…

Een wat vreemde vergelijking. Ondanks de muur veroverde Dzjengis Khan China.

"…Iedereen praat altijd over het hek van Viktor Orban in Hongarije. Dat kent iedereen. Weet je dat er een hek staat tussen Bulgarije en Turkije? Tussen Griekenland en Turkije? Dat is daar Syriza, een extreemlinks bestuur. Overal staan hekken. Je kan wel zeggen: ik vind een hek vanuit moreel-ethisch perspectief verwerpelijk. Dat kan uw standpunt zijn. Dat iedereen die op deze aardkluit is geboren, mag gaan en staan waar hij wil. Dat kan. Het is niet mijn standpunt, maar het kan. Geen probleem. Maar je moet niet zeggen dat het bouwen van een hek niet helpt. Want dat helpt wel. (…)

Wetenschappers zijn hier niet uit. Volgens Ruben Anderson, een antropoloog van de toonaangevende Londen School of Economics, houden muren en hekken migranten niet tegen. Ze nemen dan alleen maar meer risico’s om erlangs te komen.

(…) “Als mensen me nu vragen: ligt u niet wakker van uw job? Wel, Financiën bijvoorbeeld, dat is ook belangrijk. Maar uiteindelijk gaat het maar over geld. Migratie dat gaat over mensen. Hier speelt het migratiedilemma…

De vaste afsluiter voor zijn lezingen. Bij het begin van zijn mandaat als staats­secretaris kreeg Francken van gewezen minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael het boek Eelt op mijn ziel cadeau. Daarin staat dit dilemma, waar Dewael ook mee worstelde, weergegeven.

"…Vanuit individueel oogpunt heeft een papa gelijk om zijn zoontje op de arm te nemen, zijn valies te pakken en te vertrekken naar een betere plek. In de VS is dat een grondrecht. The pursuit of happiness noemen de Amerikanen dat. Prachtig. En of dat een echte migrant is, een illegaal, een asielzoeker: dat doet er niet eens toe. Vanuit individueel ethisch oogpunt heeft die mens gelijk. Maar ik ben verkozen om het algemeen belang te dienen. En we kunnen niet iedereen opvangen. Dat gaat niet. Dat is het migratiedilemma. Daar lig ik soms wakker van. Dank u." 

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234