Maandag 30/03/2020

Coronavirus

Ogenschijnlijk kerngezonde mensen vallen letterlijk om van coronavirus: feit of fictie?

Mensen dragen mondkapjes wegens de uitbraak van het coronavirus in Wuhan.Beeld AFP

Berichten verspreiden zich razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Vandaag doen verscheidene video’s de ronde van ogenschijnlijk gezonde mensen die plots flauwvallen door het coronavirus.

Van wie komt die claim?

“Weer een video uit de quarantainezone in China. Een persoon valt plotseling neer op straat en je ziet voorbijgangers schrikken”, twitterde Max Howroute die sinds de coronavirusuitbraak opmerkelijke video’s uit China deelt. Op de video is te zien hoe een man over een parkeerplaats slentert en daarna knockout op het asfalt neervalt. Zo toont Howroute aan dat het coronavirus gevaarlijker is dan de autoriteiten beweren. Of is dat zo?

Feit of fictie?

Op de video’s is te zien hoe mensen plotseling op de grond vallen. De vraag is echter of dat aan het coronavirus ligt. Het gebeurt dat oudere filmpjes worden verspreiden ter illustratie van een nieuwe gebeurtenis. Peter Burger, nepnieuwsonderzoeker aan de Universiteit Lieden, kijkt of zulke herverpakking hier ook van toepassing is.

Burger gebruikt hiervoor de website InVid. Daar worden video’s in kleine stukken geknipt. En beeld voor beeld opgezocht op het internet om te zien of ze oud en hergebruikt zijn. “Ik kan zo snel niet bewijzen dat de video’s dateren van vóór de corona-uitbraak”, zegt Burger. “Maar ook niet dat ze recent zijn.” Een typisch probleem is dat de beelden te weinig herleidbare teksten bevatten die direct te koppelen zijn aan de uitbraak in Wuhan. Dat frustreert meer factcheckers, zegt Burger, verwijzend naar een analyse van mediaplatform Poynter. Zo betrapt een journalist van The Atlantic filmpjesverspreider Max Howroute op meerdere onwaarheden.

Ook een factcheck van Snopes.com draait op niets uit want de checkers kunnen niet uit maken wat er echt of nep is aan de video’s. Tot nu toe zijn slechts twee voorbeelden van omvallende mensen wél te herleiden tot feiten. Voor beiden gevallen bleek het niets met het coronavirus te maken te hebben. Zo is de vrouw die in een Maleise supermarkt plots dood zou zijn neergevallen door de infectie overleden aan een onverwachte hartaanval, bevestigde haar familie op de factchecksite BOOM.

Een blik van medische experts verandert weinig aan de zaak. “Mensen vallen nu eenmaal weleens om”, zegt Jan Kluytmans, arts-microbioloog in het Amphia-ziekenhuis. “Zulke beelden zeggen daarom niet zo veel.” Mariet Feltkamp, arts-viroloog aan het Leids Universitair Medisch Centrum, ziet eveneens tekenen van flauwvallen. “Door lang staan, zoals de man naast zijn koffer, of extreme spanning kan er te weinig bloed naar de hersenen stromen en vallen mensen om.” Bij virusinfecties, zeker als de hersenen ontstoken zijn zoals de geruchten suggereren, liggen mensen doorgaans al in bed voordat er ernstigere problemen optreden: dus plots neervallen lijkt haar dan onwaarschijnlijk.

Eindconclusie? De beelden uit China laten weliswaar omvallende mensen zien, maar het is onwaarschijnlijk dat dat direct iets met de coronavirus-uitbraak te maken heeft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234