Dinsdag 19/01/2021

Officiële versie gijzelingsdrama verbleekt bij schokkende onthullingen

Russische dubbelagent zou foute informatie hebben doorgespeeld waardoor terroristen probleemloos tot in school nr. 1 raakten

Moeders Beslan zullen Poetin hún verhaal doen

In Beslan, Noord-Ossetië, hebben duizenden mensen de plechtigheid bijgewoond die drie dagen van rouw inluidde, ter herdenking van het schooldrama waarbij vorig jaar 331 doden vielen, van wie 186 kinderen. Vandaag heeft het comité van Moeders van Beslan een onderhoud met president Poetin in Moskou. Hun bekommernis: de waarheid achterhalen.

brussel

Eigen berichtgeving

Catherine Vuylsteke

De kinderen van Beslan gaan dit jaar pas op 5 september terug naar school, na afloop van de drie dagen van rouwplechtigheden voor de slachtoffers van het gijzeldrama. Gisteren woonden honderden de eerste herdenking bij, en vandaag ontmoet een delegatie van de Moeders van Beslan president Poetin in Moskou.

De moeders hebben lang getwijfeld of ze wel naar de Russische hoofdstad zouden reizen, want ze vinden dat een groot deel van de verantwoordelijkheid voor de tragische afloop van de gijzeling bij de Russische overheid en bij Poetin ligt. Maar bovenal willen de moeders de president confronteren met een aantal zaken die de voorbije dagen en weken aan het licht kwamen, en die haaks staan op de officiële versie van de feiten.

Hoe konden tientallen terroristen probleemloos de checkpoints van het Russische leger passeren, die in de noordelijke Kaukasus nochtans erg talrijk zijn? Eerder werd gedacht dat een paar soldaten werden omgekocht en vorig najaar werden zelfs enkele arrestaties verricht.

Volgens de Tsjetsjeense rebellenleider Sjamil Basajev, die de verantwoordelijkheid voor de gijzeling heeft opgeëist, zat de vork evenwel anders aan de steel. Zijn terreurgroep werd in het voorjaar van vorig jaar geïnfiltreerd door ene Chodov, een agent van de Russische geheime dienst FSB. De man kon er door de Tsjetsjeense rebellen evenwel van worden overtuigd om als dubbelagent te werken. Hij verstrekte zo de foute informatie dat de mannen van Basajev van plan waren om op 6 september (de verjaardag van de onafhankelijkheidsverklaring van Tsjetsjenië in 1991) een aanslag te plegen op de regeringsgebouwen in de Noord-Ossetische hoofdstad Vladikavkaz. De FSB liet hen enige verkenningstochten maken in het gebied en zou ze dan op die bewuste 6 september inrekenen voor ze Vladikavkaz aanvielen. Zo geraakten de terroristen tot in het nabijgelegen Beslan op 1 september.

Een andere vraag betreft de weigering, net zoals bij de gijzeling in het theater in Moskou in oktober 2002, om met de gijzelnemers te onderhandelen. Onlangs werd duidelijk dat de in maart gedode gewezen president van Tsjetsjenië Maschadov had aangeboden om te onderhandelen als zijn veiligheid werd gegarandeerd. Daar wilde Moskou niet van horen, integendeel. Verschillende van Maschadovs familieleden werden gearresteerd.

Pogingen tot onderhandelen van de Russische journaliste Anna Politskovskaja, die als een van de weinige Russische verslaggevers objectief werkte in Tsjetsjenië en veel contacten had, mislukten eveneens. Politskovskaja werd op het vliegtuig naar de noordelijke Kaukasus vergiftigd en ontwaakte veel later in een ziekenhuis.

De gewezen president van Noord-Ossetië Dzasochov, de enige man die ging praten met de gijzelnemers en zo verschillende baby's vrijkreeg, gaf vorige maand toe dat hij door Moskou werd bedreigd. Als hij ging praten, zou men hem laten arresteren, kreeg hij van de FSB te horen. Maar Dzasochov ging toch.

Eerder werd ook al betwijfeld of er maar 32 gijzelnemers waren, van wie er slechts één overleefde, een schrijnwerker die momenteel terechtstaat in Vladikavkaz. Basajev liet eerder deze week weten dat er minstens nog één andere overlevende was, en dat die bereid was te getuigen als een internationaal onderzoek werd geopend. In een eerder interview, dat vorige maand door het Amerikaanse ABC werd uitgezonden, zei Basajev dat hij inderdaad verantwoordelijk was en noemde hij zich 'een terrorist'. Maar hij gaf ook aan niet te hebben verwacht dat Poetins troepen het lef zouden hebben de school met zulk zwaar materieel te bestormen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234