Zondag 17/10/2021

Obama houdt crisisoverleg over Amerikaanse staatsschuld

MINNEAPOLIS

"We hebben de unieke kans iets groots te doen om ons begrotingstekort aan te pakken op een manier die de overheid dwingt om binnen haar mogelijkheden te leven", zei president Obama. "Dat vereist dat beide partijen uit hun comfortzone komen en overeenstemming bereiken over een reëel compromis."

Of dat kan, is maar de vraag. In normale tijden is de verhoging van het schuldplafond - de wettelijke limiet op de staatsschuld - weinig meer dan een formaliteit. In het ideologisch gepolariseerde Washington van vandaag zorgt ze echter voor een partijtje politiek blufpoker waarbij de stabiliteit van de volledige wereldeconomie als inzet gebruikt wordt.

Gevaar voor recessie

De Republikeinen willen een verhoging alleen goedkeuren in ruil voor verregaande besparingen op de overheidsuitgaven. De Democraten willen minder besparen en hogere belastingen voor de rijken. Dat laatste is voor de Republikeinen echter compleet taboe. Zodoende stevent de VS op een potentiële catastrofe af. Als het schuldplafond niet tegen uiterlijk 2 augustus verhoogd wordt, kan het land zijn schulden niet meer afbetalen. Dat zou volgens economen voor een nieuwe recessie zorgen.

Volgens minister van Financiën Timothy Geithner moeten de VS hun schuldplafond met 2000 miljard dollar verhogen om de rekeningen te kunnen blijven betalen tot eind 2012. Gebeurt dat niet, dan worden extreem pijnlijke maatregelen onmiddellijk na 2 augustus onafwendbaar.

Volgens een analyse van het Bipartisan Policy Center (BPC) in Washington, uitgevoerd door Jay Powell, de viceminister van Financiën ten tijde van president George H.W. Bush, zouden de overheidsuitgaven met 44 procent moeten dalen. De Amerikaanse regering zou dan voor bijzonder pijnlijke keuzes staan over welke rekeningen ze wel en niet doorbetaalt.

Volgens één scenario van het BPC kan de regering ervoor kiezen om ziektekosten voor ouderen en armen, werkloosheidsuitkeringen, pensioenen en interesten op uitstaande schulden te betalen. Dat zou echter betekenen dat soldij voor militairen niet meer uitbetaald wordt en dat onder andere de FBI, de NASA en gezondheids-, milieu- en voedselveiligheidsdiensten zonder geld vallen.

Zo'n plotse instorting van de overheidsuitgaven zou de Amerikaanse economie, nog steeds de grootste ter wereld, in een nieuwe recessie storten. De gevolgen zouden in de hele wereld voelbaar zijn.

Als de VS voor de eerste keer in hun geschiedenis in staat van wanbetaling gaan, zouden ook de rentes op Amerikaanse overheidsobligaties steil de hoogte inschieten. Dat zou de staatskist tientallen miljarden dollars per maand kosten, maar ook voor chaos zorgen op de internationale financiële markten, waar VS-obligaties als het veiligste beleggingsinstrument bekendstaan. Economen sluiten een financiële crisis die vergelijkbaar is met die van 2008 niet langer uit.

undefined

Absolute deadline

De druk op de onderhandelaars in Washington stijgt dan ook met de dag. De Democraten verklaarden zich bereid tot een compromis dat 20 procent nieuwe belastingen zou omvatten en 80 procent besparingen, onder andere in Medicare, de openbare ziekteverzekering voor ouderen, die traditioneel een heilige koe is voor hen. Voor de Republikeinen is ook dat echter onvoldoende.

Volgens president Obama moet er ten laatste op 22 juli een akkoord zijn, aangezien dat in wetteksten gegoten moet worden en door het parlement geloodst voor de absolute deadline van 2 augustus. Obama wijst het Republikeinse idee af om een voorlopig, kleiner akkoord te sluiten en het dossier te hernemen voor de verkiezingen van volgend najaar. "Ik denk niet dat het Amerikaanse volk ons hierheen gestuurd heeft om moeilijke problemen te vermijden", zegt hij.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234