Maandag 27/06/2022

NieuwsOorlog in Oekraïne

Oekraïense president Zelensky: ‘Als u ons geen no-flyzone kunt geven, geef ons dan ten minste straaljagers’

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

De Verenigde Staten, Polen en Oekraïne werken aan een driehoeksdeal waarbij Polen zijn MiG-straaljagers aan Oekraïne geeft, in ruil voor F16’s uit Amerika. Dat is bekend geworden na een videogesprek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky met leden van de Amerikaanse Senaat.

Michel Maas

Zelensky kreeg daar steunbetuigingen van zowel Republikeinse als Democratische senatoren. Ook de Amerikaanse regering, bij monde van minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, staat positief tegenover het plan, maar worstelt vooral nog met diplomatieke problemen.

Zelensky had het liefst Amerikaanse steun voor het instellen van een no-flyzone boven Oekraïne, maar die wens wees de NAVO eerder al af. Een vliegverbod zou het bondgenootschap direct bij de oorlog betrekken en dat zou vrijwel zeker leiden tot een uitbreiding van het conflict, met mogelijk zelfs een nucleaire oorlog als gevolg.

Het leveren van tweedehands MiGs is voor Zelensky nu de tweede optie. Tegen de Republikeinse senator Mitch McConnell zei hij: “Als u ons geen no-flyzone kunt geven, geef ons dan ten minste straaljagers”, en “laat het vechten dan maar aan ons over”. Zelensky’s minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba zei over de luchtsteun: “Als we (de strijd in) de lucht verliezen, zal er veel, heel veel meer bloed vergoten worden op de grond, en dat zal dan het bloed van Oekraïners zijn.”

28 straaljagers

Polen lijkt inmiddels bereid zeker 28 straaljagers aan Oekraïne te geven, maar het gat dat dat slaat in de Poolse luchtmacht moet dan wel worden opgevuld met Amerikaanse F16's. Daarover onderhandelt het nu met de Verenigde Staten. Polen heeft al enkele tientallen van deze Amerikaanse toestellen. Hoeveel MiGs het heeft is niet bekend.

Oekraïne staat te springen om de Russische toestellen. Oekraïense piloten zijn getraind om in Russische MiGs te vliegen, maar kunnen niet overweg met Amerikaanse F16’s. MiGs kunnen daarom meteen worden ingezet. De toestellen zijn dringend nodig, omdat Oekraïne vreest dat Rusland zijn luchtbombardementen gaat opvoeren en dat de Oekraïense luchtmacht, die zich nog steeds hardnekkig verzet, te klein is om dat te verhinderen. Zelensky zei dat zijn land meer had aan die straaljagers dan aan de stinger-luchtdoelraketten die Amerika heeft geschonken. Die raketten kunnen niet hoog genoeg vliegen om alle Russische toestellen te kunnen raken.

De Amerikaanse regering zei zaterdag dat het onderhandelt met Polen, en in gesprek is met de andere NAVO-bondgenoten, maar dat ze stuit op “een aantal praktische vragen, waaronder die hoe de vliegtuigen daadwerkelijk van Polen aan Oekraïne kunnen worden overgedragen”, aldus een woordvoerder van het Witte Huis.

Ook Polen kent aarzelingen. The Wall Street Journal citeert “een Poolse ambtenaar” die benadrukt dat “Polen niet in oorlog is met Rusland”. “Maar het is ook geen onpartijdig land, want het steunt Oekraïne als het slachtoffer van agressie. Polen houdt er bovendien rekening mee dat alle militaire kwesties een beslissing van de NAVO als geheel vergen.”

Emotionele oproep

Zelensky had zaterdag in zijn gesprek met de senaat een emotionele oproep gedaan om Polen en andere Oost-Europese landen F16’s te geven zodat die landen hun Russische toestellen aan Oekraïne konden geven.

Meer dan 200 senatoren waren zaterdag ingelogd op het gesprek met Zelensky. De stemming was ronduit positief. Democraat Brendan Boyle vatte het zo samen: “Er is onder de bevolking brede steun om alles te doen om Oekraïne te bewapenen. Politiek gezien is dit relatief makkelijk.”

Maar het Witte Huis wil vooralsnog niet meer zeggen dan dat er druk onderhandeld wordt. Een medewerker zei tegen Politico: “We werken samen met de Polen, en consulteren onze andere NAVO-bondgenoten.” Minister van Buitenlandse Zaken Blinken, op bezoek aan de Poolse grens: “We praten erover en zijn bezig met alles.”

Bij president Biden bestaat dezelfde huiver als bij veel NAVO-bondgenoten. Overhandigen van vliegtuigen kan door Rusland worden beschouwd als een oorlogsdaad. In ieder geval zou het leiden tot een meer directe betrokkenheid bij de oorlog. Biden heeft van meet af aan gezegd dat geen Amerikaanse militairen bij de oorlog betrokken zullen raken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234