Dinsdag 26/10/2021

Oekraïne geeft strijdstad op

De strijd duurde weken, maar werd symbolisch beslist. De pro-Russische rebellen hesen in Debaltseve, op het dak van een flatgebouw van negen verdiepingen, de vlag van Novorossija: Nieuw-Rusland. Na weken van zware gevechten en ondanks een staakt-het-vuren heeft het Oekraïense leger het belangrijke spoorwegknooppunt moeten opgeven.

Het regeringsleger is begonnen de troepen, naar schatting 7.000 soldaten, uit de stad terug te trekken. Dat gaat niet zonder slag of stoot. Sommige legereenheden wisten zich eerder al een weg naar buiten te vechten, maar woensdag liet president Petro Porosjenko weten dat meer dan 80 procent van de troepen de stad was ontvlucht. Het zware gevecht om de stad laat volgens Porosjenko "het ware gezicht zien van de separatisten en bandieten die gesteund worden door Rusland".

Volgens rebellenleider Denis Poesjilin is het werk in Debaltseve nog lang niet klaar. De stad moet worden 'schoongeveegd' van saboteurs, liet hij weten. Volgens de rebellen zitten er nog altijd zo'n 3.000 Oekraïense soldaten in de stad. Ze zijn gedemoraliseerd en door hun eigen legerleiding in de steek gelaten, schrijven Russische media. Op internet zijn video's te zien met Oekraïense krijgsgevangenen die zeggen dat ze vrijwillig zijn overgelopen.

Ook is er commotie over een video waarin een rebellenaanvoerder figureert die sprekend lijkt op Aleksandr Lentsov, plaatsvervangend commandant van de Russische landmacht. De luitenant-generaal moest eerder in de regio toezien op de naleving van de vredesbesprekingen in Minsk. Duidelijk is dat het Russische leger niet alleen militair, maar ook strategisch de rebellen te hulp schiet. Secretaris-generaal van de NAVO Jens Stoltenberg is 'diep bezorgd' over de situatie rond Debaltseve, liet hij woensdag in Riga weten.

De militaire nederlaag getuigt van slechte strategische aansturing aan Oekraïense zijde en is voor het land een politieke en morele afgang. Er is veel kritiek op de legerleiding, die de stad eerder had kunnen opgeven en vaak vrijwilligersbataljons het vuile werk laat opknappen.

De situatie rondom Debaltseve lijkt sprekend op die rondom Illovajsk, afgelopen zomer. Ook Illovajsk is een strategisch spoorwegknooppunt en knooppunt tussen de zelfbenoemde volksrepublieken Donetsk en Loegansk. Ook daar werden de Oekraïense soldaten omsingeld, een tactiek waarbij de rebellen middels korte interventies werden bijgestaan door reguliere troepen van het Russische leger.

Nieuwe gevechten?

Wat de val van Debaltseve precies heeft te betekenen voor de uitvoering van de vredesakkoorden uit Minsk, is onduidelijk. Wanneer beide partijen zich neerleggen bij de status quo, het staakt-het-vuren naleven en defensieve posities innemen, kunnen op termijn de zware wapens worden teruggetrokken. Maar het is ook goed mogelijk dat de gevechten juist op andere plekken zullen oplaaien, bijvoorbeeld in de strategisch net zo belangrijke havenstad Marioepol. Niet ver van die stad werd de afgelopen dagen hard gevochten.

De val van Debaltseve kan grote gevolgen hebben voor president Porosjenko. De onvrede in Oekraïne neemt toe, ook vanwege de blijvende koersdaling van de nationale munt, de gryvna. De nieuwe militaire nederlaag komt dan ook slecht uit op de vooravond van de herdenkingen van de schietpartij op het Maidanplein, deze week een jaar geleden. In de oorlog die daarna is uitgebroken, zijn volgens officiële cijfers ten minste 5.500 mensen om het leven gekomen. Gevreesd wordt dat het werkelijke dodental hoger ligt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234