Donderdag 18/08/2022

Obama en Hu ontzenuwen spanningen

VS-president Barack Obama en zijn Chinese tegenhanger Hu Jintao hebben de recente spanningen tussen hun staten deels ontzenuwd. Ze werden het eens om meer samen te werken, te beginnen rond nucleaire veiligheid. Peking denkt er ‘ernstig’ over om nieuwe VN-sancties tegen Iran te steunen.

Amerikaanse en Chinese president zijn het eens om opnieuw beter samen te werken

Pasmunt worden mogelijk de monetaire spanningen tussen Washington en Peking. Het Witte Huis zou een rapport van zijn ministerie van Financiën uitstellen waarin China van koersmanipulatie werd beschuldigd.

Tussen de Verenigde Staten en China was het in de voorbije maanden regelmatig tot openlijke diplomatieke spanningen gekomen. Washington veroordeelde Peking van markt- en koersmanipulatie door zijn munt kunstmatig laag te houden, waardoor zijn eigen uitvoer op de wereldmarkt wordt bevoordeeld, en verdedigde Google in zijn protest tegen Chinese censuur. De communistische volksrepubliek was dan weer niet te spreken over een recente ontmoeting van Obama met de dalai lama, de spirituele leider van de Tibetanen, en over Amerikaanse wapenleveringen aan Taiwan - dat Peking als een deel van China ziet.

Hoewel er geen details bekend werden van het uur durende telefoongesprek tussen Obama en Hu, dat in het geval van Obama plaatsvond aan boord van Air Force One tijdens een binnenlandse vlucht, pakte het Witte Huis nadien uit met een opgetogen persbericht. “Beiden bespraken het belang om een positieve bilaterale relatie te ontwikkelen”, klonk het. Concreet zullen beide grootmachten nauwer samenwerken rond nucleaire veiligheid. Hu Jintao bevestigde dat hij de Nuclear Security Summit zal bijwonen, die door Obama op 12 en 13 april georganiseerd zal worden in Washington. Leiders en vertegenwoordigers van meer dan veertig staten, alsook enkele regionale en internationale organisaties zoals de EU en het Internationaal Atoomagentschap (IAEA), zullen zich daar buigen over de vragen hoe in een multipolaire wereld voorkomen kan worden dat offensieve staten of terreurbewegingen zich kernwapens toeëigenen.

“De Nuclear Security Summit zal voor beiden een belangrijke aangelegenheid worden om hun gedeeld belang te ontwikkelen in het stoppen van nucleaire proliferatie en bescherming tegen nucleair terrorisme”, deelde het Witte Huis mee. Aan concrete dossiers zal op de top geen gebrek zijn: naast de wetenschap dat multinationale terreurbewegingen zoals Al Qaida op zoek zijn naar middelen om massavernietigingswapens te bouwen, desnoods een amateuristische ‘vuile bom’, stelt zich de vraag wat er moet gebeuren met de nucleaire arsenalen van instabiele kernwapenstaten, zoals Pakistan, of kernwapenstaten in ontwikkeling zoals China’s geïsoleerde buur Noord-Korea. Maar het grootste pijnpunt op de Nucleaire Veiligheidstop wordt Iran, dat volgens het IAEA streeft naar de aanmaak van kernwapens.

In de voorbije week pleitten de VS en Frankrijk al voor een verstrenging van VN-sancties tegen het regime van de ayatollahs in Teheran. In het telefoongesprek met Hu onderstreepte Obama volgens het Witte Huis “het belang van samenwerking om te verzekeren dat Iran zijn internationale verplichtingen naleeft.”

In een interview met CBS Television herhaalde Obama dat een Iran met kernwapens het Midden-Oosten zou destabiliseren maar ook een regionale wapenwedloop zou veroorzaken. “We zullen de druk opvoeren en onderzoeken hoe ze daarop reageren maar we zullen dat doen met een verenigde, internationale, gemeenschap”, zei de VS-president.

Susan Rice, de Amerikaanse ambassadrice bij de VN, waar de VS een ontwerpresolutie voor nieuwe sancties tegen Irans Revolutionaire Garde en zijn economische belangen heeft voorbereid, verklaarde dat China nu bereid is om “serieuze” gesprekken te houden over sancties tegen dat land.

In het verleden stelde Peking zich altijd erg terughoudend op, uit nationaal belang: China koopt grote hoeveelheden olie in Iran. Ook gisteren kwam er vanuit Peking nog geen rechtstreekse veroordeling van Iran, maar Hu gaf op de staatstelevisie wel een signaal dat ook het geduld van Peking grenzen kent. “China heeft het thema van nucleaire veiligheid altijd ernstig genomen en verzet zich tegen nucleaire proliferatie en terrorisme”, verklaarde hij.

Peking houdt wel nog de deur open voor een onderhandelde oplossing. De Chinese minister van Buitenlandse zaken Yang Jiechi riep tijdens een ontmoeting in Peking de Iraanse nucleaire onderhandelaar Saeed Jalili op tot “flexibiliteit”. Jalili van zijn kant verklaarde dat “sancties hun doeltreffendheid verloren hebben”, maar in tegenstelling tot vroeger kreeg hij voor dat standpunt geen openlijke Chinese steun. “Ik denk dat Iran nu geen hoop heeft dat China bij zijn verzet tegen sancties van enkele maanden geleden zal blijven”, zei Shi Yinhong, een professor internationale relaties van de Renmin Universiteit in Peking aan Reuters. “China heeft dit standpunt al veranderd.”

Een letterlijke pasmunt wordt mogelijk de Chinese munt. Volgens bronnen van The New York Times heeft het Witte Huis een rapport van het VS-ministerie van Financiën waarin China een koersmanipulator genoemd zou worden voor onbepaalde tijd uitgesteld. Het rapport zou aanvankelijk gepubliceerd worden op 15 april. Het Witte Huis verklaarde gisteravond dat een formele beslissing over het uitstel nog niet is gevallen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234