Vrijdag 05/03/2021

Obama kiest voor vlucht vooruit

Vier jaar na zijn campagne van 'Hope & Change' pakt Barack Obama uit met 'Forward' als motto voor een mogelijke tweede ambtstermijn. De Democratische president moet in deze campagne wel de vlucht vooruit kiezen als hij nog vier jaar in het Witte Huis wil blijven. De hoop op verandering van vier jaar geleden ruimde immers baan voor de somberste economische situatie in een eeuw, de grootste bedreiging voor zijn job.

Geen enkele president sinds president Franklin D. Roosevelt ('FDR') in de jaren dertig werd verkozen met een werkloosheid boven de 8 procent. Ze ligt nu nog 0,1 procent hoger. Toch vaart Obama volgens de polls nog steeds op een strakke koers om de swing states te veroveren die op 6 november zijn voorsprong kunnen verzilveren. Kan hij zich in het debat vanavond handhaven met de sterkte van zijn politieke erfenis? Of kan tegenkandidaat Romney alsnog zijn zwaktes uitbuiten?

President van iedereenMeteen na zijn verkiezing in 2008 beloofde Obama te streven naar compromissen tussen de Republikeinse red states en de Democratische blue states. Dat is hem niet altijd gelukt door de obstructie van de Tea Party-Republikeinen in het Congres, maar hij kan zich wel een geslaagd president van alle Amerikanen noemen. In deze campagne werpt Obama zich tot dusver succesvol op als verdediger van de zwaar getroffen middenklasse.

Dat zal Obama vanavond ook doen in het debat, verwacht Obama-aanhanger Sharyn Dreyer (56), een advocate die in Denver protesteert tegen Romney. "Romney toonde onlangs in de uitgelekte video zijn ware gezicht. Hij is de kandidaat van de rijke elite. Hij noemt ons slachtoffers, maar we zijn kiezers. Obama komt op voor iedereen."

GezondheidszorgPresident Obama kan in het debat prat gaan op zijn grootste verwezenlijking, de Affordable Health Care Act, een historische zorgwet die in de komende jaren zorgverzekering verplicht maakt, de sociale zekerheid toegankelijker en de kosten van premies en geneesmiddelen moet drukken. De Republikeinen vertragen in het Huis weliswaar de uitvoering van 'Obamacare', maar konden niet beletten dat de wet in juni de zegen kreeg van het Hooggerechtshof. Obama moet wel herkozen raken om de uitvoering in goede banen te kunnen leiden.

Ondertussen werd de noodzaak voor de hervorming van de zorgsector afgelopen juli dramatisch in de verf gezet hier in Denver, waar psychiatrisch patiënt James Holmes verkleed als de Joker een première van de nieuwe Batmanfilm binnenstormde, twaalf mensen vermoordde en talrijke anderen verwondde. Hij had een psychiater, haakte af, en verdween tussen de mazen van het beperkte zorgnet. Hoe dat kon gebeuren is nu de focus van het gerechtelijk onderzoek. Democratisch staatsafgevaardigde Angela Williams uit Denver: "Mentale gezondheidszorg is een probleem in het hele land. Ondanks het bestaan van hulporganisaties zitten er nog te veel hiaten in het systeem."

StimuluswetOndanks Republikeinse oppositie in het Huis tekende president Obama in februari 2009 een stimuluspakket ter waarde van 787 miljard dollar, groter dan de 'New Deal' van FDR in de jaren dertig (rekening houdende met de inflatie). Deze overheidsinvesteringen om banen te scheppen werpen nu hun vruchten af en zetten de toon voor een langetermijnagenda, zoals lagere lasten voor de middenklasse, groene energie, en infrastructuurwerken zoals hogesnelheidslijnen.

BanenplanObama benadrukt ook nu zijn uitgebreid plan om een pak nieuwe banen te creëren, al laat hij in het midden hoeveel. Zijn voordeel is dat hij het al in een 423 pagina's tellende wetgeving goot, de American Jobs Act, die 447 miljard dollar zou kosten. Hij wil de overheidsinvesteringen in infrastructuur verhogen, meer staat- en lokaal overheidspersoneel aanwerven, de omvang van de belastingvermindering voor lonen verdubbelen en nieuwe lastenverlagingen voor kmo's doorvoeren zodat ze nieuwe werknemers kunnen aanwerven. Obama kan ook zeggen dat zijn plan de voorbije twee jaar door de Republikeinen werd gedwarsboomd. Nadeel is wel dat het plan ook veel belastinggeld kost.

Redding auto-industrie De auto-industrie in Detroit (Michigan) lag op sterven. In maart 2009 redde de overheid onder impuls van Obama zowel General Motors als Chrysler. Beide bedrijven zijn vandaag opnieuw winstgevend. De automarkt trekt voorzichtig weer aan.

Bloedrode overheidsschulden Nog veel rode cijfers spelen in Obama's nadeel. Te veel, misschien wel. Hoewel de trend zich al jaren voor zijn ambtstermijn inzette groeide de overheidsschuld aan tot boven de 16 biljoen dollar. Ook het cumulatieve begrotingstekort was een constante in de voorbije vier jaar, bijna 5,2 biljoen dollar. Het is de keerzijde van de medaille aan zijn stimuluswet uit 2009 en de lastenverlaging van 2010 die samen 1,6 biljoen dollar kostten. Je boekt successen, kan Romney zeggen, maar op krediet.

Filibusterend Congres De verovering van het Huis door de Republikeinen tijdens de Midterm-verkiezingen van 2010 waren een belangrijke streep door Obama's rekening. Veel wetgeving werd geblokkeerd of wordt nog steeds gefilibusterd. Belangrijkste voorbeeld is het moeizame wetgevend compromis om een 'default' (wanbetaling) van de Amerikaanse schuldenberg te vermijden, door het schuldplafond van de schatkist te verhogen tot 16,4 biljoen dollar. Als beide partijen het later dit jaar ook niet eens worden over begrotingsafspraken dreigt een fiscal cliff, waarbij automatisch naar schatting 600 miljoen dollar besparingen op uitgaven en hogere lasten van kracht worden. Volgens kredietratingagentschap Fitch dreigt dan een nieuwe globale recessie.

Weinig debatvoorbereiding President Obama bereidt zich sinds zondag voor in Henderson, Nevada, in het gezelschap van senator John Kerry. De gewezen presidentskandidaat van 2004 speelde daar de rol van Romney. In tegenstelling tot zijn Republikeinse tegenstrever, die al maanden voor het debat oefent, had Obama slechts drie namiddagen de tijd omdat zijn presidentieel beleid alle aandacht opslorpt. Daartegenover staat Obama's retorisch talent, maar zijn medewerkers verklaarden in de media er niet gerust op te zijn omdat ze vrezen dat de president te weinig studeerde om zijn academische, erudiete, redeneringen aan te passen aan de gemiddelde tv-kijker.

Democratische achterbanHet valt op in de staat waar het debat plaatsheeft, Colorado, een swing state die Obama in 2008 veroverde nadat ze acht van de negen laatste presidentsverkiezingen Republikeins hadden gekozen. Zijn verkiezingscampagne is afwezig in de straten van Denver. De enthousiaste, jonge, vrijwilligers die vier jaar geleden de straten afschuimden om de kiezers naar de stembus te lokken zijn in geen velden of wegen te bespeuren. Obama moet vanavond minstens evenveel debatteren tegen Romney als voor het heroveren van zulke kiezers die vier jaar geleden voor hem stemden maar deze keer uit ontgoocheling door de recessie van plan zijn om niet te gaan kiezen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234