Donderdag 02/12/2021

Oeroud volk van 'duivelaanbidders'

40.000 Jezidi's in nood op een berg waren voor de VS de directe aanleiding om militair tussen te komen in Irak. Maar wat weten we eigenlijk over dit volk?

Zelf noemen ze zich Ezidi, 'volk van God'. De extremistische moslimgroepering ISIS beschouwt hen als duivelaanbidders. Nu rennen ze voor hun leven. Zo'n 170.000 Jezidi's zouden het Iraakse stadje Sinjar ontvlucht zijn na de verovering door IS. Tienduizenden vluchtten de bergen in en kunnen geen kant meer op.

Jezidi's, of Yazidi, zijn een etnische en religieuze Koerdische bevolkingsgroep. Aanvankelijk bevolkten ze een gebied van Armenië tot Syrië, in het Midden-Oosten leven ze nu voornamelijk in het noorden van Irak. Wereldwijd zouden ze met zo'n twee miljoen zijn. Een grote gemeenschap is neergestreken in Duitsland, op de vlucht voor repressie in Turkije. In ons land zijn er Jezidische gemeenschappen in Brussel en in Luik. Jezidi spreken Koerdisch en kunnen vaak Arabisch.

Sjeik 'Adī ibn Musafir, die beschouwd wordt als de stichter van het geloof, stierf aan het begin van de twaalfde eeuw in de Irakese Laliş-vallei, vandaag een belangrijk pelgrimsoord. Ze hebben een eigen jaartelling, die het jaar 1 omgerekend in 4750 voor Christus situeert.

Jezidi beschouwen zich als 'het eerste volk', geschapen voor alle andere volkeren. Ze aanbidden heilige bronnen en de zon. Hun rituelen draaien vaak om de natuurelementen. De Britse krant The Telegraph somt een aantal eigenaardige gebruiken op: Jezidi dragen geen blauw en eten geen bladgroenten zoals sla. Mannen 'kidnappen' de vrouw van hun dromen en wachten dan op toestemming van de familie. Wie uit de gemeenschap stapt, riskeert gedood te worden.

72 genocides

Hun religie bevat elementen uit verschillende godsdiensten. Zo bidden ze vijfmaal daags, zoals moslims, maar richten ze zich niet naar Mekka, maar naar de zon. Ze geloven in een Schepper, die de aarde en haar bewoners onder toezicht heeft geplaatst van zeven engelen. De 'aartsengel' Tâwûse Melek wordt afgebeeld met vier armen en een pauwenstaart. Zoals bij de Zoroasters, de bijna uitgestorven oude godsdienst in Iran, vertegenwoordigt de aartsengel zowel het goede als het slechte in de mens.

In de islamitische godsdienst wordt Tâwûse Melek beschouwd als een demonisch figuur. Om die reden worden de Jezidi al eeuwen vervolgd, aanvankelijk door de (islamitische) Ottomaanse heersers, maar ook door islamitische Koerden, onder het regime van Saddam Hoessein en door extremistische soennitische moslims. Ze hebben naar eigen zeggen 72 genocides overleefd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234