Zaterdag 17/04/2021

Obama kop van Jut in Duitsland

Het bezoek van de Amerikaanse president Barack Obama aan het Duitse Hannover voor de handelsbeurs daar was allesbehalve een triomftocht. Ruim 35.000 mensen betoogden in de stad tegen het omstreden vrijhandelsverdrag tussen Europa en de VS.

Barack Obama met bandana, Angela Merkel in een licht ontvlambaar niemendalletje met jarenzeventigprint. Samen huppelen ze door de straten van Hannover, terwijl communistische pubers de Internationale toeteren. Ze roepen "Yes we can... stop TTIP." Achter de imitatiestaatshoofden lopen zaterdagmiddag nog 35.000 mensen te protesteren tegen het omstreden vrijhandelsverdrag tussen Europa en de VS.

De echte Obama zet zondagmiddag voet aan de grond in Hannover - zonder bandana. Merkel ontvangt hem in een lentegroen colbert en decente pantalon. Ze begroeten elkaar opzichtig hartelijk, een vergrijsde blaaskapel speelt de volksliederen.

De Amerikaanse president opent samen met Merkel de handelsbeurs die elke twee jaar in Hannover wordt gehouden. Obama is precies een etmaal in Duitsland, in die tijd heeft Merkel ook een minitop met David Cameron, Matteo Renzi en François Hollande georganiseerd. En de twee steken de koppen bij elkaar over het trans-Atlantische handelsverdrag TTIP, achter gesloten deuren. Beide leiders willen graag dat het verdrag ondertekend is voor in de VS in het najaar de verkiezingsstrijd ontbrandt. Want mochten de Republikeinen de verkiezingen winnen, dan kan het verdrag bij het grofvuil.

Het merendeel van de Duitsers wil niet dat hun land TTIP ondertekent; slechts 25 procent van de bevolking staat volgens de laatste peiling achter het verdrag. Ook elders in Europa groeit het protest evenredig met de bekendheid van TTIP.

En dus waren in Hannover mensen van alle leeftijden op de been, van scholieren en gezinnetjes tot verbeten oud-linksers met spandoeken tegen het mislukte TAFTA-verdrag, de overgrootvader van TTIP uit de jaren negentig.

TTIP blijkt een kapstok te zijn voor allerlei andere concrete en minder concrete onvrede. We moeten terug naar kleinschalige politieke eenheden, zeggen de vriendinnen Ruth (44) en Brigitte (47) uit Nürnberg bijvoorbeeld. Ze komen eigenlijk vooral voor biologische landbouw pleiten.

Ontnuchterd

Als Obama al over het bevolkingshumeur is geïnformeerd, dan trekt hij zich er weinig van aan. Op de persconferentie zegt hij dat Angela Merkel in de vluchtelingencrisis "aan de goede kant van de geschiedenis" staat. Voorafgaand aan het bezoek heeft hij haar al een 'goede vriendin' genoemd - opvallend vleiend.

Onder de demonstranten in Hannover zijn veel mensen fan van de Obama van acht jaar geleden, toen hij nog presidentskandidaat was. Nu zijn ze ontnuchterd, in het beste geval. In het slechtste geval zijn ze zwaar teleurgesteld, zoals de 80-jarige Sigmar Groeneveld uit Beieren, die zaterdagmorgen om vier uur is opgestaan om te komen demonstreren, met een bord waarop staat dat het TTIP-verdrag een Trojaans paard is.

"De kandidatuur van Obama gaf mij in 2008 een sterk gevoel van hoop. En daarom nu een nog sterker gevoel van teleurstelling: hij heeft Guantánamo niet eens gesloten, in acht jaar. Om van de drone-slachtoffers nog maar te zwijgen."

Europa is in het algemeen teleurgesteld in Obama, stelde Die Zeit deze week, en dat komt voor een deel doordat hij de minst Europa-georiënteerde president na de oorlog is. Daar kwam de niet-nagekomen belofte over Guantánamo bij, maar ook de 'rode lijn' tegen Assad, die toen puntje bij paaltje kwam geen rode lijn bleek. En voor het privacygevoelige Duitsland was het NSA-afluisterschandaal in 2012 misschien nog wel de hardste klap.

Volgens recent onderzoek vindt 62 procent van de Duitsers de VS een betrouwbare handelspartner. Het is sinds kort ook de grootste handelspartner - eind vorig jaar verdrong het land van Obama Frankrijk naar de twee plaats.

In de mediaberichtgeving over de oprechte waardering van Obama voor Merkel schemert duidelijk trots door. De twee schijnen elkaars beheersing, rust en rationaliteit te bewonderen. Ze zijn allebei 'hoofdmensen', schreef de Frankfurter Allgemeine Zeitung. In de acht jaar van Obama's presidentschap is het politieke gewicht van Duitsland in de wereld sterk toegenomen. Het vertrouwen dat Merkel van de Amerikaanse president geniet, heeft daarin zeker een rol gespeeld.

Beste vriendje

Met de nauwere economische samenwerking die in Hannover wordt gevierd en de uitwisseling van vleierijen lijkt Duitsland te solliciteren om het beste Europese vriendje van de VS te worden. Obama stak zijn onvrede over Amerika's traditionele Europese aanspreekpunt Groot-Brittannië afgelopen week niet bepaald onder stoelen of banken.

Koren op de molen van demonstrant Marc Pohl (22), lid van Die Linke: "Dit hele circus met Obama bewijst maar weer dat diplomatie en economie voor Merkel veel belangrijker zijn dan de wil van het volk." De ICT'ers Marcus (38) en André (40) hopen daarom dat Donald Trump de Amerikaanse verkiezingen wint. "Dan gaat TTIP in elk geval niet door."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234