Woensdag 01/02/2023

Oeverture, een designcruise door Gent

Zeeziek van design

Zelf heeft hij geen goed woord over voor het design van vandaag, de organisator van het Gentse designparcours dat over een week langs de oevers van de Leie georganiseerd wordt. Gelukkig zullen de tentoonstellingen alleen maar bewijzen dat hij bij momenten goed fout zit. Met de Leie als leidraad laveert Gent een weekend lang langs de oevers van 'toegepaste kunst' en design.

Gent

Van onze medewerker

Max Borka

'Design buiten de oevers in Gent', zo luidt de ondertitel van designcruise Oeverture. Van 3 tot 5 september voeren vier bootjes je over de Leie langs achttien woonwinkels, galeries en musea. Over de telefoon kun je organisator Pierre Misseghers echter nog binnensmonds horen vloeken omdat hij zich door het ontwerpbureau liet overhalen zijn oorspronkelijke ondertitel, 'Toegepaste kunst en design', van de affiche te halen. Want 'toegepaste kunst', hoe kun je met die doorgesleten woorden nog een hip, cool en trendy publiek uit de luie zetel halen?

Eenheidsworst

Gaandeweg geraakte de term bovendien al te zeer bezwaard door halfslachtige en onhandige pogingen tot iets dat het midden hield tussen slechte kunst en slecht design. Het maakte dat smaakmakers de term met tal van varianten voor altijd verbanden. Zelfs het plaatselijke Museum voor Sierkunst, toch niet bepaald een lichtend voorbeeld inzake moderniteit, heeft recent nog zijn naam in Designmuseum veranderd.

Misseghers neemt echter nog steeds de woorden Museum voor Sierkunst in de mond. En met dit gloednieuwe design-event wil hij wat graag ook het begrip toegepaste kunst in ere herstellen. Het heeft, zegt hij, allemaal met zijn ontgoocheling in design te maken. Of liever, in wat de designproducenten er vandaag de dag van bakken: eenheidsworst. Vijftien jaar geleden opende Misseghers zijn eerste designzaak. Jarenlang verkocht hij er toonaangevende merken, Fontana Arte, Poltrona Frau, noem maar op - de Italianen voorop. Geleidelijk aan begon er echter iets te knagen. Dat industriële design speelde meer en meer op veilig en hield de deuren gesloten voor ware creativiteit. En hoewel hij vandaag in zijn lichtzaak Cargo ook nog wel dat reguliere design verkoopt, gaat zijn hart in de eerste plaats naar die kunstenaars die, niet gehinderd door de beperkingen van industrie en verkoopcijfers, eigenhandig en in vrijheid en blijheid lichtobjecten in hun atelier vervaardigen: Jos Devriendt, Marjan Vranculi, of het uitzinnige duo Weyers & Borms, rond wie hij voor Oeverture een expo in zijn winkel heeft opgezet.

Dat het enige Gentse designobject met wereldfaam van de laatste jaren, de .03-stoel van Maarten Van Severen, ontwikkeld met Vitra, een volmaakt voorbeeld is van hoe een ambachtelijk hebbeding dankzij industriële technieken en afwerking aan een nieuw en misschien wel beter leven begon, kan op Misseghers geen indruk maken. Het is en blijft een uitzondering.

Badwater

Het hoeft dan ook niet te verwonderen dat het vooral galeries deze eerste Oeverture bevolken en dat er vooral werk wordt getoond dat nog ambachtelijk werd vervaardigd, in kleine series, en zonder dat de maker met de stress van een grootschalige productie moest afrekenen. Al gebeurde dat laatste vaak uit noodzaak.

In Gent is er bijvoorbeeld nagenoeg geen fabrikant van designmeubelen of dito objecten te vinden, laat staan dat hij zijn poorten nog voor risicovolle creatievelingen zou openen. Het Oeverture-parcours voert dan ook langs een reeks stilaan vertrouwde Gentse namen, van Sofie Lachaert, over Marie Mees, tot Chris Mestdagh, hoofdzakelijk actief op terreinen waar je minder gebonden bent aan een complex industrieel productieproces, van textiel tot juwelen en lichtobjecten. Daarnaast tref je meubelontwerpers als Philippe Allaeys en Fabiaan Van Severen en Hans De Pelsmacker aan, van wie de meesten gewoon nooit de kans hebben gekregen echt grootschalig te gaan.

Misseghers slaat wild om zich geen als hij de schuldigen aanwijst voor de kloof die tussen creativiteit en designfabrikanten is ontstaan. Hij wijst de producenten zelf als schuldigen aan, maar ook de scholen en niet het minst de designers. Zo fel is zijn spraakwaterval dat na het weggooien van het badwater zelfs geen kind meer overblijft.

Gelukkig zullen er op het parcours zelf ook tal van voorbeelden te vinden zijn die - een klein beetje, of zelfs helemaal - zijn grote ongelijk bewijzen. Naast de al genoemde meubelontwerpers, allen Gentenaars, of een Xavier Lust, actief voor Italiaanse topmerken als MDF en Driade, gaat het om een resem jonge Belgen, Franstalige en Vlaamse, die respectievelijk in het Museum voor Industriële Archeologie en Textiel (MIAT) en de expo De nieuwe oogst werden bijeengebracht, van Sylvain Willenz, Bart Spillemaeckers, Tom De Vrieze en Inge Van Gheel tot Alain Berteau, Charles Kaisin en Lucille Soufflet. Die ontwerpers werken wel naar een industriële productie toe, of nemen die zelf voor voor hun rekening, en leveren daar nu al fraaie resultaten mee af.

De Leie vormt de leidraad door Oeverture. Vier bootjes voeren de bezoekers over de rivier naar de achttien locaties, die allemaal in de onmiddellijke nabijheid van de rivier liggen. Dat kan meteen verklaren waarom een aantal voor de hand liggende locaties, zoals de showroom van Fabiaan Van Severen, niet werden opgenomen. Tussen kunstencentrum Vooruit en de Minnemeers zijn in totaal vijf bootstops voorzien. Iets voorbij de Minnemeers, aan de Baudelokaai, meert Ship.ping aan, het binnenschip van ontwerpbureau Waterproof. De woonboot annex bureau, doet dienst als ontmoetingspunt, al zullen de bezoekers allicht aan de kant moeten blijven. De brandweer achtte een en ander immers te gevaarlijk. Er komt op de kaai dan maar een tent, ingericht door MnM, Velum en Dark, drie Vlaamse bedrijven, en nog maar eens drie voorbeelden, het ene al meer dan het andere, die bewijzen hoezeer de organisator het bij het verkeerde eind heeft.

Oeverture, 3, 4 en 5 september in de Gentse binnenstad, op vrijdag van 10 tot 19 uur, op zaterdag en zondag tot 21 uur. Vier bootjes meren om de tien minuten aan bij een van de vijf opstapplaatsen: Parking Zuid, bij kunstencentrum Vooruit; het Justitiepaleis; de Graslei; de Krommewal en de Minnemeers. Ontmoetingspunt is het binnenschip Ship.ping, aan de Baudelokaai. Parcours en plan zijn gratis. Voor het Designmuseum moet je wel entreegeld betalen. Plannetjes zijn te verkrijgen op de bootjes en de in achttien deelnemende winkels, galeries en musea. Inlichtingen: 09/224.13.41.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234