Maandag 24/01/2022

Obama's West Wing verschaft onderdak aan een uitzonderlijke groep politiek talent

Een groot wit huis met vele ego's

Met onder meer een Nobelprijswinnaar, een koppel viersterrengeneraals, een oud-voorzitter van de Federal Reserve, twee gouverneurs en een ruime schare aan topacademici verzamelde Barack Obama een uitzonderlijke groep politiek talent in zijn Dream Team. De vraag is dan of zelfs het Witte Huis genoeg kamers heeft om al die ego's uit dit 'team van rivalen' een plaatsje te geven. door bart eeckhout

Washington l Als de Bushes en de Obama's vanmiddag even voor twaalven plaatselijke tijd de presidentswoning verlaten om de inauguratie op Capitol Hill te voltrekken, rijden de verhuiswagens aan. Wanneer de nieuw beëdigde president vijf uur later, na afloop van de ceremonie, terugkeert, komt hij voor het eerst ook echt 'thuis' in Washington. In de slaapkamer zal Barack Obama aan een hangertje zijn keurig gestreken smoking vinden voor de politieke bals van de avond, op het nachttafeltje zal een foto van zijn gezin prijken. Alle persoonlijke spullen van zijn voorganger zijn dan al op weg naar een ranch in Texas. Ook elders in het Witte Huis zal tegen dan alle ruimte vrijgemaakt zijn voor Team Obama. Dat zal ook nodig zijn om alle tegengestelde visies, ambities en ego's onderdak te verschaffen.

1. De Oval Office

Het hart van de Amerikaanse regering klopt in de West Wing, de westelijke zijvleugel van het Witte Huis met zijn labyrint van kamers en zalen, tsjokvol decision makers. De kern van de macht zit geconcentreerd in een ovalen hoekkamer, adequaat het Oval Office genoemd, het kantoor van de president. Hier houdt president Obama zijn belangrijkste vergaderingen, ondertekent hij wetten of zet hij een vetostempel onder de wetten die hij wil tegenhouden.

Obama mag zelf kiezen hoe hij zijn kantoor inricht, met kunstwerken uit de reserve van het Witte Huis. Het kantoormeubilair neemt hij wellicht grotendeels van Bush over. Zijn adviseur Valerie Jarrett liet in een interview weten dat Obama de inrichting van Bush "best wel mooi" vindt. Het centrale bureau is een antiek meubelstuk, een geschenk van de Britse koningin Victoria, dat voor onder meer Theodore Roosevelt heeft gediend.

Onder het Oval Office bevindt zich de Situation Room, het ondergrondse crisiscentrum van het Witte Huis. Daar zal Obama in geval van internationaal conflict vergaderen met de top van de militaire en burgerlijke veiligheidsdiensten. Zullen daar zeker hun opwachting maken: James Jones, generaal met vier sterren en nu hoofd van de Nationale Veiligheidsraad, Dennis Blair, hoofd van de National Intelligence, en de nieuwe CIA-directeur Leo Panetta.

2. Secretariaat

Een van de deuren van het Oval Office geeft uit op het kantoor van de persoonlijke secretaris van de president. Hier vinden we onder meer stafsecretaris Lisa Brown terug, zowat de administratieve sluiswachter van de president. Zij gaat over de agenda en werpt een blik op elk papier dat bestemd is voor de ogen van Obama. Ook in deze omgeving vindt Reggie Love zijn stekje, een 26-jarige sportfreak, die in meer dan één opzicht lijkt op de sympathieke Charlie Young, de persoonlijke assistent van president Bartlett in de visionaire tv-reeks The West Wing over het leven in het Witte Huis. Love - jong, zwart, goedlachs, grote mond - werkt al sinds 2007 voor Obama en werd in de campagne zijn persoonlijke hulpje. Hij mag die positie behouden.

3. Kabinetszaal

Het secretariaat van de president is verbonden met de langwerpige kabinetszaal, de plek waar de ministerraad plaatsvindt. Hier mag je geregeld een clash van titanen verwachten, gelet op het personeel dat Obama aantrok om zijn kabinet te bevolken (zie onderaan). De belangrijkste posten in de regering zijn, zeker in dit eerste crisisjaar, weggelegd voor Hillary Clinton (Buitenland), Timothy Geithner (Financiën) en Robert Gates (Defensie).

4. Rondom de Roosevelt Room

De kernvraag van het Obamabewind wordt evenwel of de werkelijke macht wel bij de regering zal liggen. Veel meer dan zijn voorganger heeft Obama rond zich namelijk een selecte club van adviseurs verzameld. De belangrijkste van hen krijgen een bureau in de kamers die de Roosevelt Room omringen, de centrale vergaderzaal, waar tijdens de regeerperiode van een Democratische president een portret van Franklin D. Roosevelt hangt.

Tot die selecte club behoort zeker David Axelrod, de succesvolle campagnestrateeg die Obama naar de overwinning bij de verkiezingen stuwde. Als adviseur moet hij nu zijn president met de voeten op de grond en met het oor tussen de mensen houden. Axelrod, die Obama al gedurende zijn hele (korte) politieke carrière bijstaat, kan daarbij rekenen op de steun van Valerie Jarrett, een oude bekende van de familie die mee het transitieteam van Obama leidde. Jarrett wordt de liaison tussen president en kabinet. In de deuropening van hun kantoortje mag je ook vaak speechschrijver John Favreau, speciaal adviseur Pete Rouse, advocaat Gregory Craig en wetgevend assistent Phil Schiliro verwachten, een kwartet rotgetalenteerde probleemoplossers, ook al naar het evenbeeld van de personages met gelijkaardige functies in de tv-variant van The West Wing.

