Maandag 19/04/2021

Onderzoekscommissie

OCAD was verrast toen bij 'lockdown' ook alle Brusselse scholen dicht gingen

André Vandoren. Beeld Photo News
André Vandoren.Beeld Photo News

Topmagistraat André Vandoren, tot eind vorig jaar directeur van het Coördinatieorgaan voor de Analyse van de Dreiging (OCAD), zei voor de terreurcommissie die in de Kamer de aanslagen van 22 maart onderzoekt dat hij "verrast" was door de sluiting van de scholen in Brussel na de aanslagen van Parijs in november vorig jaar.

Huidig OCAD-topman Paul Van Tigchelt onderstreepte het bij zijn doortocht vorige week nog tot in den treuren. Het OCAD staat in voor de dreigingsanalyses, maar spreekt zich helemaal niet uit over de veiligheidsmaatregelen die op basis daarvan worden getroffen. Het is aan de regering, het crisiscentrum en de politie- en veiligheidsdiensten om die te bepalen.

Of die maatregelen altijd mooi aansluiten bij de evaluaties van het OCAD, zo wilde commissievoorzitter Patrick Dewael weten. Minstens één keer niet, zo blijkt. Met name in november 2015, toen bijna een week lang sprake was van dreigingsniveau 4 voor Brussel en de hoofdstad min of meer in 'lockdown' ging.

"Ik was heel verrast door de sluiting van de scholen in Brussel. U kunt al onze evaluaties bekijken. Het is nooit aan bod gekomen. Enkel in Toulouse was er aanslag geweest op een Joodse school. Wij hadden die informatie niet van steundiensten, wel over andere doelwitten. Dat hebben we zeer goed uitgewerkt in onze evaluatie", zei toenmalige topman André Vandoren.

Helemaal nieuw is dat niet. Ook kort na de 'lockdown' was er al heel wat te doen over de forse maatregelen en de sluiting van de scholen. Dewael haalde toen onder meer in een opiniestuk nog uit naar het 'gemarchandeer' over de maatregelen door sommige politici. "Bijvoorbeeld minister van Onderwijs Joëlle Milquet (cdH), die op eigen houtje in de media afkondigde dat alle scholen zouden dichtblijven, ook al was er geen rechtstreekse dreiging", hekelde hij toen.

Het klopt dat het lang niet altijd enkel de gespecialiseerde politie- en veiligheidsdiensten zijn die de maatregelen bepalen, aldus Vandoren. "Ik heb kunnen vaststellen dat er op vergaderingen regelmatig ook vertegenwoordigers zijn van kabinetten die een belangrijke functie hebben op het gebied van de toepassing van die maatregelen", klonk het. "Ook de Nationale Veiligheidsraad kwam soms samen om onder andere over de maatregelen te spreken, met inbegrip van de ministers-presidenten."

De dreigingsanalyses maakt het OCAD volgens Vandoren wel steeds in alle onafhankelijkheid. "Ik kan niet spreken van werkelijk een of andere druk die wij zouden gekregen hebben in een of andere richting", verzekerde hij.

Vooruitgang

Vandoren schetste voorts een erg positief beeld van het OCAD en diens werking. De samenwerking met de verschillende steundiensten - denk aan politie, gerecht en de inlichtingendiensten - is volgens hem steeds constructief verlopen. En ook over de samenwerking met het crisiscentrum en de regering zijn "geen noemenswaardige problemen te melden", klonk het.

Het laatste anderhalf jaar is er volgens Vandooren vooruitgang geboekt, vooral omdat in het kader van het Radicaliseringsplan de lokale politiediensten beter zijn voorgelicht over het soort informatie die ze moeten doorgeven.

Bij verschillende Kamerleden zorgde dat echter voor gefronste wenkbrauwen. Vorige zomer kwamen de Comité's P en I immers met een kritisch rapport over de werking van het OCAD, dat zelf te vaak als inlichtingendienst aan de slag zou gaan en zo in het vaarwater komt van de Staatsveiligheid en diens militaire evenknie ADIV. Daarnaast zou ook de informatiedoorstroming naar het OCAD toch niet altijd even vlot verlopen.

Vandoren waarschuwde voorts om de terreurniveaus nooit te lang op het hoogste niveau vier te houden, om enerzijds de bevolking niet nodeloos ongerust te maken maar ook om de veiligheidsdiensten de mogelijkheid te geven in hogere versnelling te schakelen als dat écht nodig is. Momenteel geldt sinds de aanslagen niveau drie.

null Beeld BELGA
Beeld BELGA
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234