Woensdag 01/04/2020

Oekraïense verkozenen organiseren regelrechte parlementaire knokpartij

In het Oekraïense parlement zijn gisteren politieke tegenstanders met elkaar op de vuist gegaan tijdens de stemming over een omstreden akkoord over de Russische marinebasis. Er brak chaos uit nadat de parlementsvoorzitter bekogeld was met eieren en rookbommen, maar de zitting ging door en keurde het akkoord goed. Daarnaast kwamen in de hoofdstad Kiev duizenden betogers op straat.

Russische Zwartezeevloot mag nog een kwarteeuw langer op de Krim blijven in ruil voor goedkoper gas

Het akkoord bepaalt dat de Russische marinebasis in Sebastopol open blijft tot 2042. In ruil krijgt Oekraïne een korting op de gasprijs van 30 procent, wat de komende tien jaar een besparing van 30 miljard euro zou opleveren. De basis op Oekraïens grondgebied laat Rusland toe een permanente vloot te onderhouden in de Zwarte Zee.

Het kwam tot regelrechte vechtpartijen tussen tussen pro-Russische en pro-westerse volksvertegenwoordigers en er werden zelfs rookbommen in het parlement gesmeten. Dat verkozenen met de vuisten argumenteren in de plaats van met woorden, was een primeur voor het parlement in Kiev. Parlementsvoorzitter Vladimir Litvin kreeg zelfs een regen van eieren over zich heen.

Hij ging op een bepaald moment schuilen onder paraplu’s, maar bleef op zijn voorzittersstoel zitten, ook toen rookbommen het brandalarm activeerden, en bracht de stemming tot een goed einde. In een met rook gevuld halfrond stemden uiteindelijk 236 volksvertegenwoordigers voor de ratificering van het verdrag met Moskou. Dat waren zelfs tien stemmen meer dan het vereiste minimum.

Rond het parlement hadden zich inmiddels duizenden pro-westerse betogers verzameld. De sfeer was erg gespannen en een leger ordetroepen was opgetrommeld om te beletten dat voor- en tegenstanders buiten met elkaar op de vuist gingen, net zoals hun verkozenen dat binnen in het parlement deden. De manifestanten riepen “Schande!”, “Dood aan de verraders” en “Weg met de vloot van Moskou!”. Tegenbetogers scanderen leuzen als “Oekraïne en Rusland, strategische partners”.

Het was niemand minder dan de voormalige eerste minister en boegbeeld van de Oranje Revolutie van 2004, Yulia Timosjenko, die de protestactie had op gang getrokken. Gisteren was ze nergens te bekennen, maar vlak na het tot standkomen van het akkoord had ze verklaard dat de nieuwe president Viktor Janoekovitsj en zijn regering “ons land uitverkopen en de onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen”. Ze kondigde ook aan dat zij “deze schande” ongedaan zal maken als zij opnieuw aan de macht komt in Kiev. De vorige president, de pro-westerse Viktor Joesjtsjenko, die samen met Timosjenko de Oranje Revolutie heeft gemaakt, had altijd gezegd dat hij liefst nog voor 2017 van die Zwarte Zeevloot af wilde geraken.

Oekraïne is zwaar verdeeld tussen het oosten, waar veel etnische Russen wonen die toenadering tot Moskou wensen, en het westen, waar een groot deel van de bevolking zelfs liefst lid van de Europese Unie zou worden. Maar het pro-westerse kamp van Timosjenko en Joesjtsjenko heeft de presidentsverkiezingen eerder dit jaar verloren en het pro-Moskoukamp van de nieuwe president Janoekovitsj heeft de macht overgenomen. Janoekovitsj is de drijvende kracht achter de pro-Moskou koers en hij heeft samen met de Russische president Dmitri Medvedev het verdrag met 25 jaar verlengd. Op de Krim zelf, waar zeer veel Russen wonen, is men in meerderheid opgetogen dat de Zwarte Zeevloot zal blijven.

Voor 30 miljard euro korting op de Russische gasleveringen aan Oekraïne, mag de Zwarte Zeevloot nu nog tot 2042 in Sebastopol aangemeerd blijven. Zij vormt een belangrijk onderdeel van de Russische marine, net zoals de andere marineonderdelen Pacifische Vloot, Baltische Vloot en Noordelijke Vloot, die strategisch over heel Rusland verspreid liggen. De Zwarte Zeevloot is altijd al een steen des aanstoots geweest. Sebastopol is al sinds de 18de eeuw de thuishaven van de Zwarte Zeevloot, maar de vorige Oekraïense regering wilde steevast van de vloot af.

De marinebasis werd al in 1784 in opdracht van tsarina Catharina de Grote in Sebastopol gebouwd. Het Krim-schiereiland behoorde destijds tot de Sovjetunie en werd door toenmalig Sovjetleider Nikita Kroesjtsjov aan Oekraïne geschonken, dat tot aan zijn onafhankelijkheid eveneens tot het Sovjetimperium behoorde. De Krim werd in de klassieke Oudheid gekoloniseerd door de Grieken en de naam Sebastopol komt van de Griekse woorden sebastos (eerbiedwaardig) en polis (stad).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234