5. De 'Tsaren'

De belangrijkste concurrentie voor het kabinet komt evenwel van de coördinatoren die speciale bevoegdheden krijgen op de kernpunten van het beleid. Deze zogenaamde 'tsaren' opereren los van de regering, maar wel vanuit de West Wing, onder de vleugels van Obama. Het signaal lijkt duidelijk: het beleid zal meer dan ooit vanuit het Witte Huis zelf bepaald worden.

Zo wordt het bijvoorbeeld uitkijken hoe financiënminister Geithner zich zal verhouden tegenover Lawrence Summers, zijn vroegere baas bij de Treasury onder Clinton, en nu directeur van de National Economic Council die rechtstreeks aan Obama rapporteert. Beide topeconomen, niet bekend om hun bescheiden inborst, zullen ook meer dan hen lief is rekening moeten houden met het advies van oude vos Paul Volcker, voormalig Fed-voorzitter, vandaag aan het hoofd van de nieuw opgerichte Economic Recovery Advisory Board. En dan is er ook nog de Council of Economic Advisors van het Witte Huis, geleid door Berkeley-econome Christina Romer.

Op energie en klimaat komt er een tsarina, Carol Browner, die al chef van de milieuadministratie was onder Clinton. Zij wordt de uitdager van energieminister Steven Chu. Ook geen kleine jongen, nochtans, deze academicus van Stanford. In 1997 kreeg hij de Nobelprijs voor natuurkunde.

Ex-Senaatsfractieleider Tom Daschle zit dan weer in een ongewone luxepositie. Hij zit zowel in het kabinet als minister van Volksgezondheid en in het Witte Huis als hoofd van het Office for Health Reform.

6. Kabinetschef

In de linkerhoek van de West Wing zetelt stafchef Rahm Emanuel, de eerste benoeming van president-elect Obama. 'Rahmbo' heeft zijn bijnaam te danken aan de compromisloze, arrogante stijl waarmee hij als adviseur van Clinton het beleid vormgaf op binnenlandse thema's als gezondheidszorg, sociale zekerheid en handel. Zijn cv is zonder meer indrukwekkend. Na de Clintonjaren werkte hij in de privé als investeringsbankier tot hij verkozen werd als volksvertegenwoordiger in het Congres. Ondanks zijn gereputeerde bestuursstijl moet Emanuel een brugfiguur worden, tussen Obama en de Clintons én tussen Witte Huis en Congres.

7. Vicepresident

Tegenover het bureau van Emanuel houdt vicepresident Joe Biden kantoor. Wat hij precies gaat doen, is nog onzeker, maar zeker is wel dat hij minder macht zal grijpen en krijgen als zijn voorganger Dick Cheney, een van de neoconservatieve architecten van de Irakoorlog. In een recent interview haalde Biden bijzonder scherp uit naar Cheney, die hij machtsmisbruik verweet. Biden heeft zijn zeer lange politieke carrière in de aanbieding, met onder meer een focus op het buitenland, wat hem op de radar van Hillary Clinton brengt.

Een concurrent van Obama wordt hij hoe dan ook niet. De 66-jarige Biden gaf al aan dat hij na de verhoopte acht jaar Obama te oud is om zelf nog een toekomstig presidentschap te ambiëren. Voor een vicepresident is dat een vrij uitzonderlijke en onafhankelijke positie.

8. Perschef

In de uithoek van de West Wing zit het communicatieteam van Obama. Aan het hoofd staat perschef en woordvoerder Robert Gibbs. Hij moet zowat de trouwste luitenant zijn van Obama, sinds de twee elkaars pad kruisten in de Senaat in 2004. De temperamentvolle zuiderling Gibbs voegt wel wat peper toe aan de zachtmoedige communicatiestijl van zijn baas. De geaccrediteerde Witte Huisjournalisten, die kleine kantoortjes naast het ook al niet overdreven grote perszaaltje moeten delen, verlekkeren zich nu al op een dagelijkse confrontatie met de 37-jarige press secretary.

9. East Wing

Als er een West Wing is, moet er ook een East Wing zijn. Daar houdt de first lady kantoor. Michelle Obama kan er rekenen op een afzonderlijke staf, geleid door de 38-jarige Jackie Norris. Mevrouw Obama bouwde zelf een carrière uit die haar in het bestuur van de University of Chicago Hospitals bracht. Traditioneel houdt de first lady zich onder meer met liefdadigheid - het White House Social Secretary - bezig. Voorts heeft Michelle Obama al te kennen gegeven dat ze zich niet te veel wil moeien in het beleid van het land omdat ze voorrang wil geven aan de opvoeding van dochters Malia en Sasha.

10. Privéwoning

Behalve haar moeder, die komt inwonen op de bovenverdiepingen van de presidentiële privévertrekken in het centrum van het Witte Huis, kan Michelle Obama daarbij rekenen op een keurkorps van 93 personeelsleden. Haar boodschappenlijstje maakt ze wekelijks over aan chef-personeel Stephen Rochon. De Obama's behielden overigens de chef-kok van Bush, Cristeta Comerford.

Om haar nieuwe grote witte huis met zijn vele kamers een beetje naar eigen smaak in te kunnen richten trok Michelle Obama dan weer Hollywoodinterieurarchitect Michael Smith aan. Net als hun voorgangers kregen ze daarvoor een budget van 150.000 dollar ter beschikking.

n Obama met zijn vrouw Michelle en hun dochters Malia (r.) en Sasha op Independence Day.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234