Donderdag 28/05/2020

Oekraïne: straatprotest moet regering op knieën dwingen

De betogingen in de Oekraïense hoofdstad Kiev voor een nauwere samenwerking met de Europese Unie, gingen dit weekend onverminderd door. De opposanten eisen het vertrek van president Viktor Janoekovitsj. 'Als het protest aanhoudt, komt hij in het nauw.'

Een massa van meer dan 100.000 mensen negeerde gisteren het verbod van de rechter om op het Onafhankelijkheidsplein in het centrum van de hoofdstad Kiev te betogen. "Wij blijven hier, en we gaan tenten opzetten", verkondigde de leider van de rechtspopulistische partij Swoboda (Vrijheid) voor de menigte.

Bij het presidentiële hoofdkwartier kwam het tot een gewelddadig handgemeen. Betogers probeerden gisteren met een graafmachine door de politielinies te breken, waarna de politie traangas inzette. Twee agenten raakten gewond. Een dag eerder vielen bij gelijkaardige confrontaties zeker 35 gewonden.

De manifestanten eisen het vertrek van president Viktor Janoekovitsj. Die weigerde een week geleden om een belangrijk toenaderingsverdag tot de Europese Unie te tekenen. In plaats daarvan wil hij zich concentreren op een nauwere samenwerking met Rusland en China.

Chantage, denkt Andreas Umland, hoogleraar politieke wetenschappen aan de Mohyla Academie in Kiev, een van 's lands belangrijkste universiteiten. "Poetin kan het land, geografische het grootste van Europa, ruïneren. Een quasi-geheim onderhoud van Janoekovitsj met Poetin in november lijkt de doorslag te hebben gegeven. Na afloop liet hij weten het verdrag niet te zullen tekenen. Het kan niet anders of Poetin heeft gedreigd met maatregelen zoals een handelsboycot."

De indrukwekkende straatprotesten doen sterk denken aan de Oranjerevolutie, die in 2004 het einde betekende van het post-Sovjetregime in het land. Toen moest Janoekovitsj onder druk van een misnoegde menigte het veld ruimen. Het westen van het land schaarde zich achter de oppositiefiguren Viktor Joesjtsjenko en Joelia Timosjenko, nadat was gebleken dat er sprake was van verkiezingsfraude.

Ook nu lijkt de woede van de prowesterse bevolking in de hoofdstad niet meteen te zullen koelen. Of er evenwel een tweede Oranjerevolutie in de maak is, is volgens Umland nog te vroeg om te zeggen. "De Oranjerevolutie was goed georganiseerd. Nu is het anders: spontaner, minder professioneel. Maar als er, net als toen, wekenlang miljoenen mensen de straat op gaan die roepen om het vertrek van de president, kan hij wel degelijk in het nauw komen."

Is een toenadering tussen Oekraïne en Europa nog mogelijk? "Ik heb nog hoop", zegt Umland. "Misschien kan het verdrag in de loop van volgend jaar alsnog ondertekend worden. Er zijn geen onomkeerbare stappen gezet."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234