Zaterdag 13/08/2022

NieuwsEnergie

Oekraïnecrisis zet kernuitstap verder onder druk: ‘Is de ‘sense of urgency’ nog niet doorgedrongen?’

Open Vld-voorzitter Egbert Lachaert: 'Ik heb de indruk dat bij sommigen de sense of urgency nog niet is doorgedrongen.' Beeld Photo News
Open Vld-voorzitter Egbert Lachaert: 'Ik heb de indruk dat bij sommigen de sense of urgency nog niet is doorgedrongen.'Beeld Photo News

De Russische oorlog in Oekraïne doet de politieke nervositeit rond de kernuitstap verder oplopen. Open Vld wil de kernuitstap ‘herevalueren’, om zo onafhankelijk mogelijk te zijn van Russisch gas.

Roel Wauters en Stavros Kelepouris

“Als er oorlog komt, moet er een noodplan voor onze energie komen”, zei Open Vld-voorzitter Egbert Lachaert nog afgelopen zondag in de VTM-studio. Nu Poetin effectief Oekraïne is binnengevallen roept hij de regering op tot actie. Lachaert pleit voor een alomvattend plan, waarbij alle regeringspartijen hun taboes moeten laten varen. “Ik heb de indruk dat bij sommigen de sense of urgency nog niet is doorgedrongen”, zegt hij, doelend op de groenen die vasthouden aan de kernuitstap.

Als de kerncentrales in 2025 sluiten, moeten er extra gascentrales bijkomen om die capaciteit op te vangen, zeker als er onvoldoende zonne- en windenergie wordt geproduceerd. “Als de gasprijs hoog blijft, kan dat weleens erg duur worden”, zegt Lachaert, die tegelijk niet afhankelijk wil zijn van de invoer van gas. Hoewel slechts 4 procent van ons gas rechtstreeks uit Rusland komt, kan de geopolitieke instabiliteit grote prijsschommelingen veroorzaken.

De liberalen zijn niet de enigen in de regering die zich door de oorlog in Oekraïne nog meer zorgen maken over de kernuitstap. Premier Alexander De Croo heeft daarom een rapport gevraagd aan de administratie (FOD Economie) en de energieregulator CREG. Zij moeten in kaart brengen wat de impact van het conflict is op de energiemarkt. De resultaten daarvan worden op het eind van komende week verwacht. Allicht komt de top van de regering in de eerste week na de krokus al een eerste keer samen om het te hebben over energie.

Bij de Franstalige liberalen van MR wordt laconiek vastgesteld dat Open Vld de bocht heeft ingezet en steeds dichter bij hun standpunt komt. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wil koste wat het kost de kernuitstap tegenhouden. In de coulissen valt te horen dat deze crisis hun punt enkel bewijst.

Verscheidene partijen zinspelen op een scenario waarbij twee kerncentrales openblijven, en daarnaast ook nieuwe gascentrales in gebruik genomen worden. Maar voor de groenen is de kernuitstap een done deal. Ze wachten weliswaar het rapport af dat De Croo besteld heeft, en willen de nieuwe geopolitieke context in rekening brengen. Tegelijk voeren ze aan: 40 procent van ons uranium (dat nodig is om de kerncentrales te laten draaien) komt ook uit de Russische invloedssfeer, voornamelijk uit Kazachstan. Ook 30 procent van onze olie komt uit Rusland. De beste manier om energie-onafhankelijk te worden is hernieuwbare energie.

Btw-verlaging

Bovendien, zo benadrukken de groenen, staat de prijzendiscussie los van de kernuitstap. De prijzen zijn nu hoog en er moet dan ook onmiddellijk ingegrepen worden. De kernuitstap vindt pas binnen drie jaar plaats, en heeft volgens verschillende studies weinig impact op de prijs. Simpel gesteld: als de regering straks beslist dat er twee kerncentrales openblijven zullen de energieprijzen niet plots beginnen dalen.

Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) wil de komende weken landen met een slimme btw-verlaging op elektriciteit én gas. De btw gaat dan definitief naar 6 procent, en wordt vervangen door accijnzen. Recent besliste de regering om de btw enkel voor elektriciteit voorlopig naar 6 procent te brengen. De liberalen wilden geen btw-verlaging op gas en stonden huiverachtig tegenover een nieuw systeem van accijnzen. Van der Straeten kreeg samen met minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) de opdracht om met een nieuw uitgewerkt voorstel te komen.

Binnen de regering lijkt daar nog weinig tegenstand voor te bestaan. Ook niet bij de liberalen. Lachaert wil dat de overheid snel ingrijpt in de energiefactuur van de mensen. “De prijzen exploderen verder. We kunnen niet toelaten dat mensen straks ten onder gaan aan hun energierekening.” Een rechtstreekse tussenkomst is voor hem bespreekbaar en hij zet de deur ook open voor een slimme btw-verlaging.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234