Donderdag 02/04/2020

Nucleair

'Wat u zult zien is een opeenstapeling van feiten en storende gedragspatronen.' Zo leidde VS-minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell gisteren zijn dossier in. 'De feiten over Iraks gedrag demonstreren dat Saddam Hoessein en zijn regime geen inspanningen leverden om te ontwapenen zoals de internationale gemeenschap dat eiste. Integendeel.' Hierna volgt een overzicht van Powells belangrijkste aanwijzingen over Iraks programma voor massavernietigingswapens.

* "Saddam beschikt al over twee of drie onderdelen voor een kernbom, en is zich nu aan het richten op het verwerven van splijtstof, die hij nodig heeft voor een explosie. (...) Hij is vastberaden om een kernwapen te bemachtigen. Daarvoor bestaan al meer dan een decennium bewijzen. Er is geen bewijs dat hij is gestopt."

* "Saddam spitste de laatste jaren zijn aandacht toe op het onderdeel dat hij nog niet in zijn bezit had."

* Powell toont de foto (zie boven) van inbeslaggenomen aluminium buizen "die gebruikt kunnen worden voor de verrijking van uranium, een onderdeel van een kernbom".

* "Irak heeft programma's om ballistische raketten te produceren die meer dan 1.200 kilometer ver reiken. (...) Zulke raketten zijn niet bedoeld voor zelfverdediging maar om nucleaire, chemische of biologische koppen te dragen."

* Powell laat een (op band opgenomen Arabische) conversatie horen tussen twee hoge officieren, een kolonel en een brigadegeneraal van Iraks militaire elite-eenheid, de Republikeinse Garde. Daarin halen ze aan dat Mohamed el-Baradei, het hoofd van het Internationaal Atoomagentschap (IAEA), de volgende dag komt. "We hebben een aangepast voertuig", zeggen ze. "Wat doen we als een van hen dat ziet?"

* "Waarom maken ze zich zorgen?", vraagt Powell zich af. "Ze vrezen dat ze iets bezitten dat ze niet mogen hebben, iets dat niet gezien mag worden." De generaal vraagt zijn ondergeschikte: "Je hebt er toch geen?", waarop die antwoord: "Jawel, van de werkplaats in Al-Kendi." (...) Wat later zegt de ondergeschikte: "We hebben alles geëvacueerd. We hebben niets achtergelaten." Volgens Powell is dit een hard bewijs. Al-Kendi was vroeger betrokken in de productie van verboden wapensystemen.

* "Tijdens een huiszoeking bij een Iraakse wetenschapper werden 2.000 pagina's documenten ontdekt. Een deel verwees naar het nucleaire programma.

Biologisch

* (Powell toont een buisje met wit poeder.) "Minder dan een teelepel miltvuur, zowat deze hoeveelheid, bracht de VS tot stilstand in de herfst van 2001. Dit dwong honderden mensen om medische urgentiezorgen te ondergaan en doodde twee werknemers van de post omdat deze hoeveelheid in een enveloppe zat. Irak verklaarde vroeger aan de VN dat het over 8.500 liter miltvuur beschikte, maar (de vorige VN-wapeninspectiemissie) Unscom schat dat Saddam 25.000 liter kan hebben geproduceerd. Geconcentreerd in deze droge vorm zou deze hoeveelheid genoeg zijn om tienduizenden teelepels te vullen. En Saddam heeft niet eens één teelepel van dit dodelijke materiaal verifieerbaar vernietigd."

* (Toont computergrafiek van doorsneevrachtwagen, zie boven). "We hebben beschrijvingen van biologische wapenfabrieken op wielen en rails. De vrachtwagens en treinwagons kunnen makkelijk worden verplaatst zodat ze aan inspecties kunnen ontsnappen."

* "Ze kunnen in een maand tijd genoeg droge agentia produceren die duizenden en duizenden mensen kunnen doden."

* "Ze hebben middelen om dodelijke biologische agentia te verspreiden, zoals onbemande toestellen die geschikt zijn voor terreuraanslagen. Irak heeft ze getest. (Toont video van vliegtuig dat iets verstuift.)

* "Terwijl we vorig jaar in deze raad resolutie 1441 bespraken, verplaatste een raketbrigade buiten Bagdad raketlanceerders en -koppen met biologische agentia naar verschillende locaties. Dat weten we van onze bronnen. Ze zaten verborgen tussen palmbomen en werden elke week tot maand verplaatst."

* (Toont satellietfoto.) "Op deze biologische wapensite zagen we op 25 november, twee dagen voor de inspecties werden hervat, hoe een vrachtwagenkaravaan aankwam, wat we er bijna nooit hebben waargenomen. (...) We hebben dergelijk 'opruimwerk' gezien op bijna dertig sites."

Chemisch

* "Irak beschikt volgens onze schattingen over honderd tot vijfhonderd ton chemische wapens. Meer dan duizend ton is onvindbaar."

* "Irak heeft vier ton van het dodelijke zenuwgas VX geproduceerd. Een simpele druppel op de huid doodt een mens binnen enkele minuten. Er is nog geen verifieerbare vernietiging van VX gebeurd."

* (Toont satellietfoto.) "Dit is een wapenmunitie-opslagplaats in Taji, een van de 65 dergelijke plaatsen in Irak. In Taji liggen chemische wapens (toont bunkers). "Hier zie je vijftien munitiebunkers. De rood gemarkeerde zijn bunkers voor chemische munitie die nog worden gebruikt. Hoe ik dat bewijs? Er zijn veiligheidsvoorzieningen aangebracht die typisch zijn voor zo'n bunker. Er staat ook een ontsmettingsvrachtwagen in het geval iets fout gaat (toont andere foto). Nu kijk je naar foto's van twee bunkers die opgeruimd zijn. Omliggende kampementen en vrachtwagens zijn weg. Dit speelt zich af op 22 december, als de VN-wapeninspecteurs aankomen. (...) Ze hebben niets gevonden."

Wetenschappers

* "Saddam en zijn regime verbergen niet alleen wapens, ze proberen ook mensen te verbergen die meewerkten aan massavernietigingswapens."

* "Het regime schreef zeker één vals overlijdenscertificaat uit voor een wetenschapper die niet ondervraagd mocht worden."

* "Wetenschappers zijn ondergebracht in een van Saddams 'gastverblijven', dat ze niet mogen verlaten."

* Powell laat een conversatie van 30 januari horen tussen een officier die een instructie geeft aan een officier in het veld. Daarin heeft de officier het met zijn ondergeschikte over "verboden munitie" en vraagt hem "alle gebieden, ook die waar schroot ligt en verlaten zijn op te ruimen". Powell: "Dit bewijst dat er een systeem bestaat om alle verboden zaken op te ruimen en te verbergen voor de wapeninspecteurs."

(Samenstelling: Maarten Rabaey)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234