Zaterdag 06/03/2021

Ocharme, ochere

Hulde aan Hugo Vandenberghe (CD&V, Senaat) en Guy Swennen (sp.a, Kamer). Het zijn de enige twee verkozenen des volks die volgens de voor één keer unanieme politieke redactie van De Morgen een zo goed als uitmuntend rapport krijgen voor hun parlementaire werk tijdens de voorbije legislatuur. Slechts twee verkozenen krijgen deze score, wat opvallend weinig is. Nog opvallend: een aantal verkozenen die door hun eigen partij te licht werden bevonden (Fons Borginon, Open Vld) of er gefrustreerd de brui aan geven (Greta D'Hondt, CD&V) behoren ook tot de best scorenden. En nog opvallend: heel veel verkozenen zijn carrément gebuisd, eenvoudigweg omdat ze de afgelopen vier jaar nauwelijks waarneembare tekens van leven hebben gegeven. Al bij al oogt het rapport der verkozenen als een portret van de nuttelozen van de macht, bevolkers van een instituut dat al een tijdje uit het centrum van de politieke wereld is weggeveegd.

Daar zijn verschillende oorzaken voor. De paarse regering had een riante meerderheid, bijna tweederde, en zo'n regering is er iets geruster op dat het parlement haar niet te snel in nauwe schoentjes zal kunnen brengen. Dat vermindert het respect voor de instelling, zeker wanneer de fractieleiders hun eerste taak zien als het ondersteunen van die meerderheid. Vervolgens is er de perfide opvolgersregeling, waardoor heel wat personeel de banken heeft ingenomen van verkozenen die tot ministerfuncties werden geroepen. Dat zou de onafhankelijkheid van de instelling verhogen, beweerden voorstanders van de regeling, maar net het omgekeerde gebeurde. Te veel verkozenen durven hun bek niet langer opendoen omdat hun plaatsje afhankelijk is van de carrière van de minister tegen wie ze hun bek open zouden moeten doen. Bovendien werkt dat systeem dubbel pervers: volgzame brave parlementsleden worden nu afgeserveerd door hun partijen omdat ze er, in de eerste plaats door hun partijgetrouwheid, niet in slaagden een eigen profiel in de pers en de publieke opinie op te bouwen. Braaf zijn om je zitje te houden en het door diezelfde braafheid toch verliezen, het is een rare paradox voor een instelling die toch verondersteld wordt de eerste manifestatie van de soevereine volkswil te zijn.

Er speelt nog een ander element, waar Marc Van Peel enkele weken terug in deze krant op alludeerde: de Wetstraat wordt steeds meer oligarchisch van aard, in de zin dat niet alleen de macht maar ook het politieke debat steeds meer gemonopoliseerd wordt door een steeds kleinere kring van topfiguren: premiers, vicepremiers en partijvoorzitters, een besloten club waar je als simpele verkozene niet meer tussen raakt. Je weet je veroordeeld tot toeschouwer en zwijger, en met een beetje geluk vind je nog een kleine niche om je een beetje te tonen.

De vele lage scores in het rapport zijn niet alleen aan de verkozenen zelf te wijten. Ze zijn ook een weerspiegeling van de devaluatie die het parlement de afgelopen decennia heeft ondergaan.

Yves Desmet

Politiek hoofdredacteur

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234