Zaterdag 03/12/2022

AchtergrondOorlog in Oekraïne

Oekraïens leger doorbreekt opnieuw front in noordoosten, duizenden Russen dreigen omsingeld te geraken

Een uitgebrand Russisch pantservoertuig in de buurt van de bevrijde Oekraïense stad Izjoem. Beeld REUTERS
Een uitgebrand Russisch pantservoertuig in de buurt van de bevrijde Oekraïense stad Izjoem.Beeld REUTERS

Duizenden Russische soldaten lopen in het noordoosten van Oekraïne een steeds groter risico om omsingeld te geraken door het oprukkende Oekraïense leger. Maar de opeenvolgende aanvalspogingen komen ook voor Oekraïne met een hoge tol, moest ook president Zelensky afgelopen weekend toegeven.

Tommy Thijs

Dreigt voor Rusland snel een herhaling van het Charkiv-scenario van begin september? In die Oekraïense provincie moesten de Russische troepen zich eerder deze maand in allerijl terugtrekken nadat het Oekraïense leger bij het begin van het offensief het stadje Balaklia kon bevrijden.

Na die doorbraak in het front kon het zijn bruggenhoofd in een sneltempo uitbreiden richting Koepjansk aan de Oskil-rivier, die sindsdien de nieuwe frontlijn van noord naar zuid vormt. De resterende Russische troepen vluchtten in chaos over de grens richting Rusland naar het noorden of trokken zich terug richting Lyman in het zuiden.

Front gebroken

Sindsdien verdedigt Rusland die laatste stad met hand en tand, tot nog toe met relatief succes. De stad vormt een belangrijk strategisch kruispunt en is een van de laatste verdedigingsbarrières richting de nog bezette steden Lysytsjansk en Severodonetsk, die Rusland in juli na wekenlange artilleriebeschietingen kon innemen.

Het Oekraïense leger kon voorlopig bij Lyman zelf nog geen grote doorbraak forceren door het grote aantal Russische troepen dat zich er bevindt, maar kon enkele dagen geleden wél het front breken ten noordwesten van de stad.

Vanuit Oleksandrivka zijn sindsdien al verschillende dorpen in noordoostelijke richting bevrijd, waardoor daar nu een nieuw bruggenhoofd is ontstaan. “Het Russische front rond Lyman ziet er steeds magerder uit”, zegt ook de Britse professor Militaire Studies Phillips O’Brien (St. Andrews-universiteit), “waardoor de stad in de komende dagen wellicht zal vallen.”

Omsingeld

Ook bekende Russische militaire bloggers denken – of in hun geval: vrezen – dat duizenden troepen omsingeld zullen worden door het oprukkende Oekraïense leger en volledig vast zullen komen te zitten. Terwijl meerdere brigades druk blijven zetten op Lyman vanuit het zuiden, zouden oprukkende troepen het Russische leger dan vanuit het noorden in de rug kunnen aanvallen.

Bovendien zou het Oekraïense leger vanuit zijn huidige positie en tegelijkertijd vanuit Koepjansk ook kunnen oprukken naar Svatove, een ander belangrijk logistiek knooppunt. “Als Svatove bereikt wordt, zit de volledige Lyman-groep in een operationele omsingeling”, zo klonk het zaterdag al op het veelgelezen pro-Russische Rybar-kanaal op Telegram. “Met een gelijktijdige aanval vanuit Koepjansk zou de volledige verdediging van Loehansk dan in elkaar storten.”

Volgens Rybar maakt het Oekraïense leger haast met zijn offensief voor er nieuwe rekruten aan het front aankomen. Rusland begon woensdag met zijn mobilisatie van reservetroepen in het hele land. Officieel worden er ‘maar’ 300.000 nieuwe rekruteren opgeroepen en zullen ze eerst een opleiding krijgen, maar zowel de Oekraïense generale staf als Russische oppositiekranten meldden gisteren dat sommige rekruten zelfs al na één dag training naar Oekraïne worden verscheept. Daar moeten de verse troepen de gaten in de Russische verdediging gaan opvullen die de voorbije weken zijn ontstaan door de Oekraïense offensieven.

Oekraïense soldaten sturen een verkenningsdrone de lucht in, nabij de stad Bachmoet. Beeld AFP
Oekraïense soldaten sturen een verkenningsdrone de lucht in, nabij de stad Bachmoet.Beeld AFP

‘Grote verliezen’

Die offensieven komen ook langs Oekraïense zijde met een kost. Voor het eerst sinds lang ging president Volodymyr Zelensky zaterdag nog eens publiekelijk in op de verliezen aan zijn kant. Volgens hem komen elke dag ongeveer vijftig Oekraïense militairen om het leven, al zouden het er aan Russische zijde minstens vijf keer zoveel zijn.

Vooral in het zuiden in de provincie Cherson, waar de Russische verdediging sterker staat, gaat het Oekraïense tegenoffensief slechts moeizaam vooruit. The New York Times sprak de voorbije weken met verschillende militairen aan het front die vertellen dat ze ‘grote verliezen’ lijden. Eén soldaat vertelde anoniem hoe ze ‘vijftig man in twee uur tijd’ verloren, terwijl een andere het had over ‘honderden verliezen’ bij een mislukte poging om slechts één dorp te bevrijden.

Toch heeft Oekraïne geen keuze dan te blijven doorvechten, klinkt het, en zeker in het licht van de ‘referenda’ die nog tot dinsdagavond plaatsvinden in Cherson, Donetsk, Loehansk en Zaporizja. Die schijnreferenda zullen zo goed als zeker nog deze week tot de annexatie van de regio’s bij Rusland leiden, waarna het land Oekraïense offensieven als aanvallen op zijn grondgebied zal beschouwen.

Zelfmoorddrones

Oekraïne vreest ook steeds meer de nieuwe Iraanse zelfmoorddrones die zaterdag en zondag aanvallen uitvoerden op de zuidelijke havenstad Odessa. Beelden op sociale media tonen hoe een van de drones met een grote ontploffing neerstort op een commandocentrum van het Oekraïense leger in het centrum van de stad. Berichten over slachtoffers kwamen niet naar buiten.

Het Oekraïense leger kon afgelopen weekend naar eigen zeggen wel niet minder dan vijf vliegtuigen en vier helikopters van het Russische leger neerhalen. In Cherson stortte zondag een Russische Su-25 neer, waarna Oekraïense soldaten met luchtafweerraketten ook een Mi-8-helikopter uit de lucht konden halen die was gestuurd om overlevenden te zoeken. Zaterdag werden in een dag tijd ook al één Su-25, één Su-34 en twee Su-30's neergehaald.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234