Woensdag 26/01/2022

Nucleaire deal Iran

Obama dreigt met veto als Congres deal Iran blokkeert

null Beeld EPA
Beeld EPA

De nucleaire deal met Iran is niet gebaseerd 'op vertrouwen, maar op verifieerbaarheid'. Dat heeft de Amerikaanse president Barack Obama deze middag laten weten in een toespraak. Schendt Iran de afspraken die zijn gemaakt, dan zullen de sancties direct weer ingaan. Ook waarschuwde Obama zijn Republikeinse tegenstanders in het Congres dat hij elke poging om de deal te blokkeren zal vetoën.

'Doordat Amerika heeft onderhandeld, hebben we de verspreiding van kernwapens in het Midden-Oosten tegengehouden', zei Obama. Het zou volgens hem 'onverantwoordelijk zijn geweest om van dit akkoord weg te lopen'. Zonder dit akkoord zou de kans op oorlogen in de regio groter zijn, aldus de president.

Volgens de Amerikaanse president heeft Iran toegezegd 98 procent van zijn bestaande voorraad verrijkt uranium, het belangrijkste ingrediënt voor een kernbom, van de hand te doen.

Het akkoord is erop gericht het Iraanse atoomprogramma in te perken in ruil voor verlichting van de sancties die aan Teheran zijn opgelegd. Iran houdt vol dat het alleen vreedzame doelen nastreeft met zijn atoomprogramma. Het Westen verdenkt Iran er echter van in het geheim aan een kernwapen te werken.

"Historische fout"

De Israëlische president Benjamin Netanyahu noemt het akkoord een 'fout van historische proporties'. Een akkoord met Iran geeft het land alleen maar de mogelijkheid om 'zijn agressie en terreur in de regio voort te zetten', zo zei hij dinsdag, vlak nadat de onderhandelaars aankondigden dat er overeenstemming is bereikt.

Netanyahu was een van de felste critici van een akkoord met Teheran en stelde alles in het werk om een verlichting van de sancties die aan Iran zijn opgelegd tegen te houden. Iraanse regeringsfunctionarissen hebben in het verleden wel eens gedreigd Israël te vernietigen. Ook steunt Iran militante bewegingen die aanvallen uitvoeren op Israël.

Benjamin Netanyahu. Beeld AFP
Benjamin Netanyahu.Beeld AFP

"Niet perfect, wel hoopvol"

De Iraanse president Hassan Rohani heeft het akkoord op Twitter verwelkomd. 'Constructieve betrokkenheid werkt', schrijft hij. 'Nu deze onnodige crisis is opgelost, ontstaan er nieuwe horizonnen met een focus op gedeelde uitdagingen.'

Zijn minister van Buitenlandse Zaken, Mohammad Javad Zarif, vindt de overeenkomst een 'win-win-oplossing, maar niet perfect'. Volgens hem opent de deal 'nieuwe horizonnen voor het omgaan met problemen die invloed hebben op de internationale gemeenschap.' Hij gelooft dat vandaag 'historisch' is: 'Vandaag had het einde van hoop kunnen zijn, maar nu starten we een nieuw hoofdstuk van hoop.'

EU-buitenlandchef Mogherini, een van de onderhandelaars, denkt dat het akkoord de weg kan openen 'naar nieuwe internationale relaties'.

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier grapte dat hij al had verwacht dat 30 juni, de eigenlijke deadline die de onderhandelaars zichzelf hadden gesteld, een lange dag zou worden. 'Maar dat hij 348 uur zou duren, daar had ik geen rekening mee gehouden.'

'Een stevige keuze voor stabiliteit en samenwerking', zo reageerde de Russische president Vladimir Poetin op de overeenkomst. 'De wereld kan opgelucht ademhalen.' Voor Rusland is de deal gunstig. Poetin voorziet een vruchtbare samenwerking met Iran op het gebied van nucleaire technologie, waarvan Rusland veel in huis heeft. Daarnaast kan Iran wat Poetin betreft een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van terrorisme in het Midden-Oosten.

Overwinning voor diplomatie

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon beschrijft de deal als een overwinning voor de diplomatiek en feliciteert de westerse onderhandelaars en Iran in een verklaring. 'Ik weet dat er een enorme hoeveelheid werk in zit en ik bewonder de vastberadenheid en de betrokkenheid van de onderhandelaars, alsmede de moed van de leiders die deze deal (...) hebben goedgekeurd.'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